VII SA/Wa 1523/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-09

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność osuwiskowego charakteru terenu inwestycji, która nie była znana organom w dniu wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów, stanowi istotną nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania i uchylenie decyzji, mimo że przepisy Prawa budowlanego nie przewidują wpływu takiej okoliczności na procedury dotyczące samowolnie wybudowanych obiektów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli ponadczasowy osuwiskowy charakter terenu inwestycji nie był znany organom w dniu wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę, to nie stanowi on istotnej nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują wpływu takiej okoliczności na procedury dotyczące samowolnie wybudowanych obiektów, a zatem nie miałaby ona wpływu na wydane rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Następca prawny inwestora złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na ekspertyzę geologiczno-inżynierską wskazującą na osuwiskowy charakter terenu, który mógłby spowodować osuwisko w przypadku rozbiórki. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, a następnie utrzymały w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji rozbiórkowej. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym uznanie, że osuwiskowy charakter terenu nie stanowi istotnej okoliczności faktycznej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Burmistrz Miasta Z. decyzją z dnia [...] marca 1997 r., znak: [...] nakazał K.W. wykonanie w zakreślonym terminie rozbiórki: 1) budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi (oczyszczalnią ścieków, studnią), z pozostawieniem zachodnich ścian i stropu wcześniej istniejącego budynku, 2) muru oporowego żelbetowego od strony północnej przy drodze, 3) altany drewnianej wraz z tarasem, 4) muru oporowego przy altanie – zabezpieczenia tarasu, wybudowanych na działkach nr [...] i [...] obr. [...] w Z. przy ul. [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższa decyzja rozbiórkowa została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r., znak: [...]. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w K. wyrokiem z dnia 28 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 1120/97 stwierdził nieważność obu wskazanych decyzji w części dotyczącej terminu rozbiórki oraz uchylił te decyzje w części dotyczącej budynku mieszkalnego, a w pozostałej części skargę K. W. oddalił. Następca prawny K. W. [...] S.A. z siedzibą w S. (dalej: [...]) złożyło w dniu [...] stycznia 2013r wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...]maja 1997 r., znak: [...] wskazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zdaniem wnioskodawcy rozbiórka murów oporowych spowoduje osuwisko co wynika z przedłożonej ekspertyzy geologiczno-inżynierskiej dla oceny stopnia zagrożenia osuwiskami działek nr [...] i [...] na których położone są obiektu podlegające rozbiórce. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: [...]WINB ) postanowieniem z dnia [...]września 2013r wydanym na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania na wniosek strony z uwagi na uchybienie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Dochodząc jednak do wniosku, iż w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...] istniały nowe, istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi [...] WINB wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...]z dnia [...] maja 1997 r., znak: [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego [...]WINB decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że informacje zawarte w ekspertyzie geologiczno-inżynierskiej dotyczące ponadczasowego osuwiskowego charakteru terenu inwestycji nie były znane organom w dniu wydawania decyzji rozbiórkowych. Dokonując oceny wpływu ponadczasowego osuwiskowego charakteru terenu inwestycji na prowadzenie postępowania w przedmiocie samowolnego wybudowania murów oporowych i drewnianej altany z tarasem [...] WINB stwierdził, że okoliczność ta nawet w przypadku gdyby była znana Wojewodzie [...] w dacie wydania kwestionowanej decyzji nie wpłynęłaby na wydane rozstrzygnięcie. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują sytuacji w której powyższa okoliczność miałaby wpływ na procedury wdrażane w sprawach samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Zatem uzasadnione jest twierdzenie, że nowa okoliczność osuwiskowego charakteru terenu inwestycji nie miała i nie ma istotnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że warunkiem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest to, aby nowa okoliczność, czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydawania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. zostało wznowione w związku z podnoszoną przez [...] okolicznością dotyczącą osuwiskowego charakteru działek nr [...] i [...] w Z. przy ul. [...] i groźbą uaktywnienia osuwiska w przypadku rozbiórki murów oporowych. W ocenie organu okoliczność osuwiskowego charakteru działek nie jest w rozpatrywanej sprawie istotna bowiem ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu tylko z tego powodu, że położony jest na terenie osuwiskowym. Ponadto [...] wystąpiło o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. i w tym postępowaniu zostanie rozstrzygnięte, czy zachodzi konieczność uchylenia tej decyzji z uwagi na stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu, z uwzględnieniem okoliczności niniejszej sprawy. We wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie [...] podniosło bowiem, że wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. doprowadzi do powstania stanu zagrażającego życiu i zdrowiu ludzkiemu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniosło [...] S.A. z siedzibą w S., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, 2. art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że ponadczasowy osuwiskowy charakter terenu przedmiotowej inwestycji budowlanej nie stanowi istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji, 3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz niepodanie motywów i argumentów rozstrzygnięcia, a w szczególności niewyjaśnienie, z jakich powodów organ uznał za [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...], że ponadczasowy osuwiskowy charakter terenu inwestycji nie stanowi okoliczności faktycznej istotnej dla sprawy oraz że nie wpłynąłby na wydane decyzje nakazujące rozbiórkę, 4. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo nieustalenia w należyty sposób stanu faktycznego, z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co było wynikiem zaniechania rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Podnosząc powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Jednocześnie wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] uchylił w trybie art. 161 § 1 k.p.a. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 1997 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki muru oporowego żelbetowego od strony północnej przy drodze (pkt 2 rozstrzygnięcia) oraz muru oporowego przy altanie (pkt 4 rozstrzygnięcia), a w pozostałej części, tj. nakazu rozbiórki altany drewnianej wraz z tarasem (pkt 3 rozstrzygnięcia) odmówił uchylenia ww. decyzji. Do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę decyzja ta nie została zaskarżona w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisie art. 145 § 1 k.p.a. Wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym i powinno być prowadzone według przepisów o postępowaniu przed organem pierwszej instancji (wyrok NSA z dnia 19 listopada 1992r, S.A./Ka 914/92). W rozpoznawanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wznowił z urzędu postępowanie powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nową okolicznością faktyczną o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. był ponadczasowy osuwiskowy charakter działek inwestycyjnych, który mógł się uaktywnić w przypadku rozbiórki murów oporowych. Okoliczność ta została opisana w ekspertyzie geologiczno-inżynierskiej autorstwa mgr inż. S. A. ( geologa uprawnionego do rozpoznawania gruntów dla potrzeb budownictwa ) sporządzonej w styczniu 2013r. Wydając postanowienie o wznowieniu postępowania [...] WINB przyjął, że wskazana okoliczność nie była znana zarówno Wojewodzie [...] jak i Burmistrzowi Miasta Z. w dniu wydawania decyzji rozbiórkowych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego we wznowionym postępowaniu organy obu instancji doszły do słusznego wniosku, że ponadczasowy osuwiskowy charakter terenu inwestycji pozostaje bez wpływu na prowadzenie postępowania w przedmiocie samowolnego wybudowania murów oporowych i altany drewnianej wraz z tarasem. Zgodzić należy się z organami, iż przepisy Prawa budowlanego nie przewidują sytuacji w której powyższa okoliczność miałaby wpływ na procedury wdrażane w sprawach samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, iż ponadczasowy osuwiskowy charakter terenu inwestycji nie stanowi nowej okoliczności , o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, która miałby wpływ na rozstrzygnięcie Wojewody [...]. Ponadto wskazać należy, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997r oraz poprzedzającą ją decyzja Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 1997 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki muru oporowego żelbetowego od strony północnej przy drodze oraz muru oporowego przy altanie zostały uchylone decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przychylił się do wniosku [...] S.A. , w którym podnosiło, że wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997r w zakresie rozbiórki murów oporowych doprowadzi do katastrofy budowlanej w związku ze zjawiskiem osuwania się gruntu. Wbrew zarzutom skarżącego w rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne oraz ocena zgromadzonego materiału dowodowego przez organy orzekające została dokonana w sposób prawidłowy. Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło