VII SA/Wa 154/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. H. na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku I. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanemu dla [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) zł za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt VII SAB/Wa 67/05, uwzględniającego skargę na bezczynność tego organu. Wyrokiem z dnia 13 września 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt 7/IV SAB 67/05, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] został zobowiązany - w terminie 14 dni od daty prawomocności wyroku - do załatwienia wniosku A. H. z dnia [...] sierpnia 2004 r. w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że pismo z dnia [...] czerwca 2005 r., które Inspektor wystosował w tej sprawie do skarżącego, nie jest rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 113 k.p.a., i nie stanowi załatwienia sprawy. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] listopada 2005 r. i wpłynął do organu w dniu [...] stycznia 2006 r. `Skarżący wezwał organ do wykonania wyroku pismem, które wpłynęło do organu w dniu [...] stycznia 2006 r., organ zaś powtórnie, pismem z dnia [...] stycznia 2006 r., wyjaśnił, że załatwienie sprawy przez wydanie postanowienia w trybie art. 113 § 2 k.p.a. nie jest możliwe. A. H. w dniu [...] stycznia 2006 r. wniósł do Sądu skargę na niewykonanie tego wyroku, wnosząc o ukaranie organu grzywną, organ zaś w odpowiedzi na skargę z dnia [...] marca 2006 r., powtórnie, pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. wyjaśnił, że poinformował już skarżącego, że załatwienie sprawy przez wydanie postanowienia w trybie art. 113 § 2 k.p.a. nie jest możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. . Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przewlekłość postępowania stwierdzona została wymienionym na wstępie wyrokiem WSA. Sąd nakazał w tym wyroku załatwienie wniosku A. H. z dnia [...] sierpnia 2004 r. w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r., wskazując w uzasadnieniu wyroku, że właściwą formą załatwienia tej sprawy było wydanie postanowienia na podstawie art. 113 k.p.a., nierozstrzygnięcie zaś sprawy w tej formie stało się powodem stwierdzenia bezczynności w sprawie. Sąd, nie przesądzając treści przyszłego rozstrzygnięcia organu, przesądził jednak w tej konkretnej sprawie formę reakcji organu na pismo żądające wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji, organ był zatem zobowiązany do wydania w tej sprawie postanowienia na podstawie art. 113 k.p.a. Nakaz Sądu zawarty w omawianym wyroku dotyczył jedynie tego, że ma zostać wydane w określonym terminie rozstrzygnięcie co do zgłoszonego żądania wyjaśnienia treści decyzji, w procesowo określonej przez Sąd formie. Forma ta, niezależnie od treści rozstrzygnięcia (nawet gdyby żądanie A. H. spotkało się z odmową wyjaśnienia wątpliwości), stanowić może podstawę do złożenia zażalenia i w konsekwencji uruchomienia trybu skargowego do sądu administracyjnego. Tryb ten zapewnia nie tylko kontrolę działania administracji publicznej przez sądy, lecz również stanowi realizację gwarantowanego przez Konstytucję RP, a także umowy międzynarodowe, podstawowego prawa obywatelskiego, jakim jest "prawo do sądu". W zakreślonym terminie, wyrok ten nie został jednak przez organ wykonany, pomimo iż organ został do wykonania wyroku wezwany przez skarżących. Instytucja wezwania ma służyć temu, aby organ administracji wykonał wyrok lub załatwił sprawę, zanim interwencja sądu administracyjnego będzie konieczna. Dopiero, gdy organ administracji po wezwaniu nie wykona wyroku lub nie załatwi sprawy albo uczyni to dopiero po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność, wówczas istnieje przesłanka do ukarania organu grzywną, o której mówi przepis art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zw. dalej p.p.s.a.). Por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1981/04. Na podstawie art. 154 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, Sąd wymierza organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (które w 2005 r. wynosiło 2 380,29 zł). Grzywna ta stanowi karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych. Orzeczenie o ukaraniu grzywną podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej, bez nadawania mu klauzuli wykonalności (art. 228 p.p.s.a.). Uruchomienie tego środka może doprowadzić do regresu w stosunku do pracownika zatrudnionego w urzędzie organu, który swoim zachowaniem naraził organ na zapłacenie grzywny (por. Z. Kmieciak Prawo do sprawiedliwego procesu sądowego a standardy sądowej kontroli administracji określone przez ustawę o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, "Sam. Teryt." 1996, nr 7-8, poz. 3). Grzywna orzeczona na podstawie art. 154 § 1 nie może być umorzona ani jej zapłata nie może być odroczona albo rozłożona na raty (por. uwagi do art. 229 § 1). Komentarz do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze, 2005. Jeśli chodzi o zarzut skargi dotyczący niewykonania drugiego punktu wyroku WSA w zakresie zwrotu skarżącym kosztów postępowania przez organ, to podzielić należy pogląd zawarty w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 25 marca 2004 r., sygn. akt SA/Sz 2291/03, publ. w ONSAiWSA 2005/6/123, że ta część wyroku nie jest objęta dyspozycją art. 154 p.p.s.a. Jak uznał w tym wyroku Sąd: "1. Niewykonanie przez organ administracji orzeczenia sądu administracyjnego w części dotyczącej kosztów sądowych nie jest bezczynnością, o której mowa w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). 2. Po stwierdzeniu prawomocności wyroku sądu administracyjnego (art. 169 powołanej ustawy) stanowi on tytuł egzekucyjny w sądowym postępowaniu egzekucyjnym; klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości dłużnika (art. 781 § 2 K.p.c.). Po nadaniu klauzuli wykonalności wyrok sądu administracyjnego stanowi tytuł wykonawczy podlegający (we wskazanej części) wykonaniu przez komornika sądowego." W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i 5 p.p.s.a. orzekł o wymierzeniu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] określonej w sentencji kary grzywny.