VII SA/Wa 1533/13

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 sierpnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: odmówić J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca J. P. do skargi wniesionej na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013r., znak: [...] załączyła wypełniony formularz wniosku PPF przedstawiając w nim swoją sytuacją finansową. We wniosku zakreśliła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawczyni podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z małżonkiem. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury wnioskodawczyni w wysokości 978,29 złotych, świadczenia przedemerytalnego małżonka w wysokości 975,78 złotych oraz dochodu z tytułu dzierżawy w wysokości 780,00 złotych, łącznie z kwoty 2.734,07 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada ½ domu o pow. 70 m ² oraz nieruchomość o pow. 7752 m². Podała także, iż małżonek posiada nieruchomość gruntową o pow. 606 m². Zaznaczyła, że z małżonkiem spłacają kredyt hipoteczny w ratach miesięcznych w wysokości 440,00 złotych. Dodała, że do spłaty pozostało jeszcze 39 rat. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, iż zasadność wniosku wnioskodawczyni rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Do kosztów sądowych na dzień rozpoznawania wniosku zaliczyć można wpis od skargi w wysokości 200,00 złotych. Analiza danych zawartych we wniosku wykazuje, że wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i małżonka. Wskazać należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Z wniosku wynika, że wnioskodawczyni wraz z małżonkiem mają zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość stałego miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują z tytułu emerytury i świadczenia przedemerytalnego tj. kwotę 1.954,07 złotych miesięcznie plus dochód z tytułu dzierżawy w wysokości 780,00 złotych łącznie 2.734,07 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawczynię i jej małżonka miesięcznych dochodów w powyższej wysokości wyklucza możliwość, uznania jej za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawczyni wspólnie z mężem posiadają stałe dochody miesięczne. W ocenie referendarza sądowego, wnioskodawczyni przy wysokości uzyskiwanych miesięcznych dochodów jest w stanie samodzielnie ponieść koszty wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty jej płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.