VII SA/Wa 1526/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-17
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Leszek Kamiński, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki szamba wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej w 1967 r. jest uzasadniony, jeśli nie wykazano, że jego stan techniczny lub lokalizacja powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., może być wydany tylko wtedy, gdy wykazano, że naruszenie warunków technicznych powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Samo wybudowanie obiektu z naruszeniem przepisów nie jest wystarczającą przesłanką do nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący J. i S. C. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę szamba wybudowanego w 1967 r. bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z warunkami technicznymi. Skarżący podnosili zarzut przedawnienia oraz brak wykazania przez organy przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego, tj. niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. C. oraz J. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki szamba I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. C. oraz J. C. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 207, poz. 2016) oraz art. 104 kpa – nakazał J. i S. C. rozbiórkę szamba wybudowanego bez pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z warunkami technicznymi, wyznaczając termin 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się tejże decyzji.
W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją z dnia [...] (nr [...]) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] (nr [...]) i przekazał do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) nałożył obowiązek opracowania ekspertyzy technicznej szamba ze wskazaniem robót jakie należy wykonać w celu doprowadzenia szamba do stanu zgodnego z prawem.
Z przedstawionej przez J. i S. C. ekspertyzy z dnia 8 lutego 2002r. wynika, że komory szamba usytuowane są w odległości 1m i 1,20m od granicy działki sąsiedniej oraz 1,70m od własnego budynku mieszkalnego, dwie komory nie mają szczelnego dna oraz odpowietrzeń. Organ podał, że podczas uprzedniej kontroli, która odbyła się w dniu 26 października 2001r. właściciele złożyli oświadczenie do protokołu, że szambo użytkowane jest od 1967r. Do ekspertyzy załączono szkic działki z naniesionym szambem, co wskazuje, że zbiornik istniał przed 26 czerwca 2002 r., co wykazano również w nowoopracowanej ekspertyzie.
W świetle powyższego organ stwierdził, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. – w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i przytoczył treść § 23 rozporządzenia Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. oraz § 36 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. dotyczące warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mając na uwadze stwierdzone w ekspertyzie wady szamba oraz naruszenie warunków wskazanych w cytowanych przepisach – w ocenie organu – uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] (nr [...]), na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. i S. C. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości argumentację przedstawioną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.
W skardze J. i S. C. wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji. W ocenie skarżących termin rozbiórki uległ przedawnieniu, gdyż szambo zostało wybudowane przez ich ojca w końcu lat sześćdziesiątych, czego dowodem jest pismo Urzędu w O. z dnia 10 maja 1991r.
Skarżący wskazali, że ze względu na datę budowy szamba w sprawie nie miały zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r., jak również w myśl przepisów Prawa budowlanego rozbiórce podlegają obiekty lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy, jeżeli powodują niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Zarówno organ I jak i II instancji nie wykazali powyższych przesłanek.
Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że wybudowanie obiektów niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy nie jest wystarczającą przesłanką do wydania nakazu rozbiórki, gdyż ponadto należy dowieść, że zachodzi co najmniej jedna z przesłanek określona w art. 37 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej uwzględnienie podnosząc, że decyzją z dnia [...] (nr [...]) uwzględnił przedmiotową skargę w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa. Powyższa decyzja była przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 23 marca 2007r. (sygn. akt VII SA/Wa 1844/06) stwierdził jej nieważność. Organ wskazał, że wniosek o uwzględnienie skargi znajduje poparcie w uzasadnieniu wyeliminowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt ppsa).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżoną jak poprzedzającą ją decyzję wydano z naruszeniem art. 7, 77 kpa. w związku z art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229).
Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że sporne szambo zostało wybudowane w 1967r. w warunkach samowoli budowlanej.
Na wstępie podkreślić należy, że legalność zabudowy wzniesionej w 1967r. należy oceniać według przepisów ustawy prawo budowlane z 1961r., przy czym w przypadku samowoli budowlanej, ewentualna legalizacja obiektu winna być dokonana przy zastosowaniu środków określonych w art. 37 i następne ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2006r.,VII SA/Wa 1686/05, LEX nr 204966).
Zgodnie z brzmieniem art. 37 ust. 1. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1), lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia
(pkt 2).
Jak słusznie wskazano w skardze oraz odpowiedzi na skargę, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ww. ustawy nie jest wystarczające wykazanie, że obiekt został usytuowany z naruszeniem warunków technicznych, ale konieczne jest także ustalenie, iż naruszenie tych warunków powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 października 2004 r. SA/Rz 753/2003, Lex Polonica nr 381798, ONSA i WSA 2005/4 poz. 84)
Nie ulega również wątpliwości, że ze względu na datę wybudowania przedmiotowego szamba, w sprawie nie miały zastosowania warunki techniczne wskazane w rozporządzeniach: Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r., jak również Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r.
W związku z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie ustalenie jakie warunki techniczne obowiązywały w dacie posadowienia przedmiotowego szamba, czy jego lokalizacja narusza te przepisy oraz w przypadku ewentualnego ich naruszenia wykazanie, że naruszenie to powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r.
Organy winny mieć bowiem na uwadze, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy może być stosowany tylko wówczas, gdy nie ma możliwości usunięcia określonych w nim zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło