VII SA/Wa 1555/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowego skargę oddala. Uzasadnienia Wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 764/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umarzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż na nieruchomości przy ul. [...] [...] w W. znajduje się m.in. garaż drewniany o wymiarach 5,05 x 5,05 m i wysokości 2,25-2,60 m z wrotami garażowymi zamontowanymi w ścianie południowej. Budynek został wybudowany w 1970 r. samowolnie. Zobowiązani przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego inwestorzy przedłożyli inwentaryzację garażu wraz z oświadczeniem projektantów, że "istniejący budynek nie stanowi zagrożenia pod względem konstrukcyjnym i może być dalej użytkowany". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003 r., na podstawie art. 105 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne. Zdaniem organu obiekt został wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy ww. decyzję. Oceniając powyższe rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że decyzje organów wadliwie zapadły na podstawie art. 105 k.p.a., ponieważ w sprawie należało orzec merytorycznie. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) dopuszczają w określonych warunkach legalizację samowoli budowlanej. Jeżeli możliwa jest legalizacja obiektu, po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego Prawa, a organ stwierdzi zdatność do użytku wykonanego obiektu to na podstawie przepisu art. 42 ust. 3 tego Prawa winien wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, a nie umarzać postępowanie. Zdaniem Sądu, w pierwszej kolejności jednak obowiązkiem organu było przede wszystkim zbadanie obiektu pod kątem wszystkich przesłanek wymienionych w art. 37ww. ustawy Prawo budowlane. Sąd wskazał, że z uwagi na rok budowy obiektu, w sprawie mają zastosowanie przepisy zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. (Dz. Urzęd. Dziennik Budownictwa z 1966 r. Nr 10, poz. 44). Po opisanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zapadła zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania A. P. oraz M. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...], nakazującej A. P. i M. J. dokonanie rozbiórki budynku garażowego o konstrukcji drewnianej wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na nieruchomości przy ul. [...] [...] w W. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ stwierdził, że w sprawie jednoznacznie ustalono, że przedmiotowy obiekt powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z uwagi na moment wybudowania garażu, w celu zalegalizowania wykonanych robót, należy stosować przepisy art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, ze zm.). W sprawie mają zastosowanie przepisy Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z 1966 r. Nr 10, poz. 44). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że biorąc pod uwagę treść ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie rozstrzygnął po ustaleniu, iż przedmiotowy garaż został wybudowany niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz, że niemożliwe jest nakazanie dokonania zmian i przeróbek w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Obiekt wykonany jest z materiałów łatwopalnych - w konstrukcji drewnianej ze słupków, płatwi, krokwi i łat, ściany obite są deskami, a dach pokryty papą. Zatem garaż narusza obowiązujące w momencie jego wybudowania przepisy § 146 ust. 1 ww. zarządzenia, w myśl którego garaże samochodowe powinny być wykonane z materiałów niepalnych i odpowiednio wentylowane dla potrzeb użytkowych. Zdaniem organu powyższe okoliczności same przez się powodują stan rzeczywistego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Organ stwierdził, że niedopuszczalne jest dalsze akceptowanie funkcjonowania samowolnie wybudowanego obiektu niezgodnego z warunkami technicznymi i mogącego spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo dla powstania szkody w mieniu, podjęcie ostatecznego środka jakim jest orzeczenie rozbiórki było w pełni uzasadnione. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli A. P. (jej skarga została przez Sąd odrzucona) i M. J. W skardze dochodzono uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucono naruszenie przepisu art. 7, 77 oraz 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkującej przyjęciem, iż wybudowanie drewnianego obiektu budowlanego w sposób bezpośredni i realny powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, naruszenie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie, oraz naruszenie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie polegające na nie uchyleniu decyzji organu I instancji i nie wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowaniu garażu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W okolicznościach niniejszej sprawy, zauważyć należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Zdaniem Sądu kontrolowana decyzja zapadła z uwzględnieniem wytycznych zawartych w ww. wyroku tutejszego Sądu i odpowiada przepisom prawa. Organy przestrzegały istotnej w tym postępowaniu zasady, zgodnie z którą nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. W wypadku bowiem samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 83/89, publ. ONS 1989/1/38). W sprawie nie jest kwestionowany fakt wybudowania obiektu w warunkach samowoli budowlanej w 1970 r. Tak jak zostało to potwierdzone w ww. wyroku Sądu zastosowanie mają przepisy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.), oraz zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. (Dz. Urzęd. Dziennik Budownictwa z 1966 r. Nr 10, poz. 44). Bezsprzeczne są ustalenia co do konstrukcji budynku pod względem materiałowym i to, że pod względem samej konstrukcyjnym nie stanowi zagrożenia. Zgodnie z przepisem art. 37 ww. ustawy - przymusowej rozbiórce podlegają zatem, bez możliwości doprowadzenia do stanu zgodności z przepisami obiekty budowlane lub ich części, znajdujące się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powodują bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo. Przepis art. 40 ww. ustawy stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W ocenie Sądu, przedmiotowy garaż nie narusza wymogów opisanych w przepisie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (co nie dość precyzyjnie zostało sformułowane w zaskarżonej decyzji), jest zgodny z planem zagospodarowania obowiązującym w dacie samowoli, jego konstrukcja nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przepis art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., znajduje zastosowanie jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ww. ustawy stanowi jednak o obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Garaż budowany w 1974 r., powinien spełniać warunki z zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urzęd. Dziennik Budownictwa z 1966 r. Nr 10, poz. 44). Zgodnie z § 146 ww. zarządzenia – garaże powinny być wykonane z materiałów niepalnych i odpowiednio wentylowane do potrzeb użytkowych. W ocenie Sądu, organ nie miał możliwości wydania decyzji w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., gdyż doprowadzenie obiekty do stanu zgodnego z przepisami prawa na datę jego budowy wiązałoby się z jego rozebraniem i wybudowaniem nowego obiektu, który spełniałby wymogi § 146 ww. zarządzenia. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).