VII SA/Wa 1549/21

WyrokWSA w Warszawie2021-12-08

Skład orzekający: Artur Kuś, Bogusław Cieśla, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza rozbudowę zakładu produkcyjnego, narusza interes prawny właściciela sąsiedniej nieruchomości, który domaga się wprowadzenia konkretnych ograniczeń mających na celu ochronę przed immisjami?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że chociaż plan miejscowy może naruszać interes prawny skarżącego poprzez zezwolenie na dalszą rozbudowę zakładu produkcyjnego, to nie doszło do przekroczenia władztwa planistycznego gminy. Plan zawierał warunek ograniczający oddziaływania zakładu do granic jego terenu, co zostało uznane za wystarczające, zwłaszcza w kontekście istniejącej zabudowy sąsiedniej działki, która uniemożliwiałaby wprowadzenie postulowanego przez skarżącego zadrzewienia. Sąd wskazał również, że skarżący ma inne środki prawne do ochrony swoich praw w zakresie istniejących immisji.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem przeznaczonym pod rozbudowę zakładu produkcyjnego, zaskarżył uchwałę rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucił naruszenie jego interesu prawnego poprzez uchwalenie planu w oparciu o studium uchwalone w trakcie procedury planistycznej oraz nieuwzględnienie jego wniosku o wprowadzenie pasa buforowego i utrzymanie 20% zadrzewienia na sąsiedniej działce. Skarżący podnosił, że zakład już obecnie powoduje uciążliwości, takie jak hałas i zapylenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] oddala skargę I. Skargą z 2 lipca 2020 r. A. W. zaskarżył w całości uchwałę Rady Gminy W. z [...] marca 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi C. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2020 r. poz. [...] - dalej jako plan) wnosząc o stwierdzenie nieważności tej uchwały i orzeczenie o kosztach postępowania. Zarzucił naruszenie interesu prawnego chronionego art. 140 K.c. oraz art. 9 ust. 4, art. 14 ust. 5 i art. 15 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm. - dalej jako u.p.z.p.) poprzez uchwalenie planu w oparciu o studium, które zostało uchwalone w trakcie procedowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nieuwzględnienie przez Gminę w planie wniosku Skarżącego dotyczącego utrzymania stosunku powierzchni biologicznie czynnej w postaci zadrzewień do całości powierzchni dz. ew. nr [...] na poziomie 20% i stworzenia z części niezabudowanej tej działki pasa buforowego bez możliwości zabudowy, ograniczającego uciążliwość zakładu produkcyjnego B. Sp. z o.o. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...], która sąsiaduje z terenami zakładu tj. dz. ew. nr [...]. Zakłady produkcyjne B. Sp. z o.o. już w chwili obecnej powodują znaczne uciążliwości wykraczające poza posiadane nieruchomości. Zdaniem Strony już obecnie dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, co zostało podkreślone w wyroku WSA w Warszawie z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 823/18, w którym uznano, że nieruchomość Skarżącego znajduje się w strefie oddziaływania obiektu B. Sp. z o.o. w rozumieniu art. 3 pkt 20 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Skarżący wielokrotnie informował Gminę W., że zakłady produkcyjne B. Sp. z o.o. powodują zapylenie, które osiada na jego nieruchomości. W 2019 roku fakt występowania lepkiego nalotu na posesji Skarżącego został potwierdzony przez przedstawicieli Gminy W. W świetle powyższego nie można uznać za wystarczające działanie stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu nieuwzględnienia przez Gminę uwag do planu zgłoszonych przez Skarżącego, że projekt planu został sporządzony zgodnie z przepisami odrębnymi i zawiera ustalenia dotyczące ochrony osób trzecich tj. zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z wyjątkiem przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego oraz związanych z przemysłem (...); ograniczenie wszelkich uciążliwości wytwarzanych przez inwestorów do granic własnego terenu. Zdaniem Skarżącego Gmina mając świadomość obecnej sytuacji przyjmuje fikcyjny zapis w planie zamiast wprowadzić realne i konkretne ograniczenia dla terenów B. Sp. z o.o., które zagwarantują ochronę nieruchomości sąsiednich. Skarżący po raz pierwszy w dniu 9 lutego 2018 r. wniósł o utrzymanie 20% zadrzewienia dz. ew. nr [...] i stworzenia z niezabudowanej części tej działki pasa buforowego, ograniczającego uciążliwości zakładów B. Sp. z o.o. Wniosek Skarżącego nie zmierzał do uniemożliwienia realizacji inwestycji, lecz dążył do zabezpieczenia jego interesów przy jednoczesnym umożliwieniu działalności zakładów, a zatem pozostawał w zgodzie z art. 6 u.p.z.p. Waloru takiego należy odmówić stanowisku Gminy, która uprzywilejowuje B. Sp. z o.o. i przyjęła plan bez zagwarantowania Skarżącemu ochrony jego nieruchomości przed szkodliwym działaniem zakładów, co jest obowiązkiem Gminy. Wniosek Skarżącego pozostawał również w zgodzie z zasadami ochrony środowiska, a więc obligatoryjnym elementem planu, mającym podstawy w odrębnych przepisach. Na podstawie przepisów została wydana decyzja z [...] marca 2017 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, którą nakazano B. Sp. z o.o. wykonać nasadzenia roślinności średniej i wysokiej wzdłuż granic działek zakładu, a szczególnie od jego południowej strony, tj. od strony nieruchomości Skarżącego. Powyższe należy również rozpatrywać w kontekście prognozy wpływu na środowisko, opracowanej na etapie planu budowy zakładów B. Sp. z o.o. zgodnie z którą w przypadku braku właściwego przestrzegania ustaleń i zaleceń przedstawionych w projekcie planu, szkodliwe dla środowiska substancje spowodują zanieczyszczenie pierwszego poziomu wodonośnego i wód powierzchniowych oraz w związku z dominującymi kierunkami wiatrów, będą niekorzystnie wpływać na sąsiadujący z omawianym terenem cenny kompleks leśny. Skarżący powołał się na wyrok NSA z 6 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 131/08 wskazujący, że "Z faktu, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego winny się znaleźć m.in. zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, w żadnym razie nie można wyciągać wniosku, iż rada gminy, dysponując uprawnieniami do decydowania o sposobie zagospodarowania terenu, doktrynalnie zwanymi władztwem planistycznym, może to czynić dowolnie, nie będąc w tej mierze związana przepisami prawa materialnego, w tym ustawą o ochronie przyrody. To zaś oznacza, że rada ustalając w planie zagospodarowania przestrzennego ograniczenia w sposobie zagospodarowania terenu, w tym ze względu na wymogi, o jakich mowa w ustawie o ochronie przyrody, winna to czynić w zgodzie z jej przepisami, w sposób niebudzący wątpliwości co do istoty i zakresu tych ograniczeń." Tak rozumiane zasady ochrony przyrody nakazują, wbrew twierdzeniom Gminy, nadać priorytet interesowi publicznemu zawierającemu się "w dążeniu do zapewnienia jak najkorzystniejszych warunków bytowania człowieka (stąd regulacje o charakterze administracyjnoprawnym). Istnienie norm prawa administracyjnego regulujących sferę życia publicznego jest więc uzasadnieniem dla implementacji ich zasad do planu w pożądanym zakresie. Tak rozumiany interes publiczny znajduje priorytet przed partykularnym interesem właściciela, który korzystając ze swego prawa własności, chce prowadzić działalność uciążliwą lub stwarzającą ryzyko uciążliwości albo wręcz niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi". Z uwagi na brak powyżej wskazanej ochrony Skarżący skargą z 27 grudnia 2019 r. zaskarżył również uchwałę Rady Gminy W. z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie tylko jest aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, lecz także zawiera ustalenia wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz elementy regulacyjne w postaci lokalnych zasad zagospodarowania". W świetle powyższego nie sposób zaakceptować sytuacji, w której w trakcie procedowania planu zostaje dokonana zmiana studium, co potwierdza wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 871/18. Równoległe procedowanie studium oraz planu prowadzi jedynie do formalnej zgodności planu ze studium, a tym samym prowadzi do fikcji i pozbawia studium jakiegokolwiek znaczenia. Obwieszczenie o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu datowane jest na 16 listopada 2018r., a zatem w sposób oczywisty projekt ten nie mógł zostać sporządzony na podstawie studium z [...] sierpnia 2019 r. Wręcz przeciwnie, mając na uwadze przedstawione już argumenty należy wskazać, że de facto to studium zostało dopasowane do niezgodnego z przepisami prawa. II. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że brak jest podstaw do twierdzenia, że Rada Gminy w uchwalonym Studium nie uwzględniła warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia oraz zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, zgodnie z uniwersalnym projektowaniem. Studium w stosunku do terenu w obrębie, którego znajduje się działka ewidencyjna nr [...] położona w C. wskazuje, że ewentualna uciążliwość obiektów na terenie PP (zakład produkcyjny artykułów spożywczych) musi ograniczyć się do własnego terenu, a sposób w jaki inwestor zastosuje, żeby spełnić ten warunek będzie możliwy do określenia na etapie późniejszym, kiedy będzie wiadomo jakiego rodzaju oddziaływania występuje na terenie PP i jakie konkretne środki należy zastosować, żeby zakład nie był uciążliwy dla terenów sąsiednich. Tym samym wprowadzenie obowiązku zadrzewienia 20% działki nr ew. [...] na etapie studium było bezprzedmiotowe. Ze względu na istniejącą zabudowę ustalono, że minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej wynosi 5% działki budowlanej. Ustalenia studium wiązały Radę zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Brak jest również podstaw do twierdzenia, że uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Rada Gminy naruszyła art. 140 K.c. Prawo własności wywodzone z ustawy zasadniczej oraz przepisów prawa cywilnego nie podlega bezwzględnej i bezwarunkowej ochronie. W określonych ustawami przypadkach prawo takie może doznawać ograniczeń, o ile jednak nie godzi to w istotę tego prawa. Jedną z takich ustaw jest właśnie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która daje organom gminy władztwo planistyczne, pozwalające na kształtowanie sposobu wykonywania prawa własności. W planach zagospodarowania przestrzennego (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.) oraz w pewnym sensie, na wyższym poziomie ogólności niejako pośrednio przez wyznaczenie określonych ram dla wspomnianych planów - w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy rada gminy władna jest ustalać takie przeznaczenie terenów, które może nie odpowiadać ich właścicielom, przy czym jednak przeznaczenie takie nie może być dowolne, ale oparte na racjonalnych przesłankach, wynikających zwłaszcza z art. 1 u.p.z.p. Plan miejscowy ze swojej istoty narusza prawo własności, gdyż - jak stanowi art. 6 ust. 1 u.p.z.p. - ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z powołanego przepisu wynika, że plan miejscowy przede wszystkim narusza prawo własności nieruchomości, które są objęte bezpośrednio ustaleniami tego planu. Plan określa zarówno społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości, jak i jest elementem stosunków miejscowych. Fakt, że plan miejscowy narusza prawo własności nieruchomości sam w sobie nie jest powodem uznania, że jest on niezgodny z prawem. W ocenie Rady w sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że ustalenia planu ograniczają w jakikolwiek sposób prawo własności nieruchomości Skarżącego stanowiącej działkę o nr ew. [...]. Wnioski złożone przez Skarżącego nie dotyczyły jego nieruchomości, ale nieruchomości sąsiedniej. Tym samym sfera uprawnień Skarżącego w stosunku do jego nieruchomości w żaden sposób nie została ograniczona. Ustalenia miejscowego planu w stosunku do nieruchomości o nr [...] wprost zabraniają uciążliwego oddziaływania na teren nieruchomości Skarżącego. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że ustalenia planu mogłyby naruszać jego prawo własności. W ocenie Organu, bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 14 ust. 5 art. 15 ust. 1 u.p.z.p. W trakcie procedury uchwalania planu organ nie naruszył przepisów prawa. Podjął uchwałę nr [...] z [...] października 2017 r. o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Wsi C. Na dzień uchwalenia planu na terenie gminy W. obowiązywało Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. przyjęte uchwałą Rady Gminy W. nr [...] z [...] lipca 1999 r., choć uchwałą nr [...] z [...] grudnia 2016 r. przystąpiono do sporządzania nowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W., które ostatecznie zostały uchwalone uchwałą nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. Przed przyjęciem planu Rada ostatecznie stwierdziła, że nie narusza on ustaleń studium. Nie jest istotnym naruszeniem trybu sporządzania planu równoległe procedowanie przez gminę zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy zmiana studium została uchwalona przez radę gminy ponad miesiąc wcześniej niż plan miejscowy. W dniu [...] sierpnia 2019 r. Rada Gminy uchwaliła nowe Studium, a dopiero w dniu [...] marca 2020 r. został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania dla części wsi C. Zmiana studium może nastąpić w każdym momencie procedury uchwalania planu, czyli także po sporządzeniu przez organ gminy projektu planu. Zgodność planu miejscowego ze studium musi bezwzględnie istnieć w dacie podjęcia przez radę gminy uchwały w przedmiocie planu (art. 20 ust. 1 u.p.z.p.). III. Postanowieniem z 12 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1648/20 tutejszy Sąd odrzucił skargę A. W.. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 643/21 uchylił to postanowienie, przesądzając o istnieniu po stronie Skarżącego interesu prawnego w kwestionowaniu spornego planu. W ocenie NSA wynikające z postanowień planu przeznaczenie terenów sąsiadujących przez drogę wewnętrzną z zabudowaną nieruchomością skarżącego nr ewid. [...] na obiekty produkcyjne, składy, magazyny związane z przemysłem spożywczym i uzupełniająco na zabudowę gospodarczą i garażową, administracyjno-socjalną, wiaty, parkingi, place manewrowe, drogi wewnętrzne i obiekty infrastruktury technicznej, wpływa na sposób korzystania z przysługującego Skarżącemu prawa własności ww. nieruchomości. Wiąże się to m.in. ze wzmożonym ruchem pojazdów i związanym z tym hałasem i ewentualnym zapyleniem, a także związaną z rozwojem terenów zabudowy przemysłowej emisją zanieczyszczeń, których rodzaj i ilość będzie zależna od typów emitorów i zastosowanych instalacji technologiczno-produkcyjnych. Ze sporządzonej na zlecenie organu Prognozy odziaływania na środowisko projektu przedmiotowego planu miejscowego z lipca 2018 roku wynika, że emisyjne odziaływanie przewidzianej w planie zabudowy przemysłowej na powietrze jest pewne, bezpośrednie, długoterminowe, stałe i negatywne (pkt 6.3 Prognozy s. 58 i pkt 6.13 Prognozy s. 78-79). Powyższe okoliczności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesądzają o istnieniu po stronie Skarżącego kasacyjnie interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie, o naruszeniu interesu prawnego strony wnoszącej skargę świadczy takie przeznaczenie nieruchomości sąsiadujących z działką stanowiącą własność podmiotów wnoszących skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. lub położonych w bliskiej odległości od ich nieruchomości, które spowoduje uciążliwości i ograniczenia w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i rozporządzaniu prawem własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV. W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 - dalej jako u.s.g.) poza wymaganiami stricte formalnymi, podstawą legitymacji skargowej jest stan naruszenia interesu prawnego skarżącego, a nie jedynie sam fakt posiadania owego interesu. W sprawie dotyczącej kontroli miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego legitymację uczestnika postępowania kształtuje nie tyle sam fakt istnienia interesu prawnego lub uprawnienia, ale równoczesne jego naruszenie. Dopiero bowiem naruszenie interesu lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (oceny legalności planu), przy czym obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Nie chodzi przy tym o li tylko naruszenie pewnych uprawnień właścicielskich zapisami planu, ale o rzeczywiste ich ograniczenie, które oceniane być musi w ramach ewentualnego przekroczenia uprawnień do swobodnego planowania gminy na jej terenie (tzw. władztwo planistyczne). Strona wskazująca na naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia jest przy tym zobowiązana wyjaśnić, że w konkretnym wypadku istnieje ścisły związek pomiędzy jej własną, prawnie gwarantowaną a nie tylko faktyczną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Uchwała ma zatem naruszać (całkowicie lub częściowo) interes prawny lub uprawnienie (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z 9 stycznia 2018 r. II SA/Kr 1501/17). W ocenie Sądu interes prawny Skarżącego został już w wiążący sposób przesądzony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej postanowieniu. Interes ten wywodzony jest z prawa własności działki nr ew. [...] znajdującej się wprawdzie poza terenem objętym planem, jednakże w potencjalnym obszarze oddziaływania zakładu produkującego żywność. Takie położenie nieruchomości w powiązaniu z dopuszczoną przez plan możliwością zabudowy, powoduje że działka Strony stanowi źródło jej interesu prawnego i podlega ocenie z punktu widzenia ochrony prawa własności. W ocenie Sądu, o ile plan narusza interes prawny Skarżącego zezwalając na dalszą rozbudowę zakładu, to jednak nie zachodzi w sprawie sytuacja przekroczenia w ten sposób władztwa planistycznego przysługującego gminie poprzez niedostateczne zapewnienie Skarżącemu ochrony w istocie przed immisjami z terenu sąsiedniej nieruchomości zabudowanej zakładem produkcyjnym, zwłaszcza zaś z działki nr ew. [...]. Sąd nie widzi również powodów do kwestionowania proceduralnej strony uchwalonego planu. Rada Gminy dochowała wymagań procesowych związanych z podjęciem uchwały, w szczególności w pierwszej kolejności wydała uchwałę o przystąpieniu do prac nad planem zawiadamiając o tym lokalną społeczność w sposób wskazany w u.p.z.p., dokonała również niezbędnych ogłoszeń, zasięgnęła opinii i uzgodnień oraz wyłożyła plan do publicznego wglądu, organizując dyskusję nad jego zapisami, a także rozpatrzyła uwagi zgłoszone do planu. Z tego punktu widzenia nie zachodzą przesłanki do przyjęcia, że doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu. Zasadniczy zarzut skargi wskazuje na niezgodność planu ze studium rozumianą w ten sposób, że uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu jak i procedowanie nad jego projektem dokonano zanim jeszcze zostało ostatecznie zmienione studium gminne, które stworzyło warunki prawne dla uchwalenia planu w kształcie ostatecznie przyjętym. Strona Skarżąca uważa przy tym, że plan można było uchwalić wówczas, gdy zmianie uległoby studium. W ocenie Sądu kwestia zgodności planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest podstawowym elementem procesu uchwalania planu miejscowego, który - jak można ogólnie powiedzieć - doprecyzowuje generalne ze swej natury zapisy studium. Związanie na linii studium-plan ustawodawca podkreśla w art. 20 ust. 1 u.p.z.p. wskazując, że plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium (...). Nie może budzić wątpliwości, że studium powinno zostać uchwalone nieco wcześniej niż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, skoro uchwalenie planu miejscowego z naruszeniem zasady jego zgodności ze studium (art. 20 ust. 1) skutkuje jego nieważnością w całości lub w części. Należy widzieć jednak owo naruszenie zawsze z perspektywy istotności naruszenia zasad i trybu sporządzania planu. W ocenie Sądu zmiana studium po rozpoczęciu procedury planistycznej i podjęciu uchwały intencyjnej o przystąpieniu do sporządzenia uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy nawet jego całościowego uchwalenia, nie stanowi - w okolicznościach tej sprawy - naruszenia prawa skutkującego unieważnieniem planu. Do pewnego etapu procedury planistycznej prace nad zmianą studium i przygotowaniem projektu planu miejscowego mogą być prowadzone równolegle przez organy gminy. Jednakowoż uchwała w sprawie studium musi zawsze zostać podjęta wcześniej niż sam plan, który ma być niesprzeczny ze studium. Wykładnia systemowa i celowościowa art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. wskazuje, że dopuszczalne jest równoległe prowadzenie prac nad zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz zmianą planu miejscowego. Brak jest bowiem nakazu, aby na całym etapie procedury planistycznej projekt planu był zgodny ze studium. Zmiana studium może więc nastąpić w każdym momencie procedury uchwalania planu, czyli także po sporządzeniu przez organ gminy projektu planu, niemniej jednak zmiana ta musi mieć miejsce przed uchwaleniem planu (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 821/16), który musi niejako "konsumować" postanowienia studium. W niniejszej sprawie Sąd zwraca uwagę, że zmiana studium nastąpiła na kilka miesięcy przed uchwaleniem planu miejscowego (patrz uchwała z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W.). Procedowany plan odpowiadał w całości postanowieniom zmienianego w trakcie jego procedowania studium. Nie ma zatem mowy o naruszeniu zasad sporządzania planu ani jego przyjęcia, bowiem w dacie uchwalenia planu studium było już zmienione. Sam plan jest przy tym zgodny ze studium, przewidującym możliwość dalszej rozbudowy zakładu produkcyjnego. Sąd nie podziela również zarzutu Skarżącego wskazującego na niedostateczną ochronę jego nieruchomości przewidzianą w planie. Przede wszystkim należy wskazać, że teren sąsiadujący z nieruchomością Skarżącego już od wielu lat podlega systematycznym i zamierzonym przekształceniom, umożliwiającym lokalizowanie i rozbudowę zakładu produkującego żywność. Aktywność Gminy W. w przekształcaniu tego terenu wynika przede wszystkim z: 1. uchwały Rady Gminy w W. z [...] grudnia 1998 r. nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy W. - teren zabudowy przemysłowej we wsi C. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1999 r. nr [...] poz. [...]), 2. uchwały Rady Gminy w W. nr [...] z [...] czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2002 r. nr [...] poz. [...]), 3. uchwały Rady Gminy w W. z [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar na terenie wsi C. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2005 r. nr [...] poz. [...]). Wskazane uchwały stworzyły podstawy do zlokalizowania i rozbudowy w przeszłości zakładu produkcyjnego, którego istnienie kwestionuje obecnie Skarżący. Niewątpliwie więc intencją Gminy było i nadal jest umożliwienie na tym terenie funkcjonowania owego zakładu. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.o.z.p. w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in.: 3) wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych; 5) wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1062); 7) prawo własności. Z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. wynika, że ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Niewątpliwie z prognozy oddziaływania na środowisko wynika, na co uwagę zwrócił już Naczelny Sąd Administracyjny, że zakład produkcyjny ma i będzie nadal miał wpływ na powietrze (oddziaływanie jest pewne, bezpośrednie, długoterminowe, stałe i negatywne). Skarżący ma zatem pełne prawo domagać się od B. Sp. z o.o. takiego prowadzenia inwestycji i wykorzystania należącego do niej terenu, który nie będzie miał jakiegokolwiek negatywnego wpływu na sąsiednie nieruchomości, zwłaszcza jeżeli chodzi o emisję zanieczyszczeń do powietrza i hałasu. Jednakże przy ocenie zarzutów Skarżącego, których podstawą jest żądanie zapewnienia minimum 20% izolacyjnego zadrzewienia na działce nr ew. [...] (teren biologicznie czynny) nie można nie uwzględnić aktualnego zagospodarowania nieruchomości mającej zostać objętą takim ograniczeniem w planie, działającym z założenia na przyszłość. Jak zatem wynika z przeglądu mapy dostępnej online w geoportalu (patrz https://mapy.geoportal.gov.pl - wyszukiwanie po identyfikatorze działek - tu [...]) działka nr ew. [...] jest niemalże w całości zabudowana i/lub utwardzona. Ponadto, graniczy z drogą wewnętrzną umiejscowioną na działce nr ew. [...] (identyfikator [...]). Stan zabudowy tej nieruchomości istniejący w dacie procedowania planu nie uzasadnia zatem wprowadzenia na poziomie aktu prawa miejscowego, mającego zawsze działać na przyszłość, ograniczenia w postaci nasadzeń drzew, bowiem taki warunek byłby niewykonalny, ingerując w wydane wcześniej decyzje o pozwoleniu na budowę bądź w roboty budowlane wykonane w zgodzie z prawem. W konsekwencji za wystarczający, a nie jak uważa Skarżący fikcyjny należało uznać warunek dla każdej potencjalnej inwestycji na terenie objętym planem, która ma pozostawiać oddziaływania wyłącznie w granicach terenu inwestycji. Wbrew pozorom warunek ten jest warunkiem surowym, wymagającym od potencjalnego inwestora, by dalsza rozbudowa zakładu nie powodowała oddziaływania, które w jakikolwiek sposób wykroczy poza fizyczne granice nieruchomości objętej inwestycją. Chodzi przy tym nie tylko o oddziaływanie powodowane ewentualną rozbudową a o oddziaływanie zakładu jako takiego. Tym samym oddziaływanie zakładu produkcyjnego artykułów spożywczych ma się ograniczyć wyłącznie do własnego terenu. Słusznie przy tym wskazuje organ, że dostosowanie się do tego warunku zależne jest od tego, czego będzie dotyczyła ewentualna rozbudowa, przez co ocena tego będzie możliwa na etapie uzyskiwania decyzji środowiskowej i pozwolenia na budowę. W tych postępowaniach Skarżący niewątpliwie będzie mógł korzystać ze swoich uprawnień i poszukiwać ochrony przed immisjami zakładu. Inną natomiast rzeczą jest prawo Skarżącego do domagania się ograniczenia już istniejących immisji zakładu produkcyjnego, o których szczegółowo pisze w skardze. W tym względzie Stronie niewątpliwie przysługuje całe spektrum uprawnień do inicjowania postępowań czy to nadzorczych względem prowadzonych wcześniej postępowań budowlanych i/lub środowiskowych jak również domagania się na gruncie prawa cywilnego ograniczenia działania zakładu np. do realizowania dostaw towarów do/z ramp załadunkowych widocznych na działce nr ew. [...] wyłącznie w określonych godzinach, czy też zakazu przemieszczania się drogą wewnętrzną pojazdów ciężarowych w określonych porach. W ramach tych postępowań, w zależności od ich wyniku, możliwe jest również przymuszenie zakładu produkcyjnego B. Sp. z o.o. do odpowiedniego poszanowania własności Skarżącego poprzez zapewnienie np. wymaganej ochrony akustycznej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło