VII SA/Wa 1560/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-14

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Zdanowicz, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina posiada interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska, jeśli nie jest właścicielem gruntu objętego inwestycją i nie wykazuje konkretnego przepisu prawa materialnego uzasadniającego jej status strony?
Ratio decidendi
Gmina nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska, jeśli nie wykaże istnienia interesu prawnego wynikającego z konkretnego przepisu prawa materialnego. Sam fakt troski o interes społeczny lub niezadowolenie społeczności z lokalizacji inwestycji stanowi jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który jest niezbędny do legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Gmina Miasta Z. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody uzgadniającej rozwiązanie projektowe dla inwestycji polegającej na budowie i rekultywacji składowiska odpadów. Gmina podnosiła, że inwestor nie posiada środków na rekultywację, a plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał takiej działalności. Minister Środowiska umorzył postępowanie odwoławcze, uznając Gminę za niebędącą stroną postępowania, ponieważ nie wykazała ona interesu prawnego. Gmina wniosła skargę do WSA, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Miasta Z.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Z. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala UZASDNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007r. znak [...], Minister Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta Z. reprezentowanej przez Prezydenta Miasta Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005r. – umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] lipca 2005r., Wojewoda [...] uzgodnił, w zakresie ochrony środowiska, rozwiązanie projektowe dla inwestycji: polegającej na budowie kwatery II oraz rekultywacji kwatery I na terenie składowiska odpadów poprodukcyjnych, w tym niebezpiecznych w Z. na etapie ubiegania się inwestora – "E." Sp. z.o.o. w Z. o pozwolenie na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina Miasta Z., podnosząc, iż inwestor nie posiada żadnych środków niezbędnych do wykonania prac rekultywacyjnych obiektu – kwatery I. Nadto obowiązujący do końca 2003r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał powyższej działalności na przedmiotowym terenie, zaś organ winien przy rozpoznaniu sprawy mieć na uwadze słuszny interes społeczny. Decyzją z dnia [...] maja 2006r., Minister Środowiska umorzył postępowanie odwoławcze uznając, iż Prezydent Miasta Z. nie jest stroną niniejszego postępowania. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1802/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, iż organ nie rozważył od kogo pochodzi odwołanie, czy od Prezydenta Miasta Z., czy też od Gminy Miasta Z. reprezentowanej przez Prezydenta Miasta Z. Organ odwoławczy w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalił, iż odwołanie pochodzi od Gminy Miasta Z. reprezentowanej przez Prezydenta Miasta Z. W ocenie Ministra Środowiska Gmina Miasta Z. nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Co prawda gmina jako osoba prawna może być stroną postępowania administracyjnego, ale bezwzględnym kryterium przesadzającym o przyznaniu jej statusu strony konkretnego postępowania jest istnienie interesu prawnego lub obowiązku wynikającego z oznaczonego przepisu prawa materialnego jako powszechnie obowiązującego. Zdaniem organu odwoławczego Gmina nie wykazała interesu prawnego – a nie jest nim interes faktyczny, za jaki należy uznać fakt, iż społeczność Z. nie chce na swoim terenie składowisk odpadów niebezpiecznych. Gmina nie legitymuje się także tytułem prawnym do terenu, na którym zlokalizowana została sporna inwestycja, zaś sam fakt, iż teren ten administracyjnie podlega Gminie nie daje jej przymiotu strony. Przedmiot postępowania – uzgodnienie w zakresie ochrony środowiska zostało udzielone na rzecz inwestora i to po jego stronie z rozstrzygnięcia tego wynikają określone obowiązki. Minister Środowiska wskazał, iż ustawa z dnia 8 marca 1990r., o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) nie wyposażyła Gminy jako podmiotu wykonującego określone zadania publiczne w legitymację uczestniczenia w postępowaniu w sprawie indywidualnej, nawet jeśli związana jest ona z ochroną środowiska, a zapadłe w nim rozstrzygniecie ma wpływ na potrzeby wspólnoty samorządowej. Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina Miasta Z. domagając się jej uchylenia jako naruszającej prawo. Zdaniem skarżącej posiada ona interes prawny w uchyleniu decyzji Wojewody [...], bowiem decyzja ta doprowadzi do sytuacji bardzo szkodliwej dla Miasta, gdyż naruszy, określone w aktualnym "stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Z." warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalnego gospodarowania zasobami środowiska poprzez nieuwzględnienie wystąpienia złóż kopalni w miejscu inwestycji. Skarga podnosi nadto, iż inwestor nie posiada środków niezbędnych do rekultywacji obiektu. Spółka zapewniała władze miasta, że dochody z eksploatacji środowiska zostaną przekazane na rekultywację obiektów, jednak obietnice te do chwili obecnej nie zostały zrealizowane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.). W sprawie niniejszej tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły co czyni skargę niezasadną. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja organu odwoławczego umarzająca postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 kpa), wobec ustalenia, iż podmiot wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska, w rozumieniu art. 28 kpa. Na wstępie należy podkreślić, iż realizując wytyczne zawarte u uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006r., (sygn. akt VII SA/Wa 1802/06), Minister Środowiska ustalił, iż podmiotem wnoszącym odwołanie jest Gmina Miasta Z. reprezentowana przez Prezydenta Miasta Z., a następnie dokonał analizy posiadanego przez tak określoną odwołującą się interesu prawnego. Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. O tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny. Nie każdy jednak związek miedzy sferą subiektywnych praw i obowiązków podmiotu, a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten posiada w danej sprawie interes prawny. W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie przyjął w zaskarżonej decyzji, że Gmina Miasta Z. nie wykazała swego interesu prawnego poprzez wskazanie normy prawa materialnego – ustawowego źródła, z którego można wywieść interes lub obowiązek prawny dla Gminy wynikający z rozstrzygnięcia Wojewody [...]. Słusznie organ podniósł, iż niezadowolenie społeczności Z. z faktu lokalizacji przedmiotowej inwestycji należy zakwalifikować jako interes faktyczny nieuzasadniający udziału Gminy w niniejszym postępowaniu. Bez znaczenia dla oceny interesu prawnego odwołującej się pozostaje okoliczność, iż takiej inwestycji nie przewidywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący do 2003r., skoro decyzja organu I instancji zapadła w lipcu 2005r., a badanie zgodności z planem miejscowym nie należy do kompetencji organu dokonującego uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska. Troska samorządu gminnego o interesy wspólnoty samorządowej w żadnej mierze nie uzasadnia udziału gminy jako strony w niniejszym postępowaniu. Interesu prawnego gminy do udziału w postępowaniu w sprawie indywidualnej w zakresie ochrony środowiska, w sytuacji gdy gmina ta nie jest właścicielem gruntu objętego zamieszczeniem inwestycyjnym, nie da się również, co zasadnie podniósł organ, wyprowadzić z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Należy podkreślić, iż ani odwołanie ani skarga nie wskazują przepisu prawa materialnego z którego Gmina wywodzi swój interes prawny, mimo, iż obowiązek taki spoczywa na podmiocie domagającym się udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Okoliczność, iż gmina co do zasady, dba o interes społeczny, nie daje jej statusu strony w przedmiotowym postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że legitymację strony do wniesienia odwołania należy ocenić według przepisów art. 28, 29 i 30 kpa. Odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków winno podlegać ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, również z zakresu ustalenia interesu prawnego odwołującego się. Jeżeli subiektywne twierdzenie odwołującego się o posiadanym interesie prawnym, nie zostanie pozytywnie zrealizowane, organ winien – jak w sprawie niniejszej – wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 1999r., sygn. akt I SA 1544/98, Uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r., OPS 16/98). Wobec faktu, iż zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku skargę należało oddalić na podstawie art., 157 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło