VII SA/Wa 1548/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. G. i J. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), skierowanym do inwestorów - A. i J. G., ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 225000 złotych w przedmiocie budowy zbiornika wodnego, na działkach nr ewid. [...] w B., gm. S.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w związku z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], którą stwierdzono nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2006 r., znak: [...], o nakazie rozbiórki zbiornika wodnego wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działkach nr ewid. [...] w B. gm. S. - przeprowadził postępowanie legalizacyjne dot. ww. zbiornika wodnego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...], wstrzymał roboty budowlane związane z budową ww. zbiornika oraz nakazał inwestorom przedłożyć stosowne dokumenty. W dniu 23 kwietnia 2010 r. inwestorzy złożyli dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W ocenie organu I instancji dokumenty te spełniają wymogi z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego i dlatego zobowiązany był ustalić wysokość opłaty legalizacyjnej dla przedmiotowego obiektu. Ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej przez organ I instancji w niniejszej sprawie nastąpiło na podstawie art. 49 ust. 2 i art. 59f oraz załącznika do ustawy Prawo budowlane. W jego ocenie stawka opłaty (s) wynosząca 500 zł podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu zgodnie z art. 49 ust. 2 ww. ustawy, a zbiornik wodny należy zakwalifikować do kategorii XXIV (obiekty gospodarki wodnej, jak: zbiorniki wodne...). Dla takich obiektów współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 9,0 i współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0 w związku z wielkością obiektu (mniej niż 1 ha). Z uwagi na powyższe opłata legalizacyjna wyniesie 50xsxkxw = 50 x 500 x 9,0 x 1,0 = 225000 zł. Ponadto organ I instancji poinformował strony postępowania, że po uiszczeniu przedmiotowej opłaty legalizacyjnej zostanie wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Natomiast w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego będzie zobowiązany zgodnie z art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zażalenie od ww. postanowienia wnieśli A. i J. G., podnosząc, że nałożona opłata legalizacyjna nie jest adekwatna do wartości przedmiotowej inwestycji, która polegała na uprzątnięciu terenu z zalegających hałd (nieczystości i gruzu). W ten sposób nastąpiło pogłębienie terenu i powstał zbiornik wodny. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpoznaniu ww. zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postanowienie objęte zażaleniem, jak i postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. - są prawidłowe. W jego ocenie z materiału dowodowego bezspornie wynika fakt samowolnej realizacji przedmiotowej budowy. Wątpliwości nie budzi także kwalifikacja przedmiotowych robót, na wykonanie których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponadto wobec wypełnienia przez A. i J. G. obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., organ ten prawidłowo ustalił opłatę wg stosownych przepisów art. 59f Prawa budowlanego. Nie budzi także wątpliwości organu odwoławczego sposób wyliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Mając powyższe na względzie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jedynym rozstrzygnięciem jakie mógł podjąć w niniejszej sprawie było utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do wywodów zawartych w zażaleniu organ II instancji stwierdził, że pozostają one bez wpływu na treść podjętego przez niego postanowienia. Wskazał, że wysokość opłaty legalizacyjnej nie zależy od uznania organu w sprawie orzekającego bądź wartości inwestycji, a wynika ona wprost z przepisów Prawa budowlanego. Ponadto poinformował, że stosownie do treści przepisów działu III Ordynacji podatkowej w uzasadnionych przypadkach możliwe jest rozłożenie zobowiązania na raty lub odroczenie terminu płatności opłaty legalizacyjnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i J. G., podnosząc, że organy obu instancji mylnie określiły charakter istoty sporu. Skarżący wskazali, że teren, na którym znajduje się zbiornik wodny, był podmokły. Zalegały też na nim hałdy nieczystości i gruzu. W efekcie ich uprzątnięcia powstało naturalne zgłębienie wypełnione wodą. Ponadto wskazali, że z myślą o zagospodarowaniu tego terenu, który znajduje się pomiędzy ich siedliskiem, a przyległym jeziorem, dokonali pogłębienia skutkiem czego powstał naturalny zbiornik wodny. Skarżący zarzucili [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego brak odniesienia się do podnoszonych przez nich w trakcie postępowania argumentów, że jest to naturalny zbiornik wodny i nie powinien podlegać kategoryzacji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd uwzględnia skargę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w skardze skierowanej do Sądu, A. i J. G. podnosili, że przedmiotowy zbiornik powstał w związku z uprzątnięciem terenu ich działek położonych w B., gm. S.. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji pominęły tę okoliczność w postępowaniu dowodowym. Z przeprowadzonych w dniu 6 listopada 2006 r. przez organ I instancji oględzin na działce nr [...] wynika, że A. i J. G. do protokołu złożyli wyjaśnienia dotyczące powstania przedmiotowego zbiornika. Jak wynika z tych wyjaśnień, w miejscu w którym znajduje się przedmiotowy zbiornik wodny zalegały hałdy gruzu po remontach budynków weterynarii oraz inne zaśmiecenia i odpady gospodarcze. Inwestorzy usunęli powyższe z terenu działki, co doprowadziło do odkrycia naturalnego zagłębienia terenu. Organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do ww. wyjaśnień. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracyjny obowiązany jest nie tylko zebrać materiał dowodowy lecz także dokonać jego oceny. Ponadto prowadząc postępowanie stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. organ winien wyjaśnić m.in. z jakich powodów określonym dowodom odmówił wiarygodności. W niniejszej sprawie organ administracyjny nie przeprowadził przeciwdowodu na okoliczność, która stanowiła podstawę wydania decyzji oraz postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. W tym zakresie organ był w posiadaniu jedynie dowodu w postaci oświadczenia inwestorów, że w miejscu tym zalegały nieczystości. Z tego względu pomiędzy stanem faktycznym ustalonym przez organ, a wydanymi w niniejszej sprawie rozstrzygnięciami istnieje rozbieżność. Wbrew stanowisku przyjętemu przez organy obu instancji na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy można wnioskować, że inwestorzy dokonali wyłącznie pogłębienia istniejącego już naturalnego zagłębienia terenu. Z uwagi na niewielką odległości przedmiotowego zagłębienia od jeziora szczutowskiego napłynęła do niego woda w wyniku czego powstał zbiornik wodny. Powyższe uchybienia organów obu instancji pozostają nie bez znaczenia dla podjętych przez nie rozstrzygnięć w postępowaniu legalizacyjnym, w tym na zasadność ustalenia opłaty legalizacyjnej. Organy administracyjne obu instancji winny mieć na względzie, że zastosowanie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 266/05, publ. LEX nr 190985). W niniejszej sprawie nie zachodzi powyższa okoliczność, ponieważ z uwagi na ustalenia dokonane przez organ nadzoru nie można jednoznacznie stwierdzić, że stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości. Ponadto ustalenie opłaty legalizacyjnej na podstawie ww. przepisu dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy w sprawie może mieć zastosowanie przepis art. 48 tej ustawy. W ocenie Sądu, z uwagi na charakter wykonanych przez inwestorów robót budowlanych, nie można uznać by ustalony protokolarnie stan faktyczny wyczerpywał dyspozycję art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazania wymaga, że choć organy administracyjne przyjęły, iż przedmiotowy zbiornik został zrealizowany samowolnie, a co za tym idzie zastosowano tryb z art. 48 Prawa budowlanego, to nie uwzględniły okoliczności w jakich on powstał. W ocenie Sądu, organy administracyjne błędnie zakwalifikowały ww. roboty porządkowe jako budowę obiektu budowlanego. W okolicznościach niniejszej sprawy winien więc mieć zastosowanie tryb legalizacji z art. 50-51 Prawa budowlanego. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.