VII SA/Wa 1544/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) w związku z art. 144 k.p.a. oraz art.83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), po rozpatrzeniu zażalenia [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] marca 2021 r. znak: [...] [...] oddalające w całości zarzuty złożone w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] nr [...] z [...] czerwca 2018 r. nakazującą [...] dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu ww. postanowienia z [...] maja 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wydane ono zostało w następujących okolicznościach sprawy. W związku z niewykonaniem przez [...] obowiązku wskazanego w ww. decyzji nr [...] - organ powiatowy działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427), dalej jako: u.p.e.a, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W związku z tym, [...] listopada 2020 r. PINB [...] wystawił upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki, które zostało skutecznie doręczone [...] w dniu 10 listopada 2020 r. W dniu [...] grudnia 2020 r. przedstawiciel organu powiatowego dokonał czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. [...], w wyniku których stwierdzono, że obowiązek nałożony decyzją o nakazie rozbiórki nie został przez podmiot zobowiązany wykonany. W związku z powyższym, PINB [...] w dniu [...] grudnia 2020 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którego doręczenie [...] w dniu 30 grudnia 2020 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Pismem z [...] stycznia 2021 r. [...] wniosło zarzuty dotyczące niniejszej egzekucji, wskazując, że zarzuty te opierają się na art. 33 § 1, § 2 i § 4 u.p.e.a., podnosząc "brak możliwości wykonania w tak krótkim terminie rozbiórki budynku, w którym mieszkają i zameldowane są dwie dorosłe osoby". Zobowiązany wniósł jednocześnie o zawieszenie z tego względu postępowania egzekucyjnego na okres 3 miesięcy od daty zwolnienia przedmiotowej nieruchomości przez lokatorów. Postanowieniem z [...] marca 2021 r. (nr [...]), PINB dla [...] zarzuty te w całości oddalił. W wyniku rozpoznania zażalenia [...] na postanowienie z [...] marca 2021 r., zaskarżonym, opisanym na wstępie postanowieniem z [...] maja 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie WINB wskazał, że jakkolwiek zasadnym jest utrzymanie w mocy postanowienia z [...] marca 2021 r., to jednak z innych powodów niż wskazał organ I instancji. Przywołując treść przepisów art. 33 § 2 u.p.e.a. organ rozpoznający zażalenie przypomniał, że postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zgłoszonych zarzutów, a konieczność wskazania podstawy prawnej zarzutu spoczywa na zobowiązanym. Wniesienie zarzutów z innych przyczyn niż to wynika z ww. przepisu pozbawia organ egzekucyjny uprawnień do ich rozpatrzenia. W odniesieniu do powyższego oraz zarzutów zobowiązanego, [...] WINB stwierdził, że zarzuty te, wniesione "na podstawie art. 33 § 1, 2 i 4" nie odpowiadają obecnemu brzmieniu art. 33 § 2 u.p.e.a. Organ rozpoznający zażalenie stwierdził też, że organ powiatowy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia dokonał interpretacji zarzutów i wskazał na ich literalne brzmienie uznając, że zostały one wniesione na podstawie art. 33 § 2 pkt 6a u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku. Powyższe, zdaniem [...] WINB, stanowi zbyt dowolną interpretację stanowiska zobowiązanego, szczególnie, że w zawierającym zarzuty piśmie z [...] stycznia 2021 r. [...] zawarło także wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Wniosek ten PINB [...] rozpoznał, postanowieniem z [...] marca 2021 r. nr [...] odmawiając zawieszenia postępowania egzekucyjnego. [...] WINB podkreślił, że zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające żądanie. Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, że zarzuty [...] wniesione w piśmie z [...] stycznia 2021 r. w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie należało oddalić z powodu niewskazania przez podmiot zobowiązany konkretnej przesłanki, która miałaby być ich podstawą. Powołanie się na ogólne brzmienie przepisu, który stanowi podstawę do wniesienia zarzutów bez uwzględnienia konkretnej okoliczności nie może prowadzić do dowolnej jego interpretacji i próby dopasowania przez wierzyciela powołanych przez zobowiązanego okoliczności do którejś z przesłanek określonych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Artykuł 33 § 2 u.p.e.a. określa przesłanki, których zaistnienie na określonym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego może być podstawą wniesienia zarzutu, a ich uprawdopodobnienie przez zobowiązanego może prowadzić do uznania takiego zarzutu za zasadny. Zarzut odroczenia terminu wykonania obowiązku może być powoływany jedynie w sytuacji, w której w terminie przewidzianym do jego wniesienia, termin wykonania egzekwowanego obowiązku został już odroczony na mocy innej niż egzekwowana decyzji lub stanowiska odpowiedniego organu. W ocenie [...] WINB, wskazane w piśmie [...] z [...] stycznia 2021 r. okoliczności nie mieszczą się w zakresie ww. przesłanki. Decyzja PINB [...] nakazującą [...] dokonanie rozbiórki budynku przy ul. [...] jest ostateczna i wykonalna. Decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy decyzją z [...] sierpnia 2018 r., zaś skargę na decyzję ostateczną w tej sprawie oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 kwietnia 2019 r., VII SA/Wa 2181/18.Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 czerwca 2020 r., II OSK 2628/19, oddalił zaś skargę kasacyjną wniesioną w sprawie w przedmiocie rozbiórki. W przedmiotowej sprawie nie zapadło zatem rozstrzygnięcie sądowe lub administracyjne skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji ostatecznej. Wobec powyższego nie nastąpiła sytuacja pozbawiająca cech wykonalności obowiązku nałożonego ww. decyzją organu powiatowego. [...] WINB przypomniał także, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dopóki w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja organu powiatowego nr [...], dopóty organ egzekucyjny ma obowiązek podejmowania czynności celem jej wyegzekwowania. Wobec niewykonania obowiązku organ powiatowy był zatem zobowiązany do wszczęcia i prowadzenia postępowania celem wyegzekwowania od podmiotu zobowiązanego nałożonego obowiązku, gdyż egzekwowany obowiązek nie został wykonany, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym. Wobec powyższego organ powiatowy prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem jego wyegzekwowania. Zdaniem [...] WINB, w zażaleniu nie wskazano żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zakwestionowania stanowiska organu powiatowego. Argumenty przedstawione przez podmiot skarżący nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji, gdyż pozostają bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze [...] WINB stwierdził w konkluzji, że należało utrzymać w mocy postanowienie z [...] marca 2021 r. ze względu na to, że podmiot zobowiązany nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić o zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w katalogu zawartym w art. 33 § 2 u.p.e.a. Skargę na postanowienie [...] WINB z [...] maja 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] , zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez wybiórcze, a nie wszechstronne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie bezspornego faktu, że kontynuowanie postępowania egzekucyjnego w tej sprawie, ewentualnie wykonanie obowiązku rozbiórki przez [...], skutkować będzie naruszeniem praw osób, które zamieszkują i są zameldowane w budynku przy ul. [...] stanowiącym samowolę budowlaną, które to osoby nie chcą dobrowolnie opuścić zajmowanego domu, w związku z czym [...] jest zobligowane do przeprowadzenia postępowania sądowego o wydanie nieruchomości (pozew w tym przedmiocie został już złożony do Sądu). Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o wydanie, [...] nie ma żadnych możliwości wykonania nałożonego obowiązku, ponieważ wiązałoby się to z koniecznością siłowego usunięcia lokatorów, a takie działanie jest prawnie niedopuszczalne. W oparciu o powołane zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia tym organom. W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ze względu na przedmiot sprawy, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W wyniku dokonanej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub też stwierdzenie jego nieważności (art. 145 §1 p.p.s.a.). W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu zobowiązany – [...] – wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] nr [...] z [...] czerwca 2018 r. nakazującą zobowiązanemu dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] . Obowiązek ten określał tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony w dniu [...] grudnia 2020 r. W stanie prawnym obowiązującym w tej sprawie, przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. przyznał zobowiązanemu prawo wniesienia do organu egzekucyjnego zarzutu/zarzutów w sprawie egzekucji administracyjne z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Powołanie zdarzeń i okoliczności innych, aniżeli konkretne wymienione w ww. przepisie, uniemożliwia odniesienie się do nich przez organ egzekucyjny w ramach procedury rozpatrzenia zarzutów. Dotyczy to także nowych okoliczności wskazywanych w toku postępowania zażaleniowego zainicjowanego zaskarżeniem postanowienia uznającego zarzuty za nieuzasadnione, w oparciu o które zobowiązany formułuje nowe, niezgłoszone uprzednio zarzuty. Jeżeli zobowiązany zawrze w piśmie skierowanym do organu egzekucyjnego, oprócz zarzutów sformułowanych na podstawie okoliczności wskazanych w art. 33 § 2 u.p.e.a., także inne zastrzeżenia, to organ egzekucyjny powinien dokonać analizy treści pisma i oddzielnie rozpatrzyć zarzuty oraz inne zastrzeżenia zobowiązanego dotyczące egzekucji. Zastrzeżenia, które nie stanowią zarzutu w rozumieniu art. 33 § 1, a dotyczą egzekucji, mogą być uznane za skargę na czynności egzekucyjne, a w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – również za zażalenie na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego (P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, WKP 2021, komentarz do art. 33, uwaga 9). W postępowaniu prowadzonym w tej sprawie przez organy egzekucyjne [...] przysługiwało zatem prawo wniesienia zarzutów, których katalog określa art. 33 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu prawidłowo wskazanym przez [...] WINB, tj., zarzutów, których podstawą jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany – [...] na podstawie art. 33 § 1, 2 i 4 u.p.e.a. wniósł zarzut w sprawie prowadzenie postępowania egzekucyjnego uzasadniając go "brakiem możliwości wykonania w tak krótkim terminie rozbiórki budynku, w którym mieszkają i zameldowane są dwie dorosłe osoby". Zobowiązany wniósł jednocześnie o