VII SA/Wa 1553/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. F. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu farmaceuty. skargę oddala VII SA/Wa 1553/07 UZASADNIENIE Rada Okręgowa Izby Aptekarskiej w W. uchwałą z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] w sprawie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu farmaceuty podjętą na podstawie art. 4, art. 4c ust. 1, art. 4 d ust. 1, art. 4e ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 roku o izbach aptekarskich (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. nr 9 poz. 108 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku dr n. farm. J. F. oraz w związku z uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2007r., Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej wyznaczającą termin załatwienia sprawy do dnia 8 czerwca 2007r., Rada Okręgowa Izby Aptekarskiej - odmówiła uznania, iż dr n. farm J. F. (ur. [...] października 1961r.), przysługuje prawo wykonywania zawodu farmaceuty na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej wobec niespełnienia przez wnioskodawcę prawem przewidzianych warunków. W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z art. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991r. o izbach aptekarskich, prawo wykonywania zawodu farmaceuty może uzyskać osoba która, m.in. posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu farmaceuty potwierdzony orzeczeniem lekarskim. Załączone do wniosku o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu farmaceuty zaświadczenie lekarskie zostało wydane w toku okresowych badań lekarskich osoby będącej pracownikiem, którym każda osoba pozostająca w stosunku pracy jest obowiązana się poddać w okresach zatrudnienia wynikających z przepisów prawa pracy. Nie jest to natomiast potwierdzenie stanu zdrowia, o którym mowa w w/w przepisie ustawy o izbach aptekarskich. Nadto organ I instancji nadmienił, że z zaświadczenia tego wynika również, że J. F. jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku "kierownik ds. inf. o produktach", tak sformułowane zaświadczenie w części odnoszącej się do zajmowanego stanowiska nie przesądza kwestii podstawowej tj. czy dana osoba może, ze względu na stan zdrowia, wykonywać zawód farmaceuty, czy też istnieją ku temu jakieś przeciwwskazania. Użyte w zaświadczeniu sformułowanie "kierownik ds. inf. o produktach" nie przesądza o tym, czy podane stanowisko wiąże się z wykonywaniem zawodu farmaceuty i jest jedną z jego form, czy też nie. Rada Okręgowa Izby Aptekarskiej w W. w uzasadnieniu uchwały wskazała, że J. F. nie wykonuje zawodu farmaceuty, przede wszystkim z uwagi na fakt nieposiadania prawa wykonywania zawodu farmaceuty. Bez stwierdzenia przez właściwą okręgową radę aptekarską posiadania tego prawa wobec określonej osoby, taka osoba nie może wykonywać zawodu farmaceuty. Ponadto organ wskazał, iż o wymogach jakie powinno spełniać zaświadczenie lekarskie został J. F. poinformowany pismem z dnia [...] kwietnia 2006r., nr [...] przez Naczelną Izbę Aptekarską, a pomimo tego nie dostarczył zaświadczenia spełniającego te wymogi. Za uprawione przyjął organ twierdzenie, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniosku w sprawie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu farmaceuty wobec J. F. Od uchwały Rady Okręgowej Izby Aptekarskiej w W. z dnia [....] maja 2007 r., odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w W. złożył J. F. Wniósł o uznanie zasadności swego odwołania oraz skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia, co pozwoli mu na uzyskanie stosownego dokumentu, stwierdzającego prawo wykonywania zawodu farmaceuty. W swoim odwołaniu J. F. wskazał na fakt, że dostarczył wymagane zaświadczenia lekarskie (na druku Mz/L-01) oraz zaświadczenie potwierdzające stan zdrowia - zdolność do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Ponadto przyznaje, iż wykonuje zawód farmaceuty niezależnie od terminu, w jakim Rada Okręgowa Izby Aptekarskiej w W. wyda stosowny dokument, dodaje także posiada odpowiednie kwalifikacje, wiedzę i praktykę zawodową - co decyduje o praktycznym wykonywaniu zawodu farmaceuty. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w W. uchwałą z dnia [...] lipca 2007r. nr[...], utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Aptekarskiej w W. Organ odwoławczy zaznaczył, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991r. o izbach lekarskich, okręgowa rada aptekarska stwierdza prawo wykonywania zawodu farmaceuty, który obok warunku ukończenia nauki w trybie wskazanym ustawą posiada ponadto pełną zdolność do czynności prawnych oraz posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu, potwierdzony stosownym orzeczeniem. To orzeczenie musi więc potwierdzać, że farmaceuta posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu farmaceuty. Organ II instancji podkreśla fakt, iż wymóg posiadania odpowiedniego stanu zdrowia związany jest głównie z charakterem pracy farmaceuty oraz zakresem wykonywanych przez niego czynności zawodowych. Charakter pracy farmaceuty wymaga bowiem, w wielu wypadkach bezpośredniego kontaktu z ludźmi i to wielokroć z ludźmi chorymi, oprócz opanowania i odporności psychicznej farmaceuta musi posiadać stan zdrowia gwarantujący, że bez szkody dla pacjentów może wykonywać ten zawód. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w W. w uzasadnieniu uchwały wskazała, że orzeczenie lekarskie wydawane na potrzeby stwierdzenia prawa wykonywania zawodu nie jest tożsame z orzeczeniem potwierdzającym zdolność do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Przyznanie prawa wykonywania zawodu farmaceuty otwiera przed farmaceutą możliwość wykonywania każdej działalności wskazanej w art. 2 a ustawy o izbach aptekarskich, nie ograniczając jej do wykonywania jednej konkretnej czynności przynależnej do zawodu. Ponadto organ odwoławczy nadmienił, iż pismem z dnia [...] kwietnia 2006r., Naczelna Izba Aptekarska poinformowała J. F., że orzeczenie potwierdzające jego stan zdrowia dotyczyć musi jego zdrowia w odniesieniu do każdej czynności, które farmaceuta może wykonywać w ramach swego zawodu i że może to być uczynione poprzez ogólne odniesienie się, potwierdzające zdolność tej osoby do wykonywania zawodu farmaceuty. Żadne z przedstawionych zaświadczeń nie spełnia tych wymagań, ani bowiem zaświadczenie o zdolności do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, ani też zaświadczenie zawierające zapis "zdolny" bez wskazania, że zdolność ta dotyczy wykonywania zawodu farmaceuty nie wypełnia warunku wynikającego z przepisów ustawy o izbach aptekarskich, nie potwierdza bowiem zdolności do wykonywania zawodu farmaceuty. W konkluzji Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w W. uznało że nie podziela podnoszonego przez J. F. poglądu, że lekarze są obowiązani jedynie do wydawania orzeczeń wskazanych w art. 229 § 4 Kodeksu pracy, przywołany przez wnioskodawcę artykuł kodeksu pracy dotyczy bowiem jedynie wstępnych badań lekarskich, którym zgodnie z § 1 tego art. podlegają jedynie osoby przystępujące do pracy pracownicy młodociani. Farmaceuta występujący z wnioskiem o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu nie spełnia kryteriów osoby wskazanej w art. 229 w/w kodeksu. Uchwała Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2007r. stała się przedmiotem skargi J. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł on o uznanie zasadności swojej skargi, skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy obu instancji oraz stwierdzenia prawa wykonywania zawodu farmaceuty przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwana dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, jak również poprzedzająca ją uchwała Rady Okręgowej Izby Aptekarskiej w W. z dnia [...] maja 2007r., są zgodne z prawem. Na wstępie należy podkreślić - jak słusznie zaznaczył organ - zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991r. o izbach aptekarskich (Dz.U. z 2003r., nr 9, poz. 108 z późn. zm.), prawo wykonywania zawodu farmaceuty stwierdza okręgowa rada aptekarska właściwa ze względu na miejsce wykonywania zawodu farmaceuty w odniesieniu do obywatela polskiego, który m.in. posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu potwierdzony orzeczeniem lekarskim. Właściwe orzeczenie lekarskie potwierdza możliwość i predyspozycje niezbędne do wykonywania zawodu farmaceuty, ma to na celu ochronę zdrowia publicznego poprzez działalność polegającą w szczególności na wydawaniu produktów leczniczych i wyrobów medycznych będących przedmiotem obrotu w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych oraz sprawowaniu nadzoru nad ich obrotem, przechowywaniem i wykorzystaniem, sporządzaniem i wytwarzaniem produktów leczniczych, sprawdzaniem jakości i tożsamości leków recepturowych, leków aptecznych i leków gotowych, a także udzielaniem informacji i porad odnośnie do działania produktów leczniczych i stosowania wyrobów medycznych będących przedmiotem obrotu w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych. Ponadto do zadań farmaceuty należy kierowanie apteką, działem farmacji szpitalnej lub hurtownią farmaceutyczną, współuczestniczeniem w sprawowaniu nadzoru nad gospodarką produktami leczniczymi, w szczególności w zakładach opieki zdrowotnej, oraz współudziale w badaniach klinicznych prowadzonych w szpitalu lub współudziale w badaniach nad lekiem, czy monitorowaniu niepożądanych działań leków i przekazywaniu tych informacji właściwym organom. Skarżący przedstawił organom dwa zaświadczenia z obydwu nie wynika jego prawo do wykonywania zawodu farmaceuty. Z pierwszego zaświadczenia wynika, iż jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku kierownika do spraw informacji o produktach, z drugiego wynika, iż jest osobą zdrową, bez wskazania do czego określenie "zdrowy" się odnosi. J. F. nie dostarczył orzeczenia lekarskiego wydawanego na potrzeby stwierdzenia prawa wykonywania zawodu. Najprościej ujmując problem, w zaświadczeniu winno być stwierdzone, iż dana osoba jest, np. zdolna do wykonywania zawodu farmaceuty, albo zdrowa, może wykonywać zawód farmaceuty. W zaświadczeniu musi znaleźć się konkretne, a nie domyślne stwierdzenie, że dana osoba może wykonywać zawód farmaceuty. Brak konkretnego sformułowania rodzi określone skutki zarówno dla osoby, której dotyczy, bo nie wiadomo do czego dana osoba jest zdolna i czy jest na tyle zdrowa by wykonywać dany zawód, jak i dla lekarza, bo nie ponosi odpowiedzialności za wystawienie zaświadczenia dla farmaceuty, gdyż słowo takie w zaświadczeniu nie padło. Organy samorządu nie są uprawnione do badania i ustalania, co wynika z przedstawionego zaświadczenia, mają jedynie stwierdzić, czy dana osoba dysponuje bądź nie prawidłowym zaświadczeniem. Z powyższych względów Sąd uznał, iż Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w sposób prawidłowy dokonało oceny rękojmi wykonywania zawodu farmaceuty przez J. F. odmawiając mu przyznania prawa wykonywania tego zawodu. To na organach samorządu aptekarskiego ciąży obowiązek sprawowania pieczy nad tym, aby osoba sprawująca ten zawód dysponowała zaświadczeniem, ze posiada stan zdrowia gwarantujący, iż będzie go wykonywała bez szkody dla pacjentów. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż nie jest określony prawnie wzór ani treść orzeczenia lekarskiego dotyczącego stanu zdrowia farmaceuty składającego wniosek o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu, trzeba w tym miejscu podkreślić, iż skarżący był informowany pismem Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] kwietnia 2006r., nr [...], że orzeczenie o stanie zdrowia musi odnosić się do każdej czynności, które farmaceuta może wykonywać w ramach swojego zawodu lub poprzez ogólne odniesienie się, potwierdzające zdolność danej osoby do wykonywania zawodu farmaceuty. W piśmie tym organ zwrócił uwagę na fakt, iż za nieprawidłowe uznaje orzeczenie dotyczące zdolności wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku w dniu wystawienia orzeczenia. Naczelna Rada Aptekarska w w/w piśmie podała, iż przepisy prawne nie regulują wzoru orzeczenia wydawanego przez lekarza na potrzeby potwierdzenia stanu zdrowia farmaceuty, brak jest też regulacji dotyczących rodzaju badań, jakie musi ewentualnie wykonać farmaceuta - sprawa ta pozostawiona jest do rozstrzygnięcia lekarza, który na podstawie posiadanej wiedzy kieruje farmaceutę celem odbycia stosownych dodatkowych badań. Nawiązując, w tym miejscu do zagadnienia podniesionego w skardze dotyczącego lekarza właściwego do wystawienia stosownego zaświadczenia, należy stwierdzić iż organ odniósł się w cytowanym wyżej piśmie do tej kwestii wskazując, że najbardziej właściwym do wydawania orzeczeń lekarskich do celów przewidzianych w kodeksie pracy, a więc również do orzeczeń wydawanych w ramach wstępnych badań pracowników jest orzeczenie wydane przez lekarza medycyny pracy potwierdzające generalnie zdolność danej osoby do wykonywania zawodu farmaceuty. Nie wykluczono jednak, iż zaświadczenie takie może wydać inny lekarz. W ocenie Sądu ta wykładania została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Reasumując, należy uznać, że zarówno zaskarżona uchwała Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2007r., jak też poprzedzająca je uchwała organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem i Sąd orzekając na podstawie kryterium legalności zobowiązany był skargę J. F. oddalić. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.