VII SA/Wa 1538/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-28

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tomasz Janeczko, Jadwiga Smołucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek badać tytuł prawny inwestora do nieruchomości na cele budowlane, jeśli inwestor złożył oświadczenie o posiadaniu takiego prawa, a umowa dzierżawy jest zawarta na czas oznaczony, który nie upłynął?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania prawdziwości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ani do kwestionowania ważności umowy dzierżawy zawartej z gminą. W przypadku spełnienia pozostałych przesłanek z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ ma obowiązek udzielenia pozwolenia na budowę, nawet jeśli istnieją spory cywilnoprawne dotyczące nieruchomości lub umowa dzierżawy jest zawarta na czas oznaczony.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę galerii handlowej. Wspólnota zarzuciła rażące naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wydzierżawienia nieruchomości z naruszeniem obowiązków gminy. Sąd rozpoznał skargę, oceniając legalność decyzji GINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA, , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] ("skarżąca", "strona", "Wspólnota") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB", "organ odwoławczy") z [...] kwietnia 2018 r. znak [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] ("Wojewoda", "organ I instancji") z [...] stycznia 2018 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2014 r., nr [...],o pozwoleniu na budowę. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] stycznia 2018 r., znak: [...], Wojewoda [...], po wszczęciu postępowania na wniosek Wspólnoty, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2014 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Spółka [...], pozwolenia na budowę budynku usługowego - galerii handlowej na działkach nr ewid. [...] i [...] przy ul. [...] w [...]. Od decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2018 r. Wspólnota wniosła w terminie odwołanie do GINB. Po rozpatrzeniu odwołania GINB decyzją z [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym. Organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. (dotyczącym stwierdzenia nieważności) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Nie każde naruszenie ma charakter "rażący". Jak podkreśla się w judykaturze (por. wyr. NSA z 9 lutego 2005r., sygn. akt OSK 1134/04; wyr. WSA w Warszawie z 26 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 117/14; wyr. WSA w Warszawie z 3 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 441/13; wyr. WSA w Warszawie z 3 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1031/12) oraz w literaturze przedmiotu (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, str. 382; J. Borkowski [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System Prawa Administracyjnego. Tom 9. Prawo procesowe administracyjne, Warszawa 2010, str. 273), o "rażącym naruszeniu prawa" można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane. Organ odwoławczy stwierdził, że jakkolwiek w sentencji kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę wymieniono jedynie działki o nr ewid. [...] i [...], to z projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją wynika, że sporna inwestycja obejmuje również działkę o nr ewid. [...]. W ramach tej inwestycji zaplanowano również przebudowę zjazdu z ul. [...] (działka nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...]). GINB zwrócił uwagę, że projekt budowlany stanowi integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę i przesądza o zakresie inwestycji. Przystępując do wykonania robót budowlanych wykonawca kieruje się treścią projektu budowlanego, zaś decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę jest potwierdzeniem tego, że organ wyraził zgodę na realizację inwestycji. GINB stwierdził, że inwestor - [...] Spółka [...], złożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami inwestycyjnymi, wobec czego nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji). Organ odwoławczy stwierdził następnie, że inwestor uzyskał decyzję Prezydenta Miasta [...] z[...] grudnia 2012 r., nr [...] znak: [...], ustalającą na wniosek [...] warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego - galerii handlowej na działkach nr ewid. [...], [...], przy ul. [...] w [...]. Inwestor uzyskał też decyzję Miejskiego Zarządu Dróg w [...] z [...] maja 2013 r., znak: [...], zezwalającą na przebudowę zjazdu o charakterze publicznym z ulicy [...] (działka nr ewid. [...] – droga powiatowa w [...]) na działkę nr ewid. [...], celem dojazdu do obiektu na działkach nr ewid. [...] i [...]. Organ odwoławczy uznał wobec powyższego, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego. Według GINB sporna inwestycja nie narusza w sposób rażący ustaleń decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2012 r., nr [...], o warunkach zabudowy. Nie można zarzucić rażącego naruszenia wymogów co do rodzaju zabudowy (dopuszczalna - zabudowa usługowa; projektowana - zabudowa usługowa), co do nieprzekraczalnej linii zabudowy (dopuszczalna - maksymalnie 10 m od krawędzi jezdni ul. [...] w [...]; projektowana 10 m od krawędzi jezdni ul. [...] w [...]) - proj. bud. rys. ZAG - 001 "zagospodarowanie terenu działki" str. 62, co do wysokości zabudowy (dopuszczalna - wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej projektowanego budynku, nie może przekroczyć 8,20 m - mierzona od średniego poziomu terenu przy głównym wejściu do budynku; projektowana wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej projektowanego budynku, mierzona od średniego poziomu terenu przy głównym wejściu do budynku - 5,55 m - zob. projekt budowlany - Przekrój A-A, B-B - rys. nr ARCH-003, str. 65), co do geometrii dachu (dopuszczalna - dach płaski; projektowany - dach płaski - zob. projekt budowlany - Rzut dachu - rys. nr ARCH-002, str. 64), co do maksymalnej wielkości powierzchni zabudowy (dopuszczalna - do 0,30; projektowana 0,27 - zob. proj. bud. Opis do projektu zagospodarowania terenu, bilans terenu, str. 5), co do powierzchni terenu biologicznie czynnego (dopuszczalna - co najmniej 25%; projektowana - 34%) - zob. proj. bud. Opis do projektu zagospodarowania terenu, bilans terenu, str. 5), i co do ilości miejsc postojowych (wymagalna - 1 miejsce postojowe dla samochodów osobowych, na lokal usługowy do 50 m2 powierzchni użytkowej lokalu, a dla pozostałych lokali 1 miejsce postojowe, dla samochodów osobowych, na każde pełne 50 m2 powierzchni użytkowej lokalu, w tym miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych; projektowana - 8 miejsc postojowych dla samochodów osobowych, w tym 1 miejsce dla osób niepełnosprawnych przy 378,18 m2 powierzchni użytkowej projektowanego budynku usługowego) - zob. proj. bud. Opis do projektu zagospodarowania terenu, chodniki i place utwardzone oraz miejsca postojowe, str. 4, oraz Opis do projektu architektonicznobudowlanego, zestawienie powierzchni, str. 8). Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza rażąco art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Według GINB z dokumentacji projektowej wynika, że budynek został zaprojektowany ścianami bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 3,03 m od granicy działki nr ewid. [...] (należącej do skarżącej), w odległości 3 m od granicy z działką nr ewid. [...], oraz ścianami z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości 4,52 m od granicy z działką drogową nr ewid. [...] (zob. projekt budowlany, zagospodarowanie terenu działki, rys. nr ZAG-001, str. 62). W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza rażąco art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.- wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). Dalej GINB stwierdził, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że na działce inwestycyjnej nr ewid. [...] zaprojektowano łącznie 8 miejsc postojowych (w dwóch skupiskach liczących po 4 miejsca postojowe). Skupisko miejsc postojowych liczące 4 miejsca postojowe zostało zaprojektowane w odległości 3,04 m od granicy działki budowlanej nr ewid. [...] oraz w odległości 55 m od granicy działki nr ewid. [...]. Natomiast drugie skupisko liczące 4 miejsca postojowe zostało zaprojektowane w odległości ok. 16 m od od granicy działki budowlanej nr ewid. [...] oraz w odległości 17 m od granicy działki nr ewid. [...]. GINB stwierdził, że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę tym samym nie narusza rażąco art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 19 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. GINB uznał ponadto, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza rażąco przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r., nr 43, poz. 430 ze zm., według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), w szczególności §78 rozporządzenia, dotyczącego sytuowania zjazdu publicznego, jak również nie narusza rażąco decyzji Miejskiego Zarządu Dróg w [...] z [...] maja 2013 r., znak: [...], zezwalającej na przebudowę zjazdu o charakterze publicznym z ulicy [...]. GINB stwierdził, że projekt budowlany został opracowany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, wymagane na podstawie art. 20 ust 4 Prawa budowlanego. Rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych stwierdził zgodność projektu z wymogami ochrony przeciwpożarowej. Odnosząc się do zarzutu Wspólnoty, że wydanie kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę prowadzi do obejścia prawa, gdyż podmiot który uzyskał pozwolenie na budowę traci za 4 lata prawo do nieruchomości, GINB uznał że ta okoliczność pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wskazał, że organ administracji architektonicznobudowlanej bada tylko czy inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast ocena zgodności z prawem uchwał Rady Miasta [...] oraz umów dzierżawy zawartych na ich podstawie jest oceną o charakterze cywilnoprawnym, dla której właściwe są sądy cywilne. W złożonej do sądu wojewódzkiego skardze na decyzję GINB z [...] kwietnia 2018 r. skarżąca zarzuciła rażące naruszenie następujących przepisów: 1. art. 61, art. 61a, art. 157 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, iż w sprawie dla rozpoznania wniosków skarżących dotyczących wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2014 roku nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na budowę konieczny jest status strony tego postępowania w sytuacji, gdy organ którym jest Wojewoda [...] może podjąć postępowanie z urzędu, w sytuacji gdy działania organu I instancji rzeczywiście rażąco naruszają prawo; 2. art. 136 § 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez wydzierżawienie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z zastrzeżeniem w treści umowy, iż nie istnieją żadne przeszkody do zawarcia umowy dzierżawy, bowiem nieruchomość ta nie jest obciążona prawami osób trzecich, w sytuacji gdy Gmina [...] jest z urzędu w posiadaniu wiedzy, że przedmiotowa działka była wywłaszczona między innymi D. S. w dniu [...] marca 1978 roku, nie wykorzystano jej dla celów dla których została wywłaszczona, a zatem po stronie Gminy [...] istnieje ustawowy obowiązek powiadomienia byłych właścicieli tej nieruchomości o możliwości jej zwrotu w naturze, które to uprawnienia zwrotu aktualnie realizuje D. S. poprzez prowadzenie postępowania o zwrot nieruchomości przed Starostą w [...], a także w trybie art. 154 k.p.a. przez Wojewodą [...] w [...], co poświadczono składanymi w tych sprawach wnioskami, a który to zwrot będzie poważnie utrudniony w razie zabudowy nieruchomości; 3. art. 33 pkt. 2 ppkt. 2 Prawa budowlanego przez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę galerii handlowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą podmiotowi gospodarczemu, które nie jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości, oznaczonych numerami [...] oraz [...], w sytuacji gdy legitymuje się on jedynie co do tych nieruchomości umową ich dzierżawy, zawartą na czas oznaczony 10 lat, liczonych od [...] listopada 2012 roku, który to termin zakończy swój bieg [...] lutego 2022 roku, a więc za 5 lat, w sytuacji gdy inwestycja ta łączy się z wycięciem starego drzewostanu na dużej powierzchni, czemu stanowczo oponuje Wspólnota Mieszkaniowa, administrująca domami położonymi przy granicy wykazanych nieruchomości, zaś Rada Gminy [...] wyrażając zgodę na dzierżawę bezprzetargową z przeznaczeniem przedmiotu dzierżawy na budowę galerii handlowej wraz z towarzysząca infrastrukturą, bez niezbędnej wiedzy jak mają wyglądać rozliczenia gminy i inwestora, w sytuacji kiedy skończy się termin trwania umowy dzierżawy, ustanawiając jedynie obowiązek zwrotu przez gminę wartości inwestycji na rzecz dzierżawcy, w razie rozwiązania przez gminę umowy dzierżawy, w sposób rażący naruszyła obowiązek zbywania nieruchomości gminy w drodze przetargowej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, czyli ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu z [...] kwietnia 2018 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 156 § 1 k.p.a. Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., a służącej ochronie takich wartości jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego powodu tryb ten może być zastosowany tylko w przypadku bezspornego ustalenia wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji określonych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Przesłanka rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wystąpi wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W rozpoznawanej sprawie organy dokonały analizy decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji określonych w art. 156 § 1 k.p.a., ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), będącej podstawowym zarzutem skarżącej. Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w ramach postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobligowany do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ ma obowiązek zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Wydając pozwolenie na budowę organ jest zobowiązany do podejmowania rozstrzygnięć realizujących cele w zakresie zagospodarowania terenu sformułowane w planie miejscowym. Art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakłada też na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Ostatnim z wymogów, jakie zostały nałożone na organ przed wydaniem pozwolenia na budowę jest sprawdzenie czy projekt budowalny został wykonany i sprawdzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowalne i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu lub jego sprawdzenia zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). W rozpoznawanej sprawie organ architektoniczno-budowany, wydający kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję o pozwoleniu na budowę, dokonał pełnej i rzetelnej oceny spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Projekt budowlany spełnia wymogi formalne, jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Z powołanego przepisu wynika, że organ nie może uzależniać wydania pozytywnej decyzji od spełnienia dodatkowych warunków, nieprzewidzianych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie spełnienia przesłanek wskazanych w tych przepisach organ ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie zgodnie z żądaniem inwestora. Chybiony jest zarzut niespełnienia przez inwestora wymogu z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z powołanym przepisem inwestor składający wniosek o pozwolenie na budowę jest obowiązany dołączyć do tego wniosku oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Oświadczenie to jest składane pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Z powołanego przepisu wynika, że organ architektoniczno-budowany nie jest uprawniony do badania w postępowaniu o pozwolenie na budowę istnienia tytułu prawnego inwestora do nieruchomości i w związku z tym domagania się od niego złożenia dokumentów potwierdzających jego prawo do terenu na cele budowalne. W rozpoznawanej sprawie inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, w którym podał, że prawo to wywodzi z umowy dzierżawy nieruchomości. Umowa dzierżawy została zawarta pomiędzy inwestorem a ujawnionym w księdze wieczystej właścicielem działki inwestycyjnej. W tych okolicznościach faktycznych organ orzekający o pozwoleniu na budowę nie miał prawa do badania prawdziwości oświadczenia inwestora oraz kwestionowania ważności umowy dzierżawy zawartej przez niego z gminą jako właścicielem gruntu, natomiast wobec spełnienia wszystkich pozostałych przesłanek z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ miał obowiązek udzielenia pozwolenia na budowę. Spór pomiędzy gminą a poprzednim, wywłaszczonym właścicielem nieruchomości o zwrot nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę, jak również zawarcie umowy dzierżawy tej nieruchomości z inwestorem na czas oznaczony, nie stanowi przeszkody do wydania na rzecz inwestora pozwolenia na budowę, albowiem organ architektoniczno-budowlany wydając taką decyzję ma obowiązek uwzględnić istniejący stan faktyczny i prawny nieruchomości inwestycyjnej, a nie stan jaki hipotetycznie może zaistnieć w przyszłości. Podmiot, który wydzierżawił inwestorowi działkę inwestycyjną figuruje w księgach wieczystych jako jej właściciel, a wyniku toczącego się postępowania o zwrot tej nieruchomości nie można przewidzieć z dużym prawdopodobieństwem. Ponadto z prawnego punktu widzenia zabudowa działki nie stanowi przeszkody do jej zwrotu w przyszłości poprzedniemu właścicielowi. Okoliczność przewidywanego braku zamortyzowania się nakładów inwestycyjnych na budowę na dzierżawionej nieruchomości w okresie umowy dzierżawy również nie stanowi prawnej przeszkody do udzielenia pozwolenia na budowę, ponieważ zwrot zabudowanej nieruchomości po upływie określonego w umowie dzierżawy okresu jej obowiązywania będzie rodzić cywilnoprawną kwestię rozliczeń pomiędzy inwestorem a właścicielem nieruchomości, natomiast jest prawnie obojętny dla legalności budowy z punktu widzenia prawa budowlanego. Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło