VII SA/Wa 1551/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-15
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Joanna Gierak - Podsiadły, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, oparta na stwierdzeniu, że inwestycja została zrealizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia i pozwolenia na budowę, może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli organy nie dokonały kwalifikacji prawnej całości inwestycji w myśl przepisów prawa budowlanego i ochrony środowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie mogą automatycznie przyjmować legalności robót budowlanych jedynie na podstawie faktu skutecznego zgłoszenia, od którego nie wniesiono sprzeciwu. Brak sprzeciwu nie wyłącza możliwości prowadzenia postępowania naprawczego w trybie przepisów prawa budowlanego. Organy zobowiązane są do dokonania analizy, czy zakres prac mieści się w ramach zgłoszenia i czy inwestycja odpowiada warunkom prawnym, w tym przepisom prawa ochrony środowiska. Niewykonanie tej analizy stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające uchylenie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie.Stan faktyczny
Skarżące Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2006 r. umarzającej postępowanie w sprawie legalności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów Konstytucji, Konwencji z Aarhus, Prawa budowlanego i Prawa ochrony środowiska oraz k.p.a. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że decyzja PINB nie była dotknięta wadami kwalifikowanymi. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak analizy prawnej inwestycji przez Sąd I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję WINB, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od GINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] [...] "[...]" w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Stowarzyszenia [...] [...] "[...]" w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Decyzją z dnia [...]września 2010 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071, ze zm., dalej jako "k.p.a.") po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], umarzającej postępowanie w przedmiocie legalności budowy stacji bazowej nr BT-[...] operatora sieci komórkowej "[...]" zlokalizowanej na wieży kościoła p.w. św. [...] przy ul. [...] w [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2006 r.
Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił istotę i charakter postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i uznał, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad, które określa art. 156 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. umorzono, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczęte w przedmiocie legalności budowy stacji bazowej operatora sieci komórkowej "[...]", zlokalizowanej na wieży kościoła przy ul. [...] w [...]. Z akt postępowania zakończonego wydaniem kontrolowanej decyzji wynika, że inwestor w dniu [...] lipca 2002 r. dokonał zgłoszenia montażu stacji bazowej telefonii komórkowej, składającej się z anten systemu GSM 900 Hz oraz urządzenia obsługującego te anteny. Do zgłoszenia tego Prezydent Miasta [...] nie wniósł sprzeciwu. Nadto decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. tenże Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi, [...][...] Komórkowej "[...]" sp. z o.o. pozwolenia na budowę pomieszczenia technicznego. Decyzja ta jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym.
Powyższe ustalenia dały podstawę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] do umorzenia postępowania w przedmiocie legalności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W
ocenie organu nadzoru stopnia wojewódzkiego kontrolowana decyzja odpowiada prawu .
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej jako "GINB", wyjaśnił, że roboty budowlane polegające na realizacji stacji bazowej zostały wykonane na podstawie istniejącej w obiegu prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę (pomieszczenie techniczne) oraz na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia (instalacja anten na wieży kościoła), zgodnie z projektem budowlanym, stanowiącym integralną część zgłoszenia. W ocenie GINB brak sprzeciwu właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, w sposób wiążący przesądza o prawidłowości dokonanego zgłoszenia. Z tego względu organy nadzoru budowlanego nie mogą kwestionować rozstrzygnięć podjętych w tym zakresie przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, a związku z tym, że roboty budowlane nie naruszają przepisów budowlanych i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie. Oznacza to brak podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] Stowarzyszenie [...] "[...]" z siedzibą w [...], żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie:
- art. 2, art. 32 ust. 1, art. 8 ust. 2, art. 9 w związku z art. 91 ust. 1 oraz ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 pkt 1 lit. a oraz art. 6 pkt 2 oraz załącznikiem 1 pkt 20 Konwencji z Aarhus, poprzez zignorowanie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (Dz. U. 2003 r. Nr 78, poz. 706) w nawiązaniu do art. 32, art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 1, 2, 3 oraz art. 178 Konstytucji RP w związku z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 7 k.p.a. - poprzez uznanie, iż pozbawienie społeczeństwa prawa gwarantowanego umową międzynarodową nie stanowi rażącego naruszenia prawa;
- art. 6 k.p.a. oraz 7 Konstytucji RP, poprzez niepodanie przepisu Prawa budowlanego, na którego podstawie inwestor dokonał zgłoszenia;
* art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, który został pominięty w niniejszej sprawie
pomimo tego, że zamierzenie inwestora nie dotyczyło tylko i wyłącznie montażu
urządzeń na obiekcie budowlanym, tym bardziej, iż inwestycja jest trwale połączona
z gruntem;
* art. 11, art. 31, art. 32, art. 33, art. 46, art. 48, art. 51, art. 53, art. 57 I art. 378
ustawy Prawa ochrony środowiska w związku z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. – poprzez uznanie, iż pominięcie powyższych przepisów w procesie budowlanym nie stanowi rażącego naruszenia prawa;
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak logicznego I spójnego uzasadnienia pozwalającego na kwalifikację całej inwestycji w myśl Prawa budowlanego, brak wyjaśnienia, jaka procedura obowiązywała w dniu dokonywania zgłoszenia oraz czy wszystkiego elementy stacji zostały wskazane we wniosku.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 572/11 oddalił złożoną skargę. Zaznaczył, że przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji, tj. decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., którą umorzono postępowanie administracyjne, dotyczące legalności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]" przy ul. [...] w [...]. Z tego też względu zarzuty nie odnoszące się do zaskarżonej decyzji nie mogą być przedmiotem kontroli Sądu.
Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest postępowaniem nadzwyczajnym,
odrębnym od postępowania, w którym weryfikowana decyzja została wydana.
Instytucja ta, będąca w opozycji do zasady trwałości decyzji administracyjnych,
wyrażonej w art. 16 k.p.a., może być stosowana jedynie w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego, istniejącego w dacie jej wydania. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, weryfikuje samo orzeczenie.
W ocenie Sądu biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy pierwszoplanowe znaczenie ma ocena kontrolowanej decyzji z punktu widzenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Sąd zaaprobował stanowisko GINB co do braku kwalifikowanej wadliwości decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie legalności budowy stacji bazowej. Wskazując na treść art. 105 § 1 k.p.a. wskazał, iż bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462). Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, iż w sprawie zakończonej wydaniem kontrolowanej decyzji o umorzeniu postępowania zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości. Ustalenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż roboty budowlane, polegające na budowie stacji bazowej "[...]" na wieży kościoła św. [...] w [...], wykonane zostały na podstawie dokonanego przez inwestora zgłoszenia, od którego organ administracji nie wniósł sprzeciwu, nadto zgodnie z przedłożonym wraz ze zgłoszeniem projektem budowlanym oraz obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przesądzało o braku materialnoprawnych podstaw do podjęcia przez organy nadzoru budowlanego czynności oraz wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu niewadliwie GINB uznał, że kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. nie narusza rażąco art. 105 § 1 k.p.a., stanowiącego podstawę jej wydania. Nie jest także dotknięta żadną inną kwalifikowaną wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, iż całkowicie bezzasadne są zarzuty dotyczące pozbawienia społeczeństwa udziału w postępowaniu, naruszenia Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. oraz naruszenia przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, gdyż przepisy te nie były stosowane przez organy administracji.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło [...] Stowarzyszenie [...] "[...]" z siedzibą w [...]. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie następujących przepisów:
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie kontroli stanu faktycznego w odniesieniu się do przepisów prawa materialnego ustalonego przez organy, lecz tylko lakoniczne stwierdzenie, iż przyjęcie zgłoszenia powoduje, iż inwestycja jest legalna. Pominięcie w całości ustawy prawo ochrony środowiska oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowania terenu w brzemieniu obowiązującym w dniu budowy przedmiotowej inwestycji bez wskazania powodów, dla których nie mogły mieć zastosowania, pomimo że były lex specjalis do ustawy prawo budowlane. Ponadto w wyroku brak jest kwalifikacji prawnej całości inwestycji w myśl ustawy prawo budowlane;
- art. 46 ust. 1 ustawy prawo ochrony środowiska w brzemieniu obowiązującym w dniu budowy przedmiotowej inwestycji w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie w całości wskazanego przepisu;
- art. 39 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu z roku 1994 w brzemieniu obowiązującym w dniu budowy przedmiotowej inwestycji poprzez jego pominięcie;
- art. 141 § 4, art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., a więc sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 325/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyrok Sądu I instancji nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał wprawdzie podstawę prawną i faktyczną orzeczenia, jednakże ustalenia przyjęte w tym przedmiocie są nie tylko niejasne, ale przede wszystkim uniemożliwiają poprzez brak konkretyzacji faktów rozstrzyganej sprawy odniesienie ich do analizowanego problemu. To, że niniejsze postępowanie toczyło się w warunkach trybu nadzwyczajnego polegającego na ocenie czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2006 r. dotknięta została wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a., nie zwalniało Sądu I instancji z konieczności dokonania analizy postępowania poprzedzającego wydanie ww. decyzji.
NSA zaznaczył, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] lutego 2006 r., badana obecnie w trybie nieważnościowym, dotyczyła realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę (pomieszczenia technicznego) oraz o dokonane przez inwestora zgłoszenie (instalacji anten na wieży kościoła) złożone w sytuacji, gdy organ po przyjęciu zgłoszenia wraz z załączoną dokumentacją w tym z projektem budowlanym nie wniósł sprzeciwu. Ze stanowiska zaprezentowanego w skarżonym wyroku wynika, iż w okolicznościach niniejszej sprawy mogło dojść do umorzenia postępowania wobec dokonanego zgłoszenia przez inwestora, od którego organ administracji nie wniósł sprzeciwu, co przesądziło o braku materialnoprawnych podstaw do podjęcia przez organy nadzoru budowlanego czynności oraz wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Stanowisku temu nie sposób odmówić trafności, z tym że brak konkretyzacji faktów w tymże wyroku uniemożliwia dokonanie oceny, czy zrealizowana inwestycja odpowiada warunkom opisanym w dokonanym zgłoszeniu i czy dla jej realizacji dopuszczalne było ograniczenie się do dokonania "zgłoszenia".
NSA za wadliwe uznał stanowisko sądu, iż brak sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego po złożeniu zgłoszenia w każdym przypadku sankcjonuje legalność wykonania zamierzonych robót. Nie budzi wątpliwości ani doktryny ani orzecznictwa, iż zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę nie stanowi podstawy do uznania, iż obiekt budowlany w takiej sytuacji nie może podlegać rozbiórce, przy czym z woli ustawodawcy postępowanie naprawcze toczy się w trybie art. 50, 51 prawa budowlanego (por. Prawo budowlane Komentarz Zdzisława Kostki, wyd. Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2007, str. 98).
NSA uznał także, że Sąd I instancji nie dokonał kwalifikacji prawnej całości inwestycji w myśl ustawy Prawo budowlane jak i ustawy Prawo ochrony środowiska, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 6 tej ustawy przez instalacje należy rozumieć stacjonarne urządzenie techniczne, zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu oraz obiekty budowlane niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję. Zaznaczył przy tym, iż dla tego rodzaju urządzenia, jakim są anteny telefonii komórkowej, ustawodawca wprowadził zasadę, iż warunkiem instalowania urządzeń emitujących pola magnetyczne, będące instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy, jest dokonanie skutecznego zgłoszenia takiej inwestycji właściwemu organowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. II OSK 83/08, niepubl.). Aby jednak realizacja planowanej inwestycji mogła być wykonana w oparciu o dokonane zgłoszenie koniecznym jest analiza, czy prace planowane w dokonanym zgłoszeniu, przy uwzględnieniu oczywiście załączonego do niego projektu budowlanego, do takich prac, jak instalacja, o jakiej mowa wyżej się ograniczyły.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego stanowisko, że zakres prac, jakie zgodnie z Prawem budowlanym, powinny zostać wykonane przy realizacji określonego przedsięwzięcia (np. instalacji telefonii komórkowej) zawsze wynikają z konkretnej, ściśle zindywidualizowanej sytuacji, która będzie z kolei kreowała wielkość danego urządzenia, jak i sposób oraz miejsce jego realizacji. Dokonując, zatem kwalifikacji prawnej, czy dane roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, nie można czynić tego automatycznie, niezależnie od szczegółowych, technicznych założeń projektu przedstawionego przez inwestora, przyjmując, że w każdym przypadku instalacja urządzenia na obiekcie budowlanym podlega zgłoszeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, przedmiotowa sprawa nakazania rozbiórki budynku garażowo-gospodarczego była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2011 r. (sygn. akt VII SA/Wa 572/11) - uchylając i przekazując temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania, w swoim wyroku z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 325/12 zawarł ocenę prawną.
W myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego , w stopniu uzasadniającym jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r., którą umorzono postępowanie administracyjne, dotyczące legalności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]" przy ul. [...] w [...]. Wydana decyzja została podjęta w postępowaniu nadzwyczajnym ale jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny to, że niniejsze postępowanie toczyło się w warunkach trybu nadzwyczajnego polegającego na ocenie czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2006 r. dotknięta została wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a., nie zwalniało Sądu a więc i organów nadzoru budowlanego z konieczności dokonania analizy postępowania poprzedzającego wydanie ww. decyzji.
Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej została podjęta po stwierdzeniu, że inwestycja została zrealizowana na podstawie zgłoszenia dokonanego przez inwestora, od którego organ administracji nie wniósł sprzeciwu, oraz na podstawie pozwolenia na budowę. Organ uznał, że te dwie okoliczności przesądzają o bezprzedmiotowości postępowania nie dokonując kwalifikacji prawnej całości inwestycji w myśl ustawy Prawo budowlane jak i ustawy Prawo ochrony środowiska.
Sąd nie podziela tej argumentacji.
Należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że brak sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego po złożeniu zgłoszenia nie oznacza legalności wykonania zamierzonych robót. Nie budzi wątpliwości ani doktryny ani orzecznictwa, iż zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę nie stanowi podstawy do uznania, iż obiekt budowlany w takiej sytuacji nie może podlegać rozbiórce, przy czym z woli ustawodawcy postępowanie naprawcze toczy się w trybie art. 50, 51 prawa budowlanego.
Organy nie ustaliły, czy zrealizowana inwestycja odpowiada warunkom opisanym w dokonanym zgłoszeniu i czy dla jej realizacji dopuszczalne było ograniczenie się do dokonania "zgłoszenia".
Zgodnie z art. 3 pkt 6 tej ustawy przez instalacje należy rozumieć stacjonarne urządzenie techniczne, zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu oraz obiekty budowlane niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję. Zaznaczyć należy, iż dla tego rodzaju urządzenia, jakim są anteny telefonii komórkowej, ustawodawca wprowadził zasadę, iż warunkiem instalowania urządzeń emitujących pola magnetyczne, będące instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy, jest dokonanie skutecznego zgłoszenia takiej inwestycji właściwemu organowi. Aby jednak realizacja planowanej inwestycji mogła być wykonana w oparciu o dokonane zgłoszenie koniecznym jest analiza, czy prace planowane w dokonanym zgłoszeniu, przy uwzględnieniu oczywiście załączonego do niego projektu budowlanego, do takich prac, jak instalacja, o jakiej mowa wyżej się ograniczyły.
Jak wskazał NSA w swoim wyroku, zakres prac, jakie zgodnie z Prawem budowlanym, powinny zostać wykonane przy realizacji określonego przedsięwzięcia (np. instalacji telefonii komórkowej) zawsze wynikają z konkretnej, ściśle zindywidualizowanej sytuacji, która będzie z kolei kreowała wielkość danego urządzenia, jak i sposób oraz miejsce jego realizacji. Dokonując, zatem kwalifikacji prawnej, czy dane roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, nie można czynić tego automatycznie, niezależnie od szczegółowych, technicznych założeń projektu przedstawionego przez inwestora, przyjąć, że w każdym przypadku instalacja urządzenia na obiekcie budowlanym podlega zgłoszeniu.
Nie można zatem zaaprobować automatyzmu, jaki zastosowały organy nadzoru budowlanego stwierdzając, że skoro inwestycja została zrealizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia to zwalniało to organy od analizy, czy rzeczywiście taka inwestycja mogła być realizowana w oparciu tylko o zgłoszenie oraz, czy dokonane prace ograniczały się wyłącznie do instalacji.
Umorzenie postępowania powinno zatem być poprzedzone wspomnianą wyżej analizą zgodnie z wyżej wyrażonym stanowiskiem Sądu oraz stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatem organ w postępowaniu nieważnościowym powinien taką analizę przeprowadzić w kontekście, czy stwierdzone uchybienia mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie legalizacji spornej inwestycji.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Jednocześnie rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a. a o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a.
Koszty postępowania w kwocie 457 zł, stanowił uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł, ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.) oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło