VII SA/Wa 1572/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-11
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa, będąca właścicielem działki sąsiadującej z terenem inwestycji, powinna być uznana za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, jeśli inwestycja obejmuje przebudowę fragmentu wjazdu na jej działkę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwej analizy obszaru oddziaływania inwestycji, w szczególności w zakresie wpływu na sąsiednią działkę należącą do Spółdzielni. Skoro inwestycja obejmuje przebudowę fragmentu wjazdu na działkę Spółdzielni, organy powinny zbadać, czy Spółdzielnia posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a tym samym czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone z powodu naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 77 k.p.a.) oraz materialnych (art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).Stan faktyczny
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że była stroną postępowania, ponieważ inwestycja obejmuje przebudowę fragmentu wjazdu na jej działkę sąsiadującą z terenem inwestycji. Organy administracji (Prezydent i Wojewoda) odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że Spółdzielnia nie posiadała przymiotu strony, gdyż jej działka nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. Spółdzielnia zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w [...] w likwidacji na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółdzielni [...] w [...]w likwidacji kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r., poz. 267 ) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. nr 41, poz. 361 ze zm.) po wznowieniu postępowania, na wniosek Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w likwidacji z siedzibą przy ul. [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2013r., objętego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] – odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę fragmentu ul. [...] oraz budowę zjazdu z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na działki nr ew. [...] z obrębu [...] i działkę nr ew. [...] z obrębu [...] stanowiące część ul. [...]w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji w pierwszej kolejności wskazał, że
w dniu 1 sierpnia 2013r. Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]"
w likwidacji, z siedzibą przy ul. [...] w [...] wystąpiła z wnioskiem
o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2012r. nr [...], w celu uchylenia ww. decyzji i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, ze względu na naruszenie m.in. art. 8, art. 10 § 1
i art. 11 kpa przez organ wydający przedmiotową decyzję. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano okoliczności art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeśli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. We wniosku o wznowienie postępowania Spółdzielnia podniosła, że Prezydent [...] wydając decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2012r. nr [...] pominął ją jako stronę postępowania pomimo, że jest ona właścicielem działki sąsiadującej bezpośrednio
z projektowaną inwestycją, oznaczonej nr ew. [...] z obrębu [...].
Zdaniem Spółdzielni organ zobowiązany był uznać ją za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia [...] maja 2012r. nr [...], ze względu na bardzo bliskie sąsiedztwo działki o nr [...] i bezpośredni wpływ zjazdu na sposób wykorzystywania działki poprzez znaczne utrudnienia ruchu i wzrost jego natężenia, kwestie bezpieczeństwa związanego z prowadzonymi pracami budowlanymi, hałas, potrzebę przebudowy wjazdu bramowego, oraz ze względu na uznanie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] za znajdującą się w obszarze oddziaływania, jak również
z uwagi na brak faktycznych możliwości lokalizacji zjazdu i ciągu pieszo-rowerowego w ostrej granicy działki [...] z obrębu [...] oraz ze względu na wadliwe oznaczenie przebiegu ciągu pieszo- rowerowego.
Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r nr [...], wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...].
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji powołał przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli strona bez własnej winy nie brała udziału
w postępowaniu. Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma więc ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2012r. nr [...].
Przystępując do powyższego ustalenia Prezydent [...] podkreślił, że w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę ustalenie stron następuje
w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U.
z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym. Dalej organ wyjaśnił, że w myśl tego przepisu stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Definicja "obszaru oddziaływania" zawarta jest w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia
w zagospodarowaniu tego terenu.
Organ I instancji po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz akt sprawy stwierdził, iż krąg stron w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym został wyznaczony prawidłowo, zgodnie
z przytoczonymi wyżej normami prawnymi. Organ I instancji uznał, że nieruchomość, do której wnioskodawcy przysługuje tytuł prawny nie pozostawała i nie pozostaje
w obszarze oddziaływania inwestycji, której dotyczy decyzja z dnia
[...] maja 2012r. nr [...]. Nie istnieje żaden przepis prawa, który w związku z inwestycją zatwierdzoną ww. decyzją w jakikolwiek sposób ograniczałby możliwość zagospodarowania nieruchomości, do której tytuł przysługuje wnioskodawcy. Prezydent [...] wskazał, że w swoim wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawca powołuje się na posiadanie przymiotu strony, nie wskazując jednak żadnej konkretnej normy prawnej jako podstawy do jej przyznania.
Organ I instancji zaznaczył, że decyzja z dnia [...] maja 2012r.
nr [...] o pozwoleniu na budowę obejmuje przebudowę fragmentu drogi - ul. [...] oraz budowę zjazdu z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na działki o nr ew. [...] z obrębu [...] i działkę o nr ew. [...] z obrębu [...]. Następnie podał, że przebudowa drogi gminnej - ul. [...] będzie polegała na wykonaniu,
w miejscu istniejącego skrzyżowania z ul. [...], zakrętu oraz zjazdu. Zgodnie
z opisem technicznym projektu budowlanego przebudowa styku ulic [...]
i [...] wiąże się z koniecznością przebudowy fragmentu istniejącego wjazdu na teren osiedla położonego na działce nr ew. [...], w odległości ok. 5,0m od istniejącej bramy wjazdowej, na fragmencie stanowiącym drogę publiczną. Przebudowa ta dotyczy jedynie terenu objętego decyzją nr [...] tj. nie będącego własnością Spółdzielni.
Zdaniem Prezydenta [...] zaprojektowana przebudowa drogi nie wprowadza w żaden sposób ograniczeń w swobodnym korzystaniu z nieruchomości wnioskodawcy. Nie ma wpływu na zmianę przeznaczenia działki nr ew. [...], ani na jej wykorzystanie. W dalszym ciągu pozostanie wykorzystana (jak podano we wniosku Spółdzielni) na miejsca parkingowe, drogę przeciwpożarową oraz śmietnik przez mieszkańców istniejącego osiedla. Dostęp przedmiotowej nieruchomości - działki nr ew. [...]z obrębu [...] do drogi publicznej - ul. [...], zostanie zachowany.
Organ I instancji nie podzielił stanowiska Spółdzielni, że zjazd obsługujący dużą inwestycję, spowoduje jakieś szczególne utrudnienia dla działki nr [...], ponad typowe dla lokalizacji zjazdów na terenie miejskim. Wskazał, że geometria zjazdu została zaopiniowana pozytywnie przez Biuro Drogownictwa i Komunikacji, Inżyniera Ruchu Miasta [...] - opinia z dnia [...] lutego 2012r. nr [...]. W dniu
[...] marca 2012r. Prezydent [...] decyzją nr [...] zezwolił na lokalizację zjazdu na teren planowanej inwestycji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. Nr [...] Prezydent [...] zaopiniował pozytywnie
i wyraził zgodę na wykonanie zjazdu wraz z przebudową fragmentu ulicy [...]. Pismem z dnia 22 marca 2012r. zarządca drogi uzgodnił konstrukcję nawierzchni projektowanego zjazdu. Nadto organ zaznaczył, że zaprojektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] - część "[...]" uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2009r.
Prezydent [...] odnosząc się do podniesionych przez Spółdzielnię "[...]" zastrzeżeń w zakresie uznania, że działka nr ew. [...] znajduje się
w obszarze oddziaływania obiektu przyznał, że stanowisko zawarte w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012r. nr [...] jest w pełni zasadne. Wyjaśnił, że działka o nr ew. [...]z obrębu [...] została objęta obszarem oddziaływania inwestycji ze względu na wprowadzenie uściślenia linii rozgraniczającej ciągu pieszo- rowerowego (oznaczonego w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako [...]), który
w większej części przebiega po terenie działki [...]. Zdaniem organu I instancji powyższe uściślenie nie wpływa na działkę nr ew. [...], zatem nieuzasadniony jest pogląd wnioskodawcy, że z tego względu powinna ona zostać uznana za stronę
w przedmiotowym postępowaniu. Organ I instancji stwierdził także, że jeżeli decyzja
o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnych sprzeczności z wymogami statuowanymi przez Prawo budowlane, to spowodowane realizacją inwestycji uciążliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Wskazał, że nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie faktycznych, innych osób.
Mając na uwadze powyższe, organ I instancji stwierdził, że argumenty wskazane we wniosku o wznowienie postępowania nie znajdują uzasadnienia
w materiale dowodowym sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2012r. Nr [...]. W konsekwencji nie dają podstaw do stwierdzenia, iż wniosek
o wznowienie pochodzi od strony postępowania, w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że nie zaszła przesłanka określona art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w likwidacji, z siedzibą przy ul. [...] w [...] nie ma przymiotu strony.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej " [...]" w likwidacji od ww. decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, że został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ II instancji podał, że we wniosku o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012r. Nr [...] wnioskodawca stwierdził, że dnia 22 lipca 2013r., analizując dokumentację, dotyczącą decyzji o nr [...] oraz dokonując oględzin prac wykonanych na podstawie ww. decyzji dowiedział się o budowie dużego zjazdu
z działki o nr ew. [...] z obrębu [...]. Następnie wnioskodawca dowiedział się, że ww. budowa jest wykonywana na podstawie decyzji, obejmującej przebudowę fragmentu ul. [...] oraz budowę zjazdu z działki o nr ew. [...] z obrębu [...] na działki o nr ew. [...], z obrębu [...] i działkę o nr ew. [...], z obrębu [...], stanowiących część ul. [...].
Dalej, organ odwoławczy analizując zaistnienie w przedmiotowej sprawie wskazanej we wniosku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa wskazał, że wnioskodawca - Spółdzielnia Budowlano- Mieszkaniowa "[...]" w likwidacji jest właścicielem działki gruntu nr ew: [...] z obrębu [...], sąsiadującej z inwestycją, dotyczącą przebudowy fragmentu ul. [...] oraz budowy zjazdu z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na działki nr ew. [...] z obrębu [...] i działkę nr ew. [...] z obrębu [...], stanowiące część ul. [...] w [...].
Wojewoda [...] powołał przepis art. 28 § 2 Prawa budowlanego oraz art.
3 pkt 20 Prawa budowlanego i podkreślił, że ocena zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) pozwala na uznanie braku naruszenia chronionych interesów wnioskodawcy, o jakich mowa w art. 5 Prawa budowlanego. Obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie wykracza poza działki o nr ew. [...] z obrębu [...], działki nr ew. [...] z obrębu [...] oraz nr ew. [...]
z obrębu [...]. Zakres oddziaływania przedmiotowej inwestycji, wyznaczony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie obejmuje zatem działki gruntu nr ew. [...] z obrębu [...], której właścicielem jest Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]". Przedsięwzięcie budowlane, polegające na przebudowie fragmentu ul. [...] oraz budowie zjazdu z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na działki nr ew. [...] z obrębu [...] i działkę nr ew. [...] z obrębu [...], stanowiące część ul. [...] w [...], w ocenie organu odwoławczego, nie powoduje ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa -
w zakresie możliwości zagospodarowania działki nr ew. [...] z obrębu [...]. Wojewoda [...] stwierdził, że skarżąca może bez przeszkód zagospodarować ww. działkę, zaś lokalizacja projektowanej inwestycji
w najmniejszym stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Ewentualne uciążliwości związane
z funkcjonowaniem ww. obiektu, np. w postaci zwiększonego hałasu lub ruchu samochodowego nie należy utożsamiać z oceną obszaru oddziaływania realizowanych obiektów budowlanych na tereny sąsiadujące, w rozumieniu
art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Zdaniem Wojewody [...] wnioskodawca nie określił oraz nie poparł stosownymi dowodami, interesu prawnego, wypływającego z przepisów prawa materialnego, legitymującego do występowania w charakterze strony
w postępowaniu w sprawie dotyczącej wydania ww. pozwolenia na budowę. Nie zaistniała zatem w przedmiotowej sprawie okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, czyli że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, iż działka nr ew. [...] z obrębu [...] została uznana jako znajdująca się w obszarze oddziaływania obiektu
a analogicznie położona działka nr ew. [...] już nie -organ odwoławczy wyjaśnił, że działka o nr ew. [...]z obrębu [...] zasadnie została objęta obszarem oddziaływania ze względu na uściślenie linii rozgraniczającej ciągu pieszo-rowerowego, który przebiega w większości na terenie ww. działki. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącej, dotyczących zapisu w opisie technicznym projektu budowlanego, w którym wskazano na konieczność przebudowy fragmentu istniejącego wjazdu bramowego do osiedla, położonego na działce nr ew. [...] organ odwoławczy wyjaśnił, iż zakres inwestycji, zatwierdzony decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012r., Nr [...], obejmuje wyłącznie działki o nr ew. [...] z obrębu [...], działki nr ew. [...] z obrębu [...].
Reasumując Wojewoda [...] ocenił że, brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wniosła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]."
w likwidacji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów materialnych tj.
- art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że nie miała przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę fragmentu ul. [...] oraz budowę zjazdu z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na działki nr ew. [...] z obrębu [...] i działkę nr ew. [...] z obrębu [...], stanowiących część ul. [...] w [...]wskutek, którego Prezydent [...] wydał decyzję nr [...] ponieważ jej działka nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji,
oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj:
- art. 7,77 § 1, 80 kpa poprzez wydanie decyzji bez rozpatrzenia w pełni materiału dowodowego na skutek czego organ II instancji przyjął obszar oddziaływania inwestycji w granicach ustalonych przez organ I instancji pomimo, że na mapie jak i w opisie technicznym inwestycji wskazano, że przebudowa fragmentu ul. [...] oraz budowa zjazdu z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na działki nr ew. [...] z obrębu [...] i działkę nr ew. [...]z obrębu [...], stanowiących część ul. [...] w [...] będzie wymagała przebudowy fragmentu istniejącego wjazdu bramowego do osiedla położonego na działce nr [...].
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z zasady bowiem znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, gdyż ich sposób zagospodarowania, w tym np. miejsce użytkowania nowych obiektów budowlanych, jest uzależnione od powstałego już wcześniej na sąsiedniej nieruchomości budynku.
Zdaniem strony skarżącej przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania
w przedmiocie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał. Wobec tego w procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu. Zatem w ocenie strony skarżącej stroną tego postępowania powinny być osoby, na których nieruchomość projektowany obiekt może oddziaływać i nawet gdy jest to oddziaływanie, które zdaniem organów jest według norm prawa dopuszczalne.
Skarżąca wskazała, że ograniczenia w zagospodarowaniu terenu o których mówi art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, mogą wynikać z przepisów dotyczących własności i innych praw rzeczowych określonych w Kodeksie cywilnym. Strona dodała także, że właściciel działki sąsiedniej ma wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane prawo do poszanowania jego uzasadnionych interesów, wynikających z prawa do korzystania ze swej własności.
Zdaniem skarżącej organ II instancji błędnie przyjął w swoich rozważaniach, że obszar oddziaływania inwestycji nie wykracza poza działki o nr ew. [...] z obrębu [...], działki ew. [...] z obrębu [...] oraz nr ew. [...] z obrębu [...]. Wskazała, że decyzja z dnia [...] maja 2012r. nr [...] zatwierdzała przebudowę wyjazdu przeciwpożarowego oraz podjazdu do istniejącego śmietnika, znajdujących się na gruncie należącym do Spółdzielni tzn. na działce nr ew. [...]. Dowodem na to jest dołączona do skargi mapa oraz znajdujący się w aktach opis techniczny inwestycji informujący, że budowa zjazdu wymaga również przebudowy styku ulic [...] i [...] poprzez zmianę skrzyżowania na skręt. W tej sytuacji koniecznym będzie: (...) przebudowa fragmentu istniejącego wjazdu bramowego do osiedla położonego na działce nr [...]. Zdaniem skarżącej skoro zatwierdzenie inwestycji powoduje przebudowę fragmentu istniejącego wjazdu bramowego do osiedla położonego na działce nr [...], będącej jej własnością, czyli naruszenie jej prawa własności poprzez m.in.: ograniczenie swobodnego dysponowania w tym decydowania o zagospodarowaniu działki, prawa korzystania, a także spowodowało powstanie ograniczeń w używaniu nieruchomości związanych z przebudową wjazdu to organ powinien uznać ją za stronę postępowania, bowiem działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżąca podkreśliła, że w sprawie istotne jest również to, że fragment zatwierdzonego decyzją nr [...] rozwiązania komunikacyjnego, obejmującego budowę nowego wjazdu, przebudowę istniejącego wyjazdu bramowego i rozdzielającego je pasa zieleni leży na działce ew. nr [...]. Nie jest to zatem wyłącznie kwestia oddziaływania inwestycji, ale fizyczne naruszenie własności sąsiada.
Strona skarżąca wskazała, że dążenie do maksymalnego ograniczenia kręgu przepisów prowadziłoby do daleko idących ograniczeń w kwalifikowaniu określonych podmiotów jako stron w postępowaniach o wydanie pozwolenia na budowę, co w efekcie naruszałoby konstytucyjne prawo (art. 78 Konstytucji RP) do zaskarżania decyzji i orzeczeń do organu wyższej instancji oraz prawo do sądu (art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP).
Zdaniem strony skarżącej brak działania organu administracji w sposób wskazany w przepisach art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa
w konsekwencji oznacza dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów.
W uznaniu skarżącej nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji ogranicza się
w zasadzie do oceny, czy strona udowodniła fakty będące podstawą jej żądania czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę.
Wobec powyższego skarżąca podniosła, że organ II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, jedynie ograniczył się do omówienia zagadnienia obszaru oddziaływania bez powołania się na dowody. Pomimo bezpośrednich dowodów
w postaci opisu technicznego inwestycji oraz mapy organ nie wziął ich pod uwagę powołując się na ogólne sformułowania zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2012r. nr [...]. Skarżąca podniosła, że organ ma obowiązek każdorazowo z urzędu ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia
w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren
w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, w oparciu o nie wskazać komu przysługuje status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę - nie jest to natomiast obowiązek strony, jak wskazuje organ w decyzji.
W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący
i wszechstronny materiału dowodowego, tym samym wydał decyzję nie dopełniając niezbędnego warunku do uzyskania przekonującej treści ww. rozstrzygnięcia. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skargę należało uwzględnić.
Przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 2014 r., którą organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę fragmentu ul. [...] oraz budowę zjazdu z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na działki nr ew. [...] z obrębu [...] i działkę nr ew. [...] z obrębu [...] stanowiące część ul. [...] w [...].
Kontroli sądu podlega, zatem zasadność odmowy uchylenia decyzji administracyjnej po wznowieniu postępowania na wniosek skarżącej z uwagi na to, że zdaniem organów nie zaistniała przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jaką jest sytuacja w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości; ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w trybie zwykłym (zob. uchwała NSA z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02, ONSA 2003/3/86).
Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia możliwość wznowienia postępowania od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku dwóch przesłanek negatywnych. Przesłankami pozytywnymi są rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną i wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145 a § 1 k.p.a. podstaw prawnych wznowienia postępowania administracyjnego. Przesłankami negatywnymi jest przesłanka terminu - art. 146 § 1 k.p.a. oraz przesłanka dotycząca tego, że treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania odpowiadałaby treści decyzji ostatecznej – art. 146 § 2 k.p.a. Tryb wznowienia postępowania uruchamiany jest w wyniku wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. Ten akt procesowy otwiera drogę do dalszego postępowania, którego przedmiotem jest badanie rzeczywistego zaistnienia podstawy wznowienia jak i ocena skutków, jakie jej istnienie wywiera na rozstrzygnięcie sprawy.
Jak słusznie zauważył Wojewoda [...], w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo wznowił na wniosek Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w likwidacji z siedzibą przy ul. [...] w [...] postępowanie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wniosek został złożony w terminie miesięcznym o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, zaś badanie przymiotu strony składającego wniosek jako badanie zaistnienia przesłanki wznowieniowej winno nastąpić po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Stąd też prawidłowo Prezydent [...] w dniu [...] sierpnia 2013r. postanowieniem Nr [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2012r.
W ocenie organów obu instancji skarżącej spółdzielni przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną Prezydenta [...] z dnia [...]maja 2012r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę fragmentu ul. [...] oraz budowę zjazdu z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na działki nr ew. [...] z obrębu [...] i działkę nr ew. [...] z obrębu [...] stanowiące część ul. [...] w [...] nie przysługuje co w konsekwencji prowadzi do wniosku , iż przesłanka wznowienia wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zaistniała, a to determinuje wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Rozstrzygniecie organów w ocenie Sądu jest przedwczesne i zapadło z naruszeniem art. 7, 77 kpa w związku z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, statuującego zasadę ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich przy projektowaniu inwestycji.
W świetle normy art 28 ust 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę a w konsekwencji także w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego taką decyzją są -oprócz inwestora- właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
- Spółdzielnia Budowlano- Mieszkaniowa "[...]" w likwidacji jest właścicielem działki gruntu nr ew. [...] z obrębu [...], sąsiadującej z inwestycją, dotyczącą przebudowy fragmentu ul. [...] oraz budowy zjazdu z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na działki nr ew. [...] z obrębu [...] i działkę nr ew. [...] z obrębu [...], stanowiące część ul. [...] w [...].
Decyzja z dnia [...] maja 2012r. nr [...] zatwierdza przebudowę wyjazdu przeciwpożarowego oraz podjazdu do istniejącego śmietnika, znajdujących się na gruncie należącym do Spółdzielni tzn. na działce nr ew. [...]. Potwierdza to znajdujący się w aktach opis techniczny inwestycji informujący, że budowa zjazdu wymaga również przebudowy styku ulic [...] i [...] poprzez zmianę skrzyżowania na skręt. W tej sytuacji koniecznym będzie: (...) przebudowa fragmentu istniejącego wjazdu bramowego do osiedla położonego na działce nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji znajduje się stwierdzenie, iż przebudowa styku ul. [...] i [...] wiąże się z koniecznością przebudowy fragmentu istniejącego wjazdu na teren osiedla położonego na działce nr [...] , w odległości ok. 5,00 m od istniejącej bramy wjazdowej, na fragmencie stanowiącym drogę publiczną. Okoliczność tę potwierdza dokumentacja fotograficzna dołączona do akt postępowania sądowego obrazująca zakres robót wykonanych – jak zapewnia inwestor- zgodnie z projektem budowlanym przy bramie wjazdowej do osiedla Spółdzielni.
W ocenie Sądu organy, w oparciu o posiadaną dokumentację nie dość wnikliwie ustaliły obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji, zwłaszcza na działkę nr [...].
Przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji organy powinny przeprowadzić nie tylko analizę pod względem techniczno-budowlanym, ale zbadać, czy przyszła inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej na podstawie innych przepisów, a także czy nie utrudni dotychczasowego korzystania z tych nieruchomości.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno - budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r., III ARN 87/95, OSN 1996/21/316, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt IV SA 558/99, LEX nr 77640).
Z tych względów należało uznać, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 7, 77 kpa w związku z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 20 tego prawa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ponownie przeanalizują projekt budowlany i ocenią czy Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w likwidacji, posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu , a więc czy zaistniała przesłanka do wznowienia postepowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, biorąc pod uwagę normę 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ja poprzedzającą.
Stosownie do art. 152 wymienionej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło