VII SA/Wa 151/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. M. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej skargę oddala. Wojewoda [...], po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu [...].07.2004 r. postępowania, decyzją z dnia [..] września 2004 r. stwierdził nieważność ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. Burmistrza Gminy W.zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej firmie [...] w W. S.A. na budowę zespołu budynków apartamentowych z usługami na terenie nieruchomości przy ul. W. (dz. ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...]) w W. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotem postępowania organu była ponowna analiza decyzji nr [...] z dnia [...].03.1999 r. wobec uchylenia poprzedniej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.2002 r. decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2003 r. W ocenie organu, przy wydawaniu kontrolowanej decyzji naruszono przepisy art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dotyczących zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, polegających na uniemożliwieniu prawidłowego korzystania z sąsiednich nieruchomości, w szczególności brak dostępu światła słonecznego do pomieszczeń mieszkalnych. Na zlecenie Wojewody [...] wykonana została przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. arch. M. Z. "analiza zacienienia budynków mieszkalnych usytuowanych w sąsiedztwie powstającego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze przy ul. W. w W". Z powyższej ekspertyzy wynika, że nie zostały zachowane przepisy § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. "w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" w stosunku do mieszkań w trakcie północno-zachodnim w budynku przy ul. W.. Z tego też względu należy uznać, iż kontrolowana decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nadto zdaniem organu nieruchomość przy ul. W. (działki nr [...] i [...]) objęta przedmiotową inwestycją położona jest ok. 40m od A., tj. w strefie obszaru, w którym realizacja inwestycji wymaga uzgodnienia z konserwatorem zabytków, a inwestor opinii takiej nie uzyskał przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Świadczy to o naruszeniu przez organ udzielający pozwolenia na budowę art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Ubocznie organ wskazał także, iż w związku z wystąpieniami Wspólnot Mieszkaniowych [...] nr [...] i nr [...]oraz W., inwestor przedłożył, opracowaną przed rozpoczęciem budowy i uzyskaniem pozwolenia na budowę, dokumentację techniczną badań podłoża gruntowego oraz dokumentację hydrologiczną i projekt odwodnienia budowanego wykopu pod projektowaną inwestycję. Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu, zastrzeżenia Wspólnot Mieszkaniowych nie mają wpływu na wynik postępowania i mogą być przedmiotem postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania spółki [...]S.A. oraz w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2003 r., sygn. akt IV SA 2858/02, uchylił zaskarżoną decyzje w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...]marca 2003 r., nr [...]. Organ odwoławczy podniósł, iż zasadniczym rozstrzygnięciem, mającym wpływ na wynik postępowania, jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2003 r., sygn. akt IV SA 2858/02, którym Sąd uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] marca 1999 r. Ocena prawna wyrażona w w/w wyroku wiąże organ, którego decyzja stanowiła przedmiot wniesionej do Sądu skargi, Sąd zaś wskazał, iż w piśmie z dnia 04.07.2002 r. [...] Konserwator zabytków zajął stanowisko, z którego wynika, iż teren objęty planowaną inwestycją nie ma charakteru wymagającego szczególnej ochrony zabytków. Ten stan rzeczy powoduje, iż argument przemawiający za stwierdzeniem nieważności kontrolowanej decyzji, podany przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w treści decyzji z dnia [...].06.2002 r., nie znajduje uzasadnienia. Zarzut niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wobec faktu, iż w obrocie prawnym na datę wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę, funkcjonowała ostateczna decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, odległości projektowanego budynku w stosunku do otaczającej zabudowy są zgodne z warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ograniczenie dopływu światła nie została potwierdzona w trakcie ponownej analizy tego zagadnienia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa W. ul. M., domagając się jej uchylenia i wskazując, iż organ odwoławczy pominął milczeniem podnoszony zarzut, iż Wspólnota Mieszkaniowa i właściciele mieszkań od początku, bez swojej winy zostali pozbawieni prawa udziału w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego naruszającego interesy Wspólnoty oraz dezintegrującego pod względem architektonicznym całość Osiedla [...]. Okoliczność ta stanowi w ocenie skarżącej przesłankę opisaną w art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, bowiem Wspólnota Mieszkaniowa [...] nie ma legitymacji czynnej do jej wniesienia. Prawo wywiedzenia skargi przysługuje jedynie stronie postępowania administracyjnego a przymiot ten nie przysługuje skarżącej Wspólnocie. Zgodnie z brzmieniem art. 28 kpa stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, kto żądając czynności organu ze względu na swój interes prawny, domaga się wydania określonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela, wielokrotnie wyrażony zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie, pogląd, że pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.01.1995 r., sygn. akt I SA 1326/93). Przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji nr [...] z dnia [...].03.1999 r. o pozwoleniu na budowę stanowiły, że przymiot strony w tym postępowaniu przysługuje: inwestorowi, a także i przede wszystkim właścicielom (użytkownikom wieczystym) nieruchomości objętej planowaną inwestycją oraz właścicielom (użytkownikom wieczystym) gruntu bezpośrednio sąsiadującego z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.10.1987 r., sygn. akt IV SA 590/87, ONSA 2/1987, poz. 71). Na marginesie należy wspomnieć, że obecnie obowiązujący art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, znowelizowany ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718)., który wszedł w życie z dniem 11.07.2003 r., skonkretyzował krąg podmiotów mogących być stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w ten sposób, iż określił, że są nimi: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Krąg podmiotów, które mogą być strona w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ulega rozszerzeniu i należą do niego strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Nie ulega wątpliwości, iż Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. nie sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością objęta planowaną inwestycją, co potwierdza wypis z rejestru gruntów wraz z wyrysem mapy ewidencyjnej gruntów. Nie była również stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę wobec braku interesu prawnego w tymże postępowaniu. Pomimo licznych pism kierowanych przez skarżącą do organów w toku postępowania nadzorczego, nie wykazała ona także własnego interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, który upoważniałby ją do uzyskania przymiotu strony w tymże postępowaniu. W tym miejscu należy podkreślić, iż fakt doręczenia Wspólnocie Mieszkaniowej [...]decyzji w toku postępowania, nie czyni z niej strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zwrócić także należy uwagę na fakt, iż pomimo wniosku Wspólnoty, postępowanie nadzorcze przeprowadzone zostało z urzędu. Jak zostało to wyżej wyjaśnione o przymiocie strony decyduje istnienie przepisu prawa materialnego wskazującego na własne prawa lub obowiązek podmiotu, który podlega skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.04.1991 r., sygn. akt III ARN 13/91). Interes prawny skarżącej nie wynika także z art. 5 Prawa budowlanego, bowiem jak wynika z akt administracyjnych w żaden sposób inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów członków przedmiotowej Wspólnoty. Potwierdza to także analiza zacienienia budynków mieszkalnych usytuowanych w sąsiedztwie realizowanego obiektu, z której jednoznacznie wynika, że w odniesieniu do budynku przy ul. M. nie doszło do naruszenia § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 14.12.1994 r. Reasumując należy wskazać, iż brak interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...].03.1999 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę, pozbawia tę Wspólnotę legitymacji czynnej do złożenia skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2004 r. Brak legitymacji do wniesienia skargi jako przesłanka materialnoprawna skutkować musi oddaleniem tejże skargi. Odnosząc się do jedynego zarzutu skargi należy wyjaśnić, iż przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie może być badana przez organ prowadzący postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, który zobligowany jest wyłącznie do badania czy kontrolowana decyzja dotknięta jest którąkolwiek z wad opisanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).