VII SA/Wa 1574/24
WyrokWSA w Warszawie2025-02-28
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Waldemar Śledzik, Marcin Maszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest uprawniony do badania zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi drogi dojazdowej znajdującej się poza zakresem projektu zagospodarowania terenu i działek inwestycyjnych?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do sprawdzania zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi drogi dojazdowej, która znajduje się poza zakresem projektu zagospodarowania terenu i działek inwestycyjnych. Wystarczające jest wykazanie przez inwestora realnego i prawnego dostępu do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną, nawet jeśli nie spełnia ona wszystkich wymogów technicznych dla dróg publicznych, o ile spełnia minimalne wymogi dla dróg wewnętrznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Główne zarzuty dotyczyły braku zapewnienia dostępu do drogi publicznej oraz niespełnienia wymogów technicznych dla drogi wewnętrznej. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące niezgodności projektu z wnioskiem oraz naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. Zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz K.K. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Waldemar Śledzik, asesor WSA Marcin Maszczyński, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2025 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr 590/OPO/2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz K.K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda Mazowiecki ( dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r. Nr 590/OPO/2024, znak: WIR-11.7840.17.2.2024.MK, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K K. ( dalej: "skarżący", "inwestor", "wnioskodawca"), od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy ( dalej: "Prezydent", "organ I instancji") Nr 63/2023 z dnia 13 listopada 2023 r., znak: UD-V1II-WAB-6740.142.2021.JKA/BMA, odmawiającej skarżącemu zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i wewnętrzną instalacją gazową na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 9 września 2021 r., do Urzędu m.st. Warszawy wpłynął wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., Dzielnica B..
Pismem z dnia 29 października 2021 r. Prezydent zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w powyższej sprawie oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Decyzją Nr 20/2022 z dnia 6 maja 2022 r., Prezydent odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W..
W wyniku wniesionego odwołania Wojewoda decyzją Nr 800/OPON/2022 z dnia 7 września 2022 r., znak: Wl-Il.7840.15.2.2022.MK, uchylił decyzję Prezydenta Nr 20/2022 z dnia 6 maja 2022 r., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Działając na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego Prezydent m.st. Warszawy postanowieniami Nr 244/2022 dnia 9 grudnia 2022 r., Nr 24/2023 z dnia 28 lutego 2023 r., Nr 270/B1A/2023 z dnia 16 czerwca 2023 r., nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji projektowej, a następnie decyzją Nr 63/2023 z dnia 13 listopada 2023 r., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i wewnętrzną instalacją gazową na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W..
Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Nr 63/2023 z dnia 13 listopada 2023 r., wniósł inwestor.
Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda wspomniana na wstępie skarżoną decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r., utrzymał w mocy decyzje Prezydenta z dnia 13 listopada 2023 r.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt lb, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W sytuacji stwierdzenia niezgodności planowanej inwestycji z wymogami, określonymi w art. 35 ust. 1 pkt 1, właściwy organ nakłada, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych w postanowieniu nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda ocenił, że weryfikacja dokumentacji wskazuje, że wobec stwierdzenia przez organ I instancji kompletności wniosku pod względem formalnym, dokonano sprawdzenia wniosku pod względem materialnoprawnym.
Wojewoda przypomniał, że Prezydent postanowieniami Nr 244/2022 dnia 9 grudnia 2022 r., Nr 24/2023 z dnia 28 lutego 2023 r. i Nr 270/B1A/2023 z dnia 16 czerwca 2023 r., działając na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia przedłożonej dokumentacji projektowej. Z dokumentacji sprawy wynika, że pełnomocnik inwestora ustosunkował się do nałożonych pismami z dnia 16 lutego 2023 r., 4 maja 2023 r. i 24 sierpnia 2023 r. obowiązków. Następnie pismem z dnia 7 listopada 2023 r., pełnomocnik inwestora przedłożył dodatkową dokumentację oraz dokonał korekty wniosku o pozwolenie na budowę wnosząc o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i wewnętrzną instalacją gazową na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W..
Wobec niespełnienia warunków ww. postanowień Prezydent decyzją Nr 63/2023 z dnia 13 listopada 2023 r., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. budynku.
Wojewoda przypomniał, że uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał m.in., że "Po analizie zebranego materiału dowodowego, odnosząc się do złożonych przez Inwestora uzupełnień i wyjaśnień (...), organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdził, że inwestor nie dokonał uzupełnień określonych w niżej wymienionych punktach Postanowienia Nr 270/BIA/2023:
- pkt 4: Opinia geotechniczna wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego została złożona w jednym egzemplarzu jako załącznik do pisma i nie zawiera oryginalnego podpisu autora. Opracowanie zostało rozszerzone w stosunku do zawartego w projekcie architektoniczno-budowlanym (str. 87) - dołączono przekroje podłoża gruntowego (zał. Nr od 3.1 do 3.6);
- pkt 5b: Inwestor nie dołączył dokumentów wskazanych w tym punkcie;
- pkt 6c: Inwestor nie wykazał, że na działce nr ew. [...], istnieje droga o parametrach pozwalających na jej użytkowanie w celu obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji. (...)".
Zdaniem Wojewody, za zasadne należy uznać nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia projektowanej inwestycji do zgodności z wymogami § 14 - § 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065, dalej: "Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", "r.w.t."), określającymi m.in. warunki zapewnienia dojścia i dojazdu do drogi publicznej, działek budowlanych, wymogi dostosowania szerokości, promienia łuków dojazdów, nachylenia podłużnego i poprzecznego oraz nośności powierzchni. Zdaniem organu odwoławczego, obowiązek nałożony pkt 6 c postanowienia Nr 270/B1A/2023 z dnia 16 czerwca 2023 r. został sformułowany w sposób czytelny wraz z przywołaniem podstawy prawnej.
Wojewoda przypomniał, że stosownie do § 14 r.w.t., do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle definicji zamieszczonej wart. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 997, dalej: "u.p.z.p."), przez dostęp do drogi publicznej rozumie się bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Wojewoda zauważył, że w dyspozycji tego przepisu użyto alternatywy rozłącznej - "lub". Z powyższego wynika zatem, że są trzy możliwe sposoby dostępu do drogi publicznej: dostęp bezpośredni, gdy działka bezpośrednio przylega do drogi publicznej, albo dostęp pośredni - poprzez drogę wewnętrzną, który jest sam w sobie wystarczający i nie wymaga posiadania dodatkowego tytułu prawnego uprawniającego do korzystania z tej drogi lub poprzez inną działkę, przy czym w tym przypadku konieczne jest obciążenie tej działki odpowiednią służebnością.
Wojewoda podkreślił, że w świetle orzecznictwa dostęp taki nie może być dostępem wyłącznie hipotetycznym, lecz powinien być realny. Musi to być dostęp możliwy do wyegzekwowania przez inwestora przy użyciu dostępnych środków prawnych.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że pod pojęciem dostępu do drogi publicznej należy też rozumieć dostęp faktyczny i prawny, przy czym dostęp prawny oznacza, że winien on wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej, bądź orzeczenia sądowego, zaś faktyczny, że musi rzeczywiście zapewniać możliwość przejścia i przejazdu do drogi publicznej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszego postępowania, Wojewoda wskazał, że jak wynika z części opisowej projektu zagospodarowania terenu "Obsługa komunikacyjna inwestycji: od ul. Ostródzkiej poprzez drogę wewnętrzną działkę drogową [...]" (pkt 1.5.2 Dojścia i dojazdy, str. 7 projektu zagospodarowania terenu). W odpowiedzi zaś na postanowienie nakładające obowiązek uzupełnienia braków w dokumentacji projektowej inwestor w piśmie z dnia 24 sierpnia 2023 r. wskazał, że "Działka nr [...] która powstała z podziału działek na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...) i stanowi dla nich wewnętrzną drogę dojazdową. Drogę wewnętrzną poprowadzoną przez działkę należącą do podmiotu publicznego tj. m.st. Warszawy należy traktować jako ogólnodostępną. Zjazd jest istniejący, ewentualna przebudowa istniejącego zjazdu będzie realizowana odrębnym postępowaniem przed oddaniem budynku do użytkowania. W chwili obecnej dojazd jest wystarczający do "samodzielnego funkcjonowania" budynku. Szerokość działki nr [...] to min. 5 m, a więc szerokość jest wystarczająca aby pełnić funkcje dojazdu. Droga ta obecnie już jest użytkowana jako dojazd do dz. 54/2 co potwierdza jej faktyczne przeznaczenie".
Dodatkowo przy piśmie z dnia 7 listopada 2023 r. inwestor przedłożył 3 egzemplarze oświadczenia mgr inż. Arkadiusza Boguckiego projektanta branży drogowej posiadającego uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności drogowej, z którego podobnie wynika m.in., że "(...) w chwili obecnej dojazd jest wystarczający do "samodzielnego funkcjonowania" budynku. Szerokość działki nr [...] to min. 5 m a więc szerokość jest wystarczająca aby pełnić funkcje dojazdu. Droga ta jest utwardzona i obecnie już jest użytkowana jako dojazd do dz. [...] co potwierdza jej faktyczne przeznaczenie".
Zdaniem Wojewody, należy podkreślić, że inwestor nie przedłożył, żadnej dokumentacji pozwalającej dokonać oceny parametrów spornej działki nr ew. [...] o których mowa w §14 i § 15 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, takich jak dokładna szerokość, sposób utwardzenia, nośność nawierzchni, czy rodzaj oświetlenia. Powyższe nie wynika również z dokumentacji projektowej.
W ocenie Wojewody, weryfikacja dokumentacji sprawy wykazała, że organ I instancji dołączył do akt dokumentację fotograficzną z listopada 2023 r. z oględzin działki oznaczonej nr ew. [...] mającej stanowić dostęp do nieruchomości inwestycyjnej. Zestawienie ww. dokumentacji fotograficznej z ogólnie dostępnymi mapami internetowymi wskazuje, że działka nr ew. [...] od strony ul. O. do końca działki nr ew. [...], stanowi pas gruntu częściowo utwardzony kruszywem, bez chodnika i bez oświetlenia ulicznego. Dokumentacja fotograficzna wskazuje, że bezpośrednio za działką nr ew. [...] utwardzenie gruntu kruszywem się kończy, a dalsza część działki nr ew. [...] porośnięta jest trawą i krzewami z fragmentem wyjeżdżonego szlaku wskazującego na wykorzystanie tej powierzchni do "zawracania" bezpośrednio za zabudowaną działką nr ew. [...]. Brak jest innych dowodów zaprzeczających ww. stanowi.
Reasumując, zdaniem Wojewody, należy jednoznacznie wskazać, że sposób zagospodarowania i urządzenia działki nr ew. [...], nie stanowi zapewnienia dostępu działek inwestycyjnych z zaprojektowanymi trzema budynkami wielorodzinnymi do drogi publicznej. Na gruncie niniejszego postępowania samo wydzielenie nieruchomości pod drogę wewnętrzną, jeżeli droga ta nie została urządzona zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie stanowi zapewnienia dostępu działki budowlanej do drogi publicznej. Należy podkreślić, że warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę jest wykazanie przez inwestora, że planowana inwestycja w razie udzielenia tego pozwolenia, ma zapewniony dojazd oraz istnieje realna, a nie warunkowa, możliwość wykorzystywania tego dojazdu dla celów obsługi komunikacyjnej mającej powstać inwestycji. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie może tworzyć fikcji, że do projektowanego budynku będzie prowadziła droga o parametrach wymaganych dla takiej drogi.
Wojewoda zwrócił uwagę, że co prawda drogę wewnętrzną, prowadzoną przez działkę należącą do podmiotu publicznego, tj. m.st. Warszawy, należy traktować jako ogólnodostępną, to jednak działka nr ew. [...] pozostaje w ewidencji gruntów jako rolna. W obliczu powyższych ustaleń tj. braku wykazania dla działki nr ew. [...] spełnienia parametrów drogi dojazdowej do projektowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych, trudno uznać ww. nieruchomość za drogę wewnętrzną.
Mając na uwadze ustalenia faktyczne i dowody zgromadzone w rozpoznawanej sprawie, Wojewoda doszedł do przekonania, że nie został spełniony warunek wskazany w § 14 i nast. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie spełnienia wymogów dojścia i dojazdu do nieruchomości inwestycyjnej.
W dalszej kolejności Wojewoda uznał za zasadne nałożenie na inwestora w pkt 5b tiret 5 postanowienia Nr 270/B1A/2023 obowiązku przedłożenia projektu geotechnicznego. Z części opisowej projektu zagospodarowania terenu wynika, że dla przedmiotowej inwestycji przyjęto II kategorię geotechniczną oraz proste warunki gruntowo-wodne (zob. pkt 1.5.8 Kategoria geotechniczna obiektu, str. 10 projektu budowlanego). Zgodnie zaś z § 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r., w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463), ust. 1: w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną, ust. 2: w przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny.
Z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że inwestor ograniczył się wyłącznie do przedłożenia opinii geotechnicznej wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego dla projektowanych budynków wielorodzinnych. Odnosząc się zaś do nałożonego obowiązku w piśmie z dnia 24 sierpnia 2023 r. inwestor wskazał, że "projekt geotechniczny nie jest wymagany występują proste warunki gruntowo - wodne".
Wojewoda wyjaśnił jednocześnie, że opinia geotechniczna wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego dla projektowanych budynków znajduje się na str. 87 projektu budowlanego, co czyni niezrozumiałym stanowisko organu I instancji, że "Opinia geotechniczna wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego została złożona w jednym egzemplarzu jako załącznik do pisma i nie zawiera oryginalnego