VII SA/Wa 148/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi R. K. na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały dotyczącej powołania komisji stwierdzającej zdolność lekarza dentysty do wykonywania zawodu I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, oraz uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej uchwałą z dnia [...] czerwca 2012 r. (nr [...]), na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. O izbach lekarskich (Dz. U. Nr 219, poz. 1708 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 z czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. (nr [...]) zmieniającą, w trybie art. 154 kpa, uchwałę z dnia [...] stycznia 2011 r. (nr [...]) powołującą specjalną komisję do stwierdzenia zdolności lekarza dentysty R. K. do wykonywania zawodu oraz nadającą rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, że uchwały powołujące ww. komisję zapadły w wyniku informacji wynikających z pisma Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. m.in. o złożeniu zawiadomienia do Prokuratury w związku z podejrzeniem popełnienia przez lek. dent. R. K. przestępstwa groźby karalnej wobec Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], skargi R. K. na r. pr. P. P., w której zarzucono usiłowanie wyłudzenia 600 zł, popełnienie przestępstwa oraz skarżący zażądał surowego jej ukarania oraz skargi na r. pr. Z. K. - Rzecznika Dyscyplinarnego, zarzucającej nienależyte wykonywanie obowiązków, nieznajomość przepisów prawa, absurdalne i idiotyczne sugestie oraz prostackie i prymitywne łgarstwa w wydanym postanowieniu Skarżący żądał zapłaty 600 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i wystawił rachunek na ww. kwotę tytułem usługi "porada życiowa wraz z wizją przyszłości", a także pismo Przewodniczącego Komisji d.s. Etyki Lekarskiej [...] Izby Lekarskiej z dnia [...] listopada 2010 r. z wnioskiem o rozważenie powołania komisji lekarskiej dla ustalenia zdolności lek. dent. R. K. do wykonywania zawodu, która budzi podejrzenia zaburzeń psychicznych. Z tych względów organ I instancji podjął ww. uchwałę. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały. Odnosząc się do zarzutu powołania do składu komisji dr J. K., który zdaniem odwołującego się nie posiada kwalifikacji do orzekania w sprawie zaburzeń psychicznych organ podniósł, iż ww. został powołany na przewodniczącego komisji. Zgodnie zaś z § 1 ust. 5 obowiązującego w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 maja 1999 r. w sprawie trybu powoływania i organizacji komisji orzekającej w przedmiocie niezdolności lekarza do wykonywania zawodu albo ograniczenia w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych oraz trybu orzekania o niezdolności do wykonywania zawodu lekarza (Dz. U. Nr 47, poz. 479) przewodniczącym komisji powinien być członek okręgowej rady lekarskiej w miarę możliwości posiadający specjalizację w odpowiedniej dziedzinie medycyny. Organ dodał, że powołanie dr J. K. na przewodniczącego komisji nastąpiło na podstawie uchwały Nr [...], która jest ostateczna. Zdaniem organu odwoławczego niepoinformowanie strony o prawie wglądu do akt i wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonej uchwały, gdyż nie złożono nowych dokumentów, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Ponadto przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku zawiadamiania strony o posiedzeniu rady, na którym podejmowana jest uchwała w sprawie powołania komisji do oceny stanu zdrowia. Skargę na powyższą uchwałę złożył R. K. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie, jak i uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w [...] nr [...], jako wydanych bez podstawy prawnej, gdyż nie można zmienić decyzji administracyjnej, która nie jest ostateczna. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił, iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa poprzez nieprzestrzeganie przepisów k.p.a., a w szczególności przy podjęciu uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w [...] nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jak stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 217), dalej ppsa. Stosownie zaś do pkt 2 § 1 art. 145 ppsa Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną ocenie Sądu uchwałą z dnia [...] czerwca 2012 r. (nr [...]), Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. (nr [...]), którą to uchwałą zmieniono, w trybie art. 154 kpa, uchwałę z dnia [...] stycznia 2011 r. (nr [...]) powołującą specjalną komisję do stwierdzenia zdolności lekarza dentysty R. K. do wykonywania zawodu. Wskazać zatem trzeba, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa jest jednym z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego służących weryfikacji decyzji prawidłowych. Stanowiący podstawę kontrolowanych uchwał § 1 art. 154 kpa przewiduje, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten znajduje zastosowanie również do uchwał samorządu lekarzy wydawanych w trybie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2008r. Nr 136, poz. 857 ze zm.) tj. w przedmiocie powołania komisji do zbadania zdolności lekarza, lekarza dentysty do wykonywania zawodu, bowiem na mocy art. 57 ust. 2 w zw. ust. 1 art. 57 ww. ustawy w takich przypadkach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnych. Z treści art. 154 § 1 kpa wynika, że do uchylenia lub zmiany decyzji niezbędne jest zaistnienie łącznie trzech przesłanek: decyzja musi być ostateczna, nie może tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania oraz za jej uchyleniem lub zmianą musi przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki te mają charakter równoważny, co oznacza że niespełnienie którejkolwiek z nich, nie daje podstaw do wydania decyzji w tym trybie. Podkreślić również trzeba, że z woli ustawodawcy organem uprawnionym do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest wyłącznie organ, który ją wydał. Nadto, z woli ustawodawcy, organem uprawnionym do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest wyłącznie organ, który ją wydał. Odnosząc się do pojęcia ostateczności decyzji (uchwały) wyjaśnić należy, że decyzjami ostatecznymi, zgodnie z art. 16 § 1 kpa, są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzją ostateczną, w rozumieniu przytoczonego, będzie zatem decyzja organu pierwszej instancji, w stosunku do której upłynął termin złożenia odwołania i nie został przywrócony w trybie przewidzianym w kodeksie, decyzja wydana przez organ odwoławczy oraz decyzja ostateczna z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego. W świetle powyższych rozważań wskazać trzeba, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. (nr [...]) Okręgowa Rada Lekarska w [...] zmieniła w trybie art. 154 kpa uchwałę własną z dnia [...] stycznia 2011 r. (nr [...]), pomimo iż decyzja ta nie uzyskała przymiotu ostateczności. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący od tej uchwały złożył odwołanie, w wyniku którego zapadła w dniu [...] lipca 2011 r. uchwała nr [...] utrzymująca w mocy uchwałę z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] (uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2012r sygn. akt VII SA/Wa 2678/11). Taki stan rzeczy zaakceptowało Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę z dnia [...] czerwca 2012 r. Zmiana decyzji organu I instancji, od której wniesiono skutecznie odwołanie rażąco, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, narusza zatem art. 154 § 1 kpa w zakresie, w jakim przepis ten ogranicza możliwość zmiany lub uchylenia tylko do decyzji ostatecznych. Naruszenie prawa ma bowiem charakter naruszenia rażącego, jeśli decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności. Chodzi o działanie wbrew ustanowionemu w prawie nakazowi lub zakazowi. Jeśli proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w oczywistej sprzeczności, wówczas decyzja dotknięta jest wadą rażącego naruszenia. Opisana sytuacja miała niewątpliwie miejsce w rozpoznawanej sprawie. W trybie art. 154 § 1 kpa mogła być zatem zmieniona tylko uchwała ostateczna, a więc uchwała Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wydana w dniu [...] lipca 2011r., po rozpatrzeniu odwołania R. K. od uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. ([...]). W konsekwencji organem uprawnionym do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie było Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej. Słuszny okazał się zatem zarzut skargi, w którym skarżący podniósł, że nie można zmienić decyzji administracyjnej, która nie jest ostateczna. Wobec stwierdzenia przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie - powołanego na wstępie - art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, stwierdził nieważność zaskarżonej oraz poprzedzającej ją uchwały.