VII SA/Wa 1534/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 sierpnia 2017r. po rozpoznaniu wniosku T. E. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. E. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić T. E. przyznania prawa pomocy, poprzez ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy T. E., w których wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie W. G. lub adwokat K. K. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 2047 złotych miesięcznie. Podał, że posiada mieszkanie w [...] o pow. 26,4 m ² oraz dom o pow. 72 m² po rodzicach do remontu i działkę na której jest on usytuowany - 350 km od W. Oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 130.000 złotych oraz w funduszach inwestycyjnych w wysokości -60.000 złotych – zaznaczył przy tym, że na dzień złożenia wniosku poniósł stratę z tego tytułu 4500 złotych. Wnioskodawca wskazał, że ponosi następujące wydatki tj. opłatę za czynsz, media 600 złotych, zakup lekarstw 247 złotych, zakup wyżywienia 1200 złotych. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 249a p.p.s.a, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w tej sytuacji rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek, środki majątkowe, a w szczególności zaś posiada zgromadzone oszczędności pieniężne, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie oceniono na podstawie przedstawionych danych w formularzu wniosku PPF, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do ustanowienia adwokata. Z wniosku wynika, że wnioskodawca wprawdzie obecnie utrzymuje się z niewielkich stałych dochodów z tytułu emerytury w wysokości 2047 złotych miesięcznie, jednakże posiada znaczne oszczędności pieniężne wysokości na dzień składania wniosku – 130 000 złotych oraz w funduszach inwestycyjnych w wysokości 60 000 złotych. Posiadanie oszczędności pieniężnych w zasadzie wyklucza obecnie przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Reasumując uznano, że skarżący posiadając oszczędności pieniężne w powyżej wskazanej wysokości jest w stanie samodzielnie ustanowić adwokata z wyboru. Aktualna linia orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie prawa pomocy uznaje fakt posiadania zgromadzonych oszczędności za negatywną przesłankę przyznania tego prawa (vide: postanowienie z dnia 15 września 2010r., sygn. akt II FZ 430/10, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2011r., sygn. akt I OZ 724/11). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.