VII SA/Wa 152/08

WyrokWSA w Warszawie2008-04-04

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mariola Kowalska, Dariusz Turek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot prowadzący sieć sklepów detalicznych, który sprzedaje substancje i preparaty niebezpieczne, jest zobowiązany do posiadania spisu tych substancji i preparatów oraz ich kart charakterystyki w każdym sklepie, czy też wystarczające jest posiadanie tych dokumentów w centrali spółki i udostępnianie ich na żądanie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot prowadzący działalność handlową, który udostępnia substancje lub preparaty niebezpieczne osobom trzecim na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wprowadzającym do obrotu w rozumieniu przepisów ustawy o substancjach i preparatach chemicznych oraz rozporządzenia REACH. W związku z tym ciąży na nim obowiązek posiadania spisu substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz zapewnienia kart charakterystyki. Nawet jeśli karta charakterystyki nie musi być dostarczana w sprzedaży detalicznej konsumentom, to musi być udostępniona na żądanie kupującego zamierzającego zastosować substancję lub preparat w działalności zawodowej. Brak tych dokumentów w sklepie podczas kontroli uzasadniał wydanie decyzji nakazującej ich sporządzenie i zapewnienie.
Stan faktyczny
Spółka L. sp. z o.o. spółka komandytowa została zobowiązana decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do sporządzenia spisu substancji i preparatów niebezpiecznych wprowadzanych do obrotu oraz zapewnienia kart charakterystyki dla tych produktów w sklepie. Spółka odwołała się, argumentując, że obowiązek ten nie dotyczy sprzedaży detalicznej, a dokumenty te znajdują się w centrali. Decyzja została utrzymana w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi "L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" sp. k. w J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. skargę oddala. Sygnatura akt VII SA/Wa 152/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 z póź. zm.), art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 ust. 3 i art. 6a ustawy z dnia 11 stycznia 2001r.o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. z 2001r. Nr 11, poz. 84 z póź. zm.) w związku z przeprowadzoną kontrolą w sklepie przy ul. K. [...] w G., nakazał Zarządowi Spółki L. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w J. - sporządzić spis substancji i preparatów niebezpiecznych wprowadzanych do obrotu oraz zapewnić karty charakterystyki substancji i preparatów niebezpiecznych wprowadzanych do obrotu - w terminie do 31 października 2007r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 27 lipca 2007r. w sklepie w G. przy ul. K. [...] należącym do spółki L., dokonał kontroli podczas której stwierdzono braku spisu i kart charakterystyki dla substancji i preparatów niebezpiecznych wprowadzanych do obrotu, co stanowi naruszenie art. 5 ust. 3 i 6a ustawy z dnia 11 stycznia 2001r. o substancjach i preparatach chemicznych. Odwołanie od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] sierpnia 2007r. wniosła spółka L. Sp. z .o. o. sp. k. w J., zarzucając naruszenie: art. 107 § 1 i 3, art. 7 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 6 i 6a ustawy z dnia 11 stycznia 2001r. o substancjach i preparatach chemicznych, oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 3 lipca 2002r. w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej i preparatu niebezpiecznego. Zdaniem odwołującej się spółki nakaz miał charakter ogólnikowy, bowiem Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wskazał w zaskarżonej decyzji, jakich produktów sprzedawanych przez skarżącego dotyczy przedmiotowa decyzja, a nadto uzasadnienie decyzji zostało także sformułowane w sposób ogólnikowy. Spółka wskazała, że § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej i preparatu niebezpiecznego stanowi, iż karta charakterystyki nie musi być dostarczona w przypadku substancji lub preparatów sprzedawanych w sprzedaży detalicznej dostępnej dla wszystkich konsumentów, jeżeli użytkownikom takiej substancji lub takiego preparatu zapewnia się dostateczną informację pozwalającą na podjęcie działań zapobiegawczych dotyczących ochrony ich zdrowia i bezpieczeństwa. W związku z tym w ocenie spółki nakaz zawarty w punkcie l decyzji jest bezzasadny. Jednocześnie