zawieszenie z tego względu postępowania egzekucyjnego na okres 3 miesięcy od daty zwolnienia przedmiotowej nieruchomości przez lokatorów. W odniesieniu do powyżej wskazanych podstaw prawnych wniesienia zarzutu oraz okoliczności faktycznych tej sprawy, w zaskarżonym postanowieniu organ zasadnie stwierdził, że zarzut ten, odnoszony do przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a. uprawnia stwierdzenie, że podmiot zobowiązany nie wskazał konkretnej przesłanki, która miałaby być jego podstawą. Ma rację [...] WINB podnosząc, że powołanie się na ogólne brzmienie przepisu, który stanowi podstawę do wniesienia zarzutów bez uwzględnienia konkretnej okoliczności nie może prowadzić do dowolnej jego interpretacji i próby dopasowania przez wierzyciela powołanych przez zobowiązanego okoliczności do którejś z przesłanek określonych w ww. przepisie. Wierzyciel nie jest bowiem uprawniony do badania z urzędu, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zgłoszone przez zobowiązanego, co jest konsekwencją przyznania zobowiązanemu wyłącznego prawa do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji (P. Przybysz, op. cit., komentarz do art. 34 u.p.e.a., uwaga 5), Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmuje, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest wnoszony w sposób określony w art. 63 k.p.a., w szczególności powinien on określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Braki formalne zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej są usuwane w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 18t k.p.a.). W przypadku stwierdzenia innych braków formalnych zarzutu niż brak adresu zobowiązanego należy wezwać wnoszącego zarzut do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.- zob. P. Przybysz, op. cit., komentarz do art. 33, uwaga 5). Na gruncie tej sprawy, mając na uwadze, że w piśmie w którym wniesiono zarzuty zobowiązany powołał się wyłącznie na art. 33 § 1, 2 i 4 u.p.e.a. i zarazem podniósł jedynie brak możliwości wykonania rozbiórki budynku, zdaniem Sądu, organy powinny wezwać wnoszącego zarzut do usunięcia braków wniesionego podania w wyznaczonym terminie. Niemniej Sąd uznał, że wadliwość działań organów w tym zakresie nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd za zasadne uznaje podkreślić, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie uwzględnił bowiem, iż [...] ostatecznie potwierdziło w rozpoznawanej skardze, że w tej sprawie nie wystąpiły okoliczności stanowiące podstawy zarzutu, o których mowa w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wniosek ten Sąd przyjął zauważając, że w odniesieniu do dokonanych przez [...] WINB w zaskarżonym postanowieniu ustaleń, z których wynika, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym, w rozpoznawanej skardze [...] przyznało expressis verbis, że powyższe wnioski organu egzekucyjnego aprobuje. Powyższe okoliczności tej sprawy pozwalają więc przyjąć, że wezwanie do uzupełnienia braków zgłoszonych zarzutów w tej sprawie byłoby nieskuteczne. Zauważyć bowiem trzeba, że argumentacja skargi, a wcześniej zażalenia, opiera się wyłącznie na twierdzeniu, że obowiązku wynikającego z tytułu egzekucyjnego, polegającego na rozbiórce, skarżący nie może wykonać z przyczyn od niego niezależnych, gdyż w budynku przeznaczonym do rozbiórki mieszkają dwie osoby, w stosunku do których zobowiązany nie może podjąć innych kroków w celu doprowadzenia do opuszczenia przez nie budynku, niż przeprowadzenie postępowania sądowego przed sądem powszechnym o wydanie nieruchomości. W odniesieniu do powyższego Sąd za zasadne uznaje wskazać po pierwsze, że w stanie prawnym obowiązującym w tej sprawie, niewykonalność obowiązku nie mogła być podstawą zarzutu (por. przepis art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.). W obecnym stanie prawnym, aktualnym w dacie wydawania zaskarżonych postanowień, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym stanowi bowiem podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Po drugie zaś Sąd stwierdza, że [...] WINB wskazał, iż zawarty w piśmie z dnia 5 stycznia 2021 r. (w którym wniesiono zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym) wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego uzasadniony czasową niewykonalnością obowiązku został rozpoznany w odrębnym postępowaniu, tj. postępowaniu, w którym PINB [...] postanowieniem z [...] marca 2021 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organy oddzieliły zatem sprawę dotyczącą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym od sprawy zainicjonowanej wnioskiem strony o zawieszenie postępowania administracyjnego, oddzielnie te sprawy rozpatrując. Stwierdzona przez Sąd wadliwość kontrolowanego postępowania w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, przejawiająca się – jak wskazano powyżej – zaniechaniem organów wezwania zobowiązanego do uzupełnienia braków podania, w którym wniesiono zarzuty, co prowadzić powinno do pozostawienia podania bez rozpoznania (zamiast oddalenia zarzutów), nie uzasadniała uwzględnienia skargi, gdyż treść zaskarżonego rozstrzygnięcia [...] WINB nie miała wpływu na sytuację prawnomaterialną zobowiązanego, zaś w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zobowiązanemu poprawnie wskazano, że wniesione przez niego zarzuty nie korespondują z treścią art. 33 § 2 u.p.e.a. i nie mają wpływu na toczące się postępowania egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.