VII SA/Wa 1508/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [... ] [... ] [... ] S.A. z siedzibą w [... ] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [... ] z dnia [... ] maja 2013 r. znak: [... ] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [... ] decyzją znak: [... ]z dnia [... ] maja 2013r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r. nr 105 poz. 869 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [... ] SA w [... ] od decyzji nr [... ] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [... ] z dnia [... ] marca 2013r. znak: [... ] o stwierdzeniu u H. K. choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepie słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy. W dniu 31 października 2012r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [... ] wszczął postępowanie w sprawie choroby zawodowej, w związku ze zgłoszeniem podejrzenia u H. K. choroby zawodowej obustronnego trwałego ubytku słuchu wywołanej warunkami wykonywanej pracy. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w [... ] przeprowadziła ocenę narażenia zawodowego, w wyniku której ustalono, że H. K. zatrudniony był w latach 1969-1972 w [... ] [... ], a następnie od 1972r. do 2011r., w [... ] SA, gdzie narażony był na wysoki poziom hałasu. Po dokonaniu oceny narażenia zawodowego właściwa jednostka orzecznicza I stopnia - [... ] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy po przeprowadzeniu badań w orzeczeniu lekarskim z dnia [... ] lutego 2013r. nr [... ] stwierdził u H. K. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1,2 i 3 kHz. Na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz w oparciu o ocenę narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [... ] wydał decyzję z dnia [... ] marca 2013r. o stwierdzeniu u H. K. choroby zawodowej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [... ] SA. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę wyjaśnił, że stosownie do art. 2351 Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że został ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W sprawie do wydania orzeczenia lekarskiego na mocy § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. jednostka uprawniona tj. [... ] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [... ] w dniu [... ] lutego 2013r. wydał orzeczenie lekarskie nr [... ] o rozpoznaniu choroby zawodowej u H. K. - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego. Rozpoznanie choroby zawodowej zostało dokonane w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w oparciu o przeprowadzone badania podmiotowe i przedmiotowe wykonane w Poradni Chorób Zawodowych oraz konsultację laryngologiczną z badaniem tympanometrycznym i trzykrotną audiometrią, dokumentację medyczną oraz dokonaną ocenę narażenia zawodowego. Następnie organ wyjaśnił, że stosownie do § 6 ust. 6 oraz § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, orzeczenie lekarskie przesyła się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, zainteresowanemu pracownikowi lub byłemu pracownikowi oraz osobie zgłaszającej podejrzenie choroby zawodowej, a jeśli pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Rozporządzenie nie przewiduje, aby powyższe orzeczenie przekazywać pracodawcy lub pracodawcom. Nie daje też uprawnień pracodawcy do złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania. Z tych względów zarzut dotyczący braku skierowania H. K do jednostki orzeczniczej II stopnia celem ponownego przeprowadzenia badań i wydania orzeczenia w przedmiocie choroby zawodowej nie może być skuteczny przed organem II instancji. Dalej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że zapisów zawartych w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, w przypadku ubytku słuchu, o którym mowa w poz. 21 wykazu - okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 2 lata. Jak wynika ze świadectwa pracy, H. K. pracę zawodową w [... ] SA, zakończył w dniu 26 kwietnia 2011r. w związku z uzyskaniem uprawnień do emerytury, zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane w dniu [... ] października 2012r., a orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej zostało wydane w dniu [... ] lutego 2013r. Został więc spełniony warunek dwóch lat określony w wykazie chorób zawodowych. W ocenie organu, na podstawie zebranej dokumentacji nie powinno być sporne, że H. K. w trakcie zatrudnienia w latach 1972-2011 kolejno w Zespole [... ] p.p., Zespole [... ] SA i [... ] SA, na stanowiskach: elektromonter urządzeń stacyjnych, elektromonter siłowni, elektroenergetyk elektrowni cieplnych, starszy monter remontów urządzeń elektromagnetycznych był narażony na hałas. Potwierdziła to Spółka w zestawieniu "Wyniki pomiarów hałasu na stanowisku starszy monter remontów urządzeń elektromagnetycznych w latach 2002-2011", gdzie wykazano, iż wyniki pomiarów mieściły się w granicach 74,9-85 dB. Występowanie w środowisku pracy wysokich poziomów hałasu potwierdza również stwierdzenie zawarte w odwołaniu, że w Spółce obowiązuje nakaz stosowania w miejscach narażonych na hałas urządzeń chroniących słuch. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wyjaśnił, że rozporządzenie nie zawiera wymogu aby występujący w środowisku pracy hałas był hałasem ponadnormatywnym. Nie jest bowiem wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika. Dlatego w świetle art. 2351 kp oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie ma żadnych podstaw aby możliwość ustalenia, że w środowisku pracy występują warunki szkodliwe dla zdrowia pracownika uzależniona była od przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia. Podsumowując swoje rozważania organ odwoławczy uznał ,że orzeczenie lekarskie nr [... ], stanowiące podstawę wydania skarżonej decyzji, w sposób rzeczowy i logiczny wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie wymagające wiedzy specjalistycznej. Wyjaśnił, że orzeczenie lekarskie stanowi dowód w sprawie i podlega ocenie, jednakże organ inspekcji sanitarnej nie ma uprawnień do kwestionowania jego treści merytorycznej, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania (lub braku rozpoznania) jednostki chorobowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła [... ]SA. Decyzji zarzucono naruszenie: 1. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz jego dowolna ocenę skutkującą błędnym uznaniem schorzenia za chorobę zawodową; 2. art. 107 § 3 kpa, poprzez brak wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem skarżącego organ administracyjny nie dokonał zbadania warunków w jakich pracował H. K., a także zaniechał zlecenia lekarzowi, który wydał orzeczenie lekarskie w sprawie wykonania dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia nie wystąpił także o dodatkową konsultację do jednostki orzeczniczej II stopnia. Nadto uzasadnienie skarżonej decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa. Organ poprzestał na przedstawieniu ustaleń i wniosków końcowych opinii lekarskiej. Nie podjął nawet próby dokonania własnych ustaleń, przeprowadzenia stosownych rozważań prawnych, czy też oceny wydanej w sprawie opinii. Stanowi to zdaniem skarżącego rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrolowana przez Sąd decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [... ] z dnia [... ] maja 2013r. utrzymywała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [... ] z dnia [... ] marca 2013r., o stwierdzeniu u H. K choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. Stosownie do art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Nie każde zatem schorzenie, nawet gdy pozostaje w związku ze szkodliwymi warunkami pracy, może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa, tak jak nie zawsze szkodliwe warunki pracy prowadzą do tego wyniku. Przedmiotem badania organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych jest więc charakter schorzenia w kontekście choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunki pracy w świetle narażenia na powstanie tej choroby oraz związek przyczynowy między chorobą zawodową, a tymi warunkami. Postępowanie organów w tym zakresie reguluje wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009r. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W niniejszej sprawie ten tryb został wyczerpany, a materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na wydanie merytorycznych decyzji, które zapadły na skutek poprawnej oceny wiarygodności i prawidłowego zastosowania przepisów prawa. H. K. będąc zatrudnionym w [... ] w latach 1969-1972 z przerwą na służbę wojskową, a następnie w [... ]SA w latach 1972-2011 pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej opisanej w poz. 21 wykazu stanowiącego załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie organy inspekcji sanitarnej rozważyły cały materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy ustosunkowując się do wydanego orzeczenia lekarskiego i karty oceny narażenia zawodowego. Choroba zawodowa H. K. został rozpoznana przez jednostkę orzeczniczą do tego uprawnioną - [... ] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych w [... ] Badanie w Poradni Chorób Zawodowych [... ] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [... ] obejmowało badanie podmiotowe i przedmiotowe przeprowadzone przez lekarza specjalistę medycyny pracy oraz wykonanie konsultacji laryngologicznej z badaniem tympanometrycznym i trzykrotną audiometrią. Wyniki średniej obliczone dla wymaganych częstotliwości (w dokumentacji medycznej) są wyższe niż 45 dB, dając zatem podstawę rozpoznania choroby zawodowej słuchu. Orzeczenie lekarskie opracowane przez powyższą jednostkę orzeczniczą zostało wydane z uwzględnieniem dyspozycji zawartej w § 6 ust. 1 rozporządzenia, tj. na podstawie wyników przeprowadzonych badań skarżącego jego dokumentacji medycznej oraz karty oceny narażenia zawodowego. W ocenie Sądu, orzeczenie lekarskie jest przekonywujące i wyjaśnia wszystkie aspekty sprawy. Orzeczenie to ma walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 Kpa. W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że zaistniały podstawy do stwierdzenia u H. K. choroby zawodowej, gdyż istniejące u niego schorzenie odpowiada prawnym kryteriom pozwalającym na taką kwalifikację. Po pierwsze - rozpoznane u pracownika schorzenie figuruje w wykazie chorób zawodowych, po drugie zaś - ocena warunków pracy wykazuje w sposób bezsporny lub wysoce prawdopodobny związek przyczynowo-skutkowy między schorzeniem, a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo będących rezultatem sposobu wykonywania pracy (narażenie zawodowe). Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach podkreślał również, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy ustalenie, ze choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystarczy zatem samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Jednocześnie należy podnieść, że nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982r. Sygn. akt III SA 372/82 - ONSA z 1982r., z.1, poz. 33, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2004r. Sygn. akt II SA/Łd 376/00, nie publ.). W toku postępowania administracyjnego skarżąca [... ] S.A. nie przedstawiła żadnych dowodów ani racjonalnych argumentów, które mogłyby podważyć powyższe ustalenia zawarte w kartach oceny narażenia zawodowego z dnia [... ] listopada 2012r. i [... ] lutego 2013r. Wskazać, w związku z tym należy, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, organ wydał zaskarżoną decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz w kartach oceny narażenia zawodowego. Zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy dał podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia [... ] lutego 2013r. Został oceniony wszechstronnie i na jego podstawie wyciągnięto trafne wnioski. Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, bowiem ustalenia faktyczne i rozważania prawne są prawidłowe, a zawarte w skardze zarzuty nie mogły tego przekonania podważyć. Brak tez było okoliczności branych pod rozwagę z urzędu uzasadniających jej wzruszenie. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.