wskazany w podstawie prawnej decyzji art. 6a ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych nie miał zastosowania do skarżącej, gdyż Spółka nie jest wprowadzającym do obrotu. W odwołaniu przywołano uchwalę Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2005 r. (I KZP 29/05, OSNKW 2005/10/90), iż wprowadzeniem do obrotu jest jedynie przekazanie po raz pierwszy do obrotu, zatem kolejna sprzedaż nie jest już wprowadzeniem do obrotu. Ponadto wskazano, iż ustawa nie przewiduje obowiązku przechowywania dokumentacji określonej w art. 6a ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych w każdym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej (w tym przypadku w sklepie). Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2007r. na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o substancjach i preparatach chemicznych, przez wprowadzenie substancji lub preparatu do obrotu - rozumie się udostępnienie substancji lub preparatu osobom trzecim na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozporządzenie (WE) R1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), obowiązujące od 1czerwca 2007r., w art. 3 pkt 14 definiuje pojęcie dystrybutora jako osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium Wspólnoty, w tym osobę prowadzącą handel detaliczny, która wyłącznie magazynuje oraz wprowadza do obrotu substancję w jej postaci własnej lub jako składnik preparatu, udostępniając ją stronom trzecim. Zarzut, że sklepy L. nie są wprowadzającym do obrotu został oceniony jako bezzasadny. Organ wskazał, że na każdym podmiocie wprowadzającym do obrotu substancje i preparaty niebezpieczne (producencie, importerze, dystrybutorze) ciąży obowiązek posiadania (w formie papierowej lub elektronicznej) i udostępniania karty charakterystyki substancji i preparatu niebezpiecznego. Ponadto art. 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej i preparatu niebezpiecznego, stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1, karty charakterystyki dostarcza się na żądanie kupującego, który ma zamiar zastosować taką substancję lub preparat w zawodowej działalności produkcyjnej lub usługowej. Przy czym nie można zdaniem organu wykluczyć, że kupujący w sklepie zastosuje substancję lub preparat w zawodowej działalności produkcyjnej lub usługowej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o substancjach i preparatach chemicznych, karta charakterystyki substancji niebezpiecznej lub preparatu niebezpiecznego stanowi zbiór informacji o niebezpiecznych właściwościach substancji lub preparatu oraz zasadach i zaleceniach ich bezpiecznego stosowania. Jest przeznaczona przede wszystkim dla użytkowników prowadzących działalność zawodową w celu umożliwienia im podjęcia w miejscu pracy środków niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa oraz ochrony zdrowia człowieka i środowiska. Ponadto art. 6a ww. ustawy nakłada obowiązek na wprowadzającego do obrotu substancję lub preparat niebezpieczny, ustanowienia, prowadzenia i aktualizowania na bieżąco spisu posiadanych substancji lub preparatów niebezpiecznych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia artykułu 107 Kpa, poprzez niewskazanie jakich artykułów sprzedawanych przez skarżącego dotyczy decyzja, organ odwoławczy stwierdził, że spis substancji i preparatów niebezpiecznych wprowadzanych do obrotu należy traktować jako wykaz otwarty, tzn. taki, w którym mogą znaleźć się nowe substancje i preparaty niebezpieczne, które są w obrocie. Mając na uwadze, że spis substancji i preparatów niebezpiecznych wprowadzanych do obrotu, jak i wymagane karty charakterystyki, w dniu kontroli nie były dostępne to Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wydał prawidłową decyzję. Skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2007 roku utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] sierpnia 2007 roku wniosła L. sp. z o.o. spółka komandytowa domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze zarzucono nienależyte przeprowadzenie postępowania rozpoznawczo-dowodowego. Nieuwzględnienie pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2007r. wyjaśniającego, iż wszelkie informacje dotyczące poszczególnych substancji i preparatów chemicznych, w tym również karty charakterystyki, wprowadzonych do obrotu na terenie Polski przez L. można uzyskać w Centrali. Dlatego zdaniem skarżącego kontrola zamiast w poszczególnych sklepach powinna odbyć się w centrali (siedzibie) Spółki lub w Biurze ds. Substancji i Preparatów Chemicznych w Ł. Skarga zarzucała również naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację przepisów Ustawy z dnia 11 stycznia 2001 roku o substancjach i preparatach chemicznych, w szczególności art. 5 i 6a poprzez wymaganie posiadania kart charakterystyki oraz spisu substancji i preparatów niebezpiecznych w każdym sklepie spółki. Skarżąca podniosła, że jako operator sieci sklepów spożywczych, posiada w swoim asortymencie i sprzedaży około 30 produktów zaliczanych do substancji niebezpiecznych. Zasadniczo są to produkty stosowane w codziennym użytku przez osoby fizyczne. Siedziba spółki mieści się w J. k. P., natomiast sieć ponad 300 sklepów rozprowadzających te produkty, które należą do Skarżącej, rozlokowana jest na terenie całej Polski. Zarząd spółki decyduje jakie produkty będą wprowadzane do obrotu, nie zaś podlegle jej sklepy. Dlatego prowadzenie spisu posiadanych substancji niebezpiecznych lub preparatów niebezpiecznych należy do obowiązków organów zarządzających spółką. Skarżąca ponowiła twierdzenie, że spis takich substancji znajduje się w jej siedzibie i może zostać przesłany faksem lub za pomocą poczty elektronicznej do każdego ze sklepów w każdym czasie. Odnośnie zarzutu braku kart charakterystyki substancji i preparatów niebezpiecznych wprowadzanych do obrotu skarżąca podniosła, że w swoich sklepach prowadzi tylko i wyłącznie sprzedaż detaliczną, a produkty wprowadzane do obrotu posiadają wszelkie informacje wymagane przez Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 roku w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych. Przywołano również przepis § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej i preparatu niebezpiecznego, który stanowi, że "Karta charakterystyki nie musi być dostarczana w przypadku substancji lub preparatów sprzedawanych w sprzedaży detalicznej dostępnej dla wszystkich konsumentów, jeżeli użytkownikom takiej substancji lub takiego preparatu zapewnia się dostateczną informację pozwalającą na podjęcie działań zapobiegawczych dotyczących ochrony ich zdrowia i bezpieczeństwa". Skarżąca wskazała, iż wobec istnienia technicznych możliwości dostarczenia kart charakterystyki na odległość spełniony jest także wymóg wynikający z § 5 ust. 2 ww. Rozporządzenia w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja odpowiada prawu. Organy inspekcji sanitarnej uznały, że brak w sklepie należącym do skarżącej spółki spisu substancji i preparatów niebezpiecznych wprowadzanych do obrotu oraz braku kart charakterystyki dla tych produktów stanowi naruszenie przepisów - Ustawy z dnia 11 stycznia 2001 roku o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. z 2001r. Nr 11, poz. 84 z późn. zm.) oraz obowiązującego ówcześnie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 140, poz. 1171 z późn. zm.). Zatem podstawowym zagadnieniem, które miał Sąd do oceny było ustalenie czy na skarżącym ciążył obowiązek posiadania takiego spisu i kart charakterystyki a tym samym czy organ inspekcji sanitarnej zasadnie zażądał od skarżącej spółki spisu i kart charakterystyki substancji i preparatów niebezpiecznych. Nie budziła natomiast zdaniem Sądu wątpliwości kwestia poruszana w skardze a dotycząca bezzasadnego w ocenie skarżącego zobowiązania go do wykonania nałożonych obowiązków w związku z przeprowadzeniem kontroli w sklepie przy ul. K. [...] w G. Biorąc pod uwagę brzmienie sentencji decyzji jest oczywiste, że do wykonania obowiązków został zobowiązany właściciel sklepu to jest L. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w J. (konkretnie zarząd tej Spółki). Nie mógł być skuteczny zarzut niewłaściwego miejsca przeprowadzenia kontroli w przedmiotowym zakresie, bowiem mimo deklarowanej możliwości przedstawienia spisu produktów niebezpiecznych i ich kart charakterystyki, przesłania ich z siedziby spółki do sklepu przy ul. K. [...] w G.- do zrealizowania tych deklaracji nigdy nie doszło. Zasadnie Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że L. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w J. zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o substancjach i preparatach chemicznych, poprzez swoją działalność wprowadza substancje i preparaty niebezpieczne do obrotu - gdyż działalność handlowa skarżącego stosownie do tych przepisów jest udostępnianiem substancji lub preparatu osobom trzecim na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy w celu wykazania, iż skarżący jest podmiotem wprowadzającym do obrotu, zasadnie przywołał również Rozporządzenie (WE) R1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE, (Dz.U.UE.L.06.396.1) - obowiązujące od 1czerwca 2007r., które w art. 3 pkt 12 definiuje pojęcie wprowadzenia substancji lub preparatu do obrotu jako odpłatne lub nieodpłatne dostarczenie lub udostępnienie stronie trzeciej. Import jest równoznaczny z wprowadzeniem do obrotu. W pkt 14 art. 3 ww. Rozporządzenia (WE) R1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady zdefiniowano pojęcie "dystrybutor" jako osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium Wspólnoty, w tym osobę prowadzącą handel detaliczny, która wyłącznie magazynuje oraz wprowadza do obrotu substancję w jej postaci własnej lub jako składnik preparatu, udostępniając ją stronom trzecim. Przepis art. 6a ustawy z dnia 11 stycznia 2001r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. z 2001r. Nr 11, poz. 84 z póź. zm.) stanowi, że osoba wprowadzająca do obrotu substancję niebezpieczną lub preparat niebezpieczny ma obowiązek ustanowić, prowadzić i aktualizować na bieżąco spis posiadanych substancji niebezpiecznych lub preparatów niebezpiecznych. W kontekście powyższych ustaleń i przywołanych przepisów prawa fakt, iż na skarżącym ciąży taki obowiązek jest niewątpliwy. Natomiast art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 stycznia 2001r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. z 2001r. Nr 11, poz. 84 z póź. zm.) określa, że karta charakterystyki substancji niebezpiecznej lub preparatu niebezpiecznego, stanowi zbiór informacji o niebezpiecznych właściwościach substancji lub preparatu oraz zasadach i zaleceniach ich bezpiecznego stosowania. Jest przeznaczona przede wszystkim dla użytkowników prowadzących działalność zawodową w celu umożliwienia im podjęcia w miejscu pracy środków niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa oraz ochrony zdrowia człowieka i środowiska; - art. 5 ust. 2 niedopuszczalne jest stosowanie w działalności zawodowej substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych bez posiadania karty charakterystyki; - art. 5 ust. 3 osoba wprowadzająca do obrotu substancję niebezpieczną lub preparat niebezpieczny jest obowiązana do bezpłatnego udostępnienia ich odbiorcy karty charakterystyki takiej substancji lub preparatu, najpóźniej w dniu ich pierwszej dostawy, z zastrzeżeniem przepisów ust. 5 pkt 3 ( przypadki stosowania substancji niebezpiecznych lub preparatów niebezpiecznych, kiedy dostarczenie karty charakterystyki nie jest wymagane); - art. 5 ust. 4 w przypadku pojawienia się nowych istotnych informacji osoba, o której mowa w ust. 3, ma obowiązek zaktualizować kartę charakterystyki. Wprawdzie obowiązujące w dacie wydawania przedmiotowych decyzji Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej i preparatu niebezpiecznego (Dz. U. z 2002 r. Nr 140, poz. 1171 ze zm.) stanowiło w § 5 ust. 1, że karta charakterystyki nie musi być dostarczona w przypadku substancji lub preparatów sprzedawanych w sprzedaży detalicznej dostępnej dla wszystkich konsumentów, jeżeli użytkownikom takiej substancji lub takiego preparatu zapewnia się dostateczną informację pozwalającą na podjęcie działań zapobiegawczych dotyczących ochrony ich zdrowia i bezpieczeństwa. Tym niemniej § 5 ust. 2 ww. rozporządzenie stanowił, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1, kartę charakterystyki dostarcza się jednak na żądanie kupującego, który ma zamiar zastosować taką substancję lub preparat w zawodowej działalności produkcyjnej lub usługowej. Skoro zatem w wyników przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2007r. kontroli w sklepie w G. przy ul. K. [...], stwierdzono brak spisu i kart charakterystyki substancji i preparatów niebezpiecznych i nie przedstawiono ich mimo żądania organu, to zasadne było wydanie decyzji nakazującej Zarządowi Spółki L. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w J. sporządzenie spisu substancji i preparatów niebezpiecznych wprowadzanych do obrotu oraz zapewnienie kart charakterystyki dla tych substancji i preparatów. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło