VII SA/Wa 1475/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-13
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Włodzimierz Kowalczyk, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy reklama suplementu diety zawierająca sformułowania sugerujące właściwości lecznicze lub zapobiegające chorobom (w tym zaburzeniom erekcji) narusza przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia dotyczące prezentacji i reklamy środków spożywczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że reklama suplementu diety zawierająca sformułowania takie jak "najlepsze tabletki na erekcję", "bardzo korzystny wpływ na zaburzenia wzwodu", "przy regularnym stosowaniu wpływa na poprawę dysfunkcji erekcji" narusza art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, ponieważ sugeruje konsumentowi właściwości lecznicze lub zapobiegające chorobom, co jest niedopuszczalne w przypadku suplementów diety. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę M. R. za nieprawidłową prezentację i reklamę suplementu diety "H." na stronie internetowej. Organ I instancji (PPIS w R.) oraz organ II instancji (GIS) uznały, że reklama zawierała sformułowania sugerujące właściwości lecznicze (dotyczące erekcji), co naruszało przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Przedsiębiorca twierdził, że dane na stronie były nieaktualne i nie był producentem produktu. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę przedsiębiorcy na decyzję GIS.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. "R." na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej skargę oddala
VII SA/Wa 1475/13
Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R.(zwany dalej: PPIS w R.) w związku z pismem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. (zwanego dalej: organem I instancji) z dnia [...].10.2012r. znak: [...] oraz pismem Głównego Inspektora Sanitarnego (zwanego dalej: GIS) z dnia [...].10.2012r. znak: [...] dotyczącym produktu pn.: "H." znajdującego się w ofertach sklepów internetowych oraz na portalu A.pl, w składzie którego znajduje się wyciąg 20:1 ze słupków szafranu uprawnego (Crocus sativus) w ilości 100 mg, dokonał analizy strony internetowej [...] należącej do M. R. (zwanego dalej: Skarżącym) prowadzącego działalność gospodarczą PHU R. [...] R., ul. Ł. [...].
PPIS w R.ustalił, iż na ww. stronie internetowej reklamowany jest suplement diety pn.: "H.", w składzie którego wymieniony jest ekstrakt z szafranu uprawnego w ilości 100 mg w tabletce. Natomiast w składzie zamieszczonym na opakowaniu jednostkowym produktu pn.: "H.", nie jest wymieniony ekstrakt z szafranu uprawnego. Przedmiotowy suplement diety został zakupiony od firmy S.A. B. and D. D.T. Sp. J. z siedzibą w W. ul. P. [...]. Ponadto na ww. stronie internetowej zamieszczone były sformułowania tj.: "Jedne z najlepszych tabletek na erekcją dla mężczyzn, przez producenta reklamowane jako konkurencja dla V." "ma bardzo korzystny wpływ na zaburzenia wzwodu", "reguluje krążenie krwi... ", "stymuluje pracą mózgu", "przy regularnym stosowaniu wpływa na poprawą dysfunkcji erekcji".
Skarżący w e-mailu z dnia 8 listopada 2012 r. poinformował, iż w opisie produktu na stronie [...] zamieszczone były nieaktualne dane dotyczące składu ww. suplementu diety, gdyż był on wprowadzony do sklepu dość dawno na podstawie opisu pobranego ze strony producenta. Zgodnie z oświadczeniem Skarżącego producent nie przekazał firmie R.informacji na temat zmiany składu produktu pn.: "H.".
W dniu 19 listopada 2012 r. organ I instancji otrzymał wniosek PPIS w R. z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] o nałożenie kary pieniężnej na Skarżącego, na podstawie art. 104 w związku z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", z powodu nieprzestrzegania przepisów w zakresie prezentacji i reklamy środków spożywczych, z uwagi na nieprawidłową prezentację i reklamę na stronie internetowej [...] suplementu diety pn.: "H." (naruszenie przepisów art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 oraz art. 46 ust. 2 ustawy).
Organ I instancji po otrzymaniu wniosku PPIS w R. z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] o wymierzenie kary pieniężnej Skarżącemu, pismem z dnia 7 stycznia 2013 r. powiadomił Skarżącego na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "kpa" o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej oraz wezwał do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.
W dniu [...] lutego 2013 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] mocą której nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000,00 zł, za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie prezentacji i reklamy na stronie internetowej [...] poprzez nieprawidłową prezentację i reklamę suplementu diety pn.: "H." - naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 46 ust 1 pkt 2 oraz art 46 ust 2 ustawy.
Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji i pismem z dnia 11 marca 2013 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu podniósł ponownie przedstawione w toku sprawy zastrzeżenia.
W toku postępowania odwoławczego GIS nie przychylił się do argumentacji Skarżącego i zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...] podtrzymał wcześniejszą decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].
Zdaniem organu odwoławczego Skarżący naruszył przepisy art. 46 ust. 1 pkt 2 i art. 46 ust. 2 ustawy w zakresie prezentacji i reklamy suplementu diety pn. "H." na stronie internetowej [...] (wydruk z dnia 8 listopada 2012 r.) z uwagi na zamieszczenie opisów:
"Jedne z najlepszych tabletek na erekcję dla mężczyzn, przez producenta reklamowane jako konkurencja dla V.", " ma bardzo korzystny wpływ na zaburzenia wzwodu", "reguluje krążenie krwi...", "stymuluje pracę mózgu", "przy regularnym stosowaniu wpływa na poprawę dysfunkcji erekcji".
Zamieszczenie na stronie internetowej sformułowań tj.: " ma bardzo korzystny wpływ na zaburzenia wzwodu", "przy regularnym stosowaniu wpływa na poprawą dysfunkcji erekcji", wobec faktu, iż dysfunkcje (zaburzenia seksualne) wymienione są w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD 10 pod kodem [...] sugeruje konsumentowi, że produkt należy przyjmować w przypadkach zaburzeń sprawności seksualnej i wskazuje na cel działań Skarżącego, jakim jest utwierdzenie konsumentów, że mają do czynienia z produktem leczniczym.
Organ nie zgodził się z zarzutem Skarżącego, że w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD 10 pod kodem [...]. nie wymieniono "zaburzeń erekcji", gdyż w podklasie [...] znajduje się choroba: "brak reakcji genitalnej" , która u mężczyzn oznacza właśnie zaburzenia erekcji, czyli trudności w powstawaniu lub utrzymaniu erekcji niezbędnej do satysfakcjonującego stosunku.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego przyjęcia zbyt wysokiego stopnia szkodliwości czynu, uznania faktu nie usunięcia zakwestionowanych stwierdzeń jako czynności obciążającej Skarżącego oraz braku uwzględnienia ilości naruszeń przy skali działalności Skarżącego stanowczo pokreślił, iż szkodliwość niezgodnego z prawem znakowania i reklamowania suplementu diety przejawia się przede wszystkim w tym, iż godzi w zasadniczy cel, jakim jest potrzeba rzetelnego informowania i ochrony konsumenta.
Ustalając wysokość kary organ I instancji uznał również za obciążający Skarżącego fakt, że we wcześniejszym okresie działalności Skarżący również nie przestrzegał przepisów prawnych w zakresie prezentacji i reklamy środków spożywczych, gdzie za stwierdzone nieprawidłowości organ I instancji już dwukrotnie nałożył na Pana M. R. kary pieniężne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] kwietnia 2013 r. strona skarżąca – M. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji .
Skarżący w skardze podniósł następujące zarzuty:
1. naruszenie art. 12 kpa poprzez nierzetelnie i mało wnikliwe rozpatrzenie sprawy i brak odniesienia się do istotnych argumentów, zawartych w odwołaniu od decyzji PPIS w Ł.,
2.naruszenie art. 11 kpa poprzez nierzetelnie i mało wnikliwe rozpatrzenie sprawy i brak odniesienia się do istotnych argumentów, zawartych w odwołaniu od decyzji PPIS w Ł.,
3. naruszenie art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2001 r. Nr 126, poz. 1381 z póżn. zm.) poprzez nieprawidłową (zbyt szeroką interpretację) pojęcia "produkt leczniczy", bez uwzględnienia przesłanki uznania produktu za lek jedynie, gdy wpływ na organizm odbywa się poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne,
4. naruszenie art. 3 ust 3 pkt 39 ustawy poprzez nieprawidłową interpretację definicji suplementu diety i przyjęcie, że każda modyfikacja funkcji fizjologicznych jest właściwa jedynie dla leków,
5. naruszenie art. 104 pkt 2 ustawy poprzez przyjęcie wysokiego stopnia szkodliwości czynu, oraz braku uwzględnienia ilości naruszeń przy skali działalności skarżącego.
6. naruszenie art. 8 kpa poprzez nałożenie zbyt wysokiej kary, pomimo zasięgania informacji na temat etykietowania produktów od PPIS w Ł. i nieuwzględnienia tego, że Skarżący nie jest producentem suplementu H.;
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skargi w całości za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona, jak
poprzedzająca ją decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł.odpowiadają prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] lutego 2013 r., którą organ wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie w zakresie prezentacji i reklamy na stronie internetowej [...] poprzez nieprawidłową prezentację i reklamę suplementu diety pn.: "H." - naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 46 ust 1 pkt 2 oraz art 46 ust 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia(Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.),.
Podstawę materialno - prawną decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, ze zm.), zgodnie z którym - kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49 (...), podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający.
Wymagania w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji określone w art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowią, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego oraz przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zatem kwestia, czy istotnie reklama prezentowana na stronie internetowej że sprzedaje on suplement diety nie respektował ograniczeń w jego reklamie i źle go opisał.
Bezspornym jest bowiem, iż reklamowany produkt pn. "H." jest suplementem diety (gdyż tak Spółka zgłosiła przedmiotowy preparat powiadamiając Głownego Inspektora Sanitarnego o jego wprowadzeniu do obrotu) i jako środek spożywczy zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r.
O bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, ze zm.) ma na celu uzupełnienie normalnej diety zdrowego człowieka poprzez podanie skoncentrowanych źródeł witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny.
W ocenie Sądu, zwroty i sformułowania objęte niniejszym postępowaniem, a użyte w prezentacji internetowej suplementu diety mogą sugerować właściwości zapobiegające i lecznicze produktu "H.".
Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący przedmiotową reklamą naruszyła art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z dnia 1 lutego 2002 r.).
W reklamie tej użyto bowiem sformułowań o treści: jedne z najlepszych tabletek na erekcję dla mężczyzn, przez producenta reklamowane jako konkurencja dla Viagry", " ma bardzo korzystny wpływ na zaburzenia wzwodu", "reguluje krążenie krwi...", "stymuluje pracę mózgu", "przy regularnym stosowaniu wpływa na poprawę dysfunkcji erekcji".
Zamieszczenie na stronie internetowej sformułowań tj.: " ma bardzo korzystny wpływ na zaburzenia wzwodu", "przy regularnym stosowaniu wpływa na poprawą dysfunkcji erekcji", wobec faktu, iż dysfunkcje (zaburzenia seksualne) wymienione są w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD 10 pod kodem [...]. sugeruje konsumentowi, że produkt należy przyjmować w przypadkach zaburzeń sprawności seksualnej i wskazuje na cel działań Skarżącego, jakim jest utwierdzenie konsumentów, że mają do czynienia z produktem leczniczym, które wykraczają poza przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego przyjęcia zbyt wysokiego stopnia szkodliwości czynu, uznania faktu nie usunięcia zakwestionowanych stwierdzeń jako czynności obciążającej Skarżącego oraz braku uwzględnienia ilości naruszeń przy skali działalności Skarżącego należy stanowczo pokreślić, iż szkodliwość niezgodnego z prawem znakowania i reklamowania suplementu diety przejawia się przede wszystkim w tym, iż godzi w zasadniczy cel, jakim jest potrzeba rzetelnego informowania i ochrony konsumenta.
Ustalając wysokość kary organ I instancji uznał również za obciążający Skarżącego fakt, że we wcześniejszym okresie działalności Skarżący również nie przestrzegał przepisów prawnych w zakresie prezentacji i reklamy środków spożywczych, gdzie za stwierdzone nieprawidłowości organ I instancji już dwukrotnie nałożył na Pana M. R. kary pieniężne
Warto jednak zauważyć, że GIS nie rozważał naruszenia prawa przez Skarżącego w kontekście ilości produktów, które on oferuje, ale w kontekście produktów co do których stwierdzono niewłaściwe działania. Dlatego należy uznać, że dotychczasowe kary nie odniosły należytego skutku i tylko ze względu na fakt nie dokonania sprzedaży przedmiotowego suplementu diety została nałożona tak niska kara (3% maksymalnej stawki).
Z tych wszystkich względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i przyjął, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe a skargę jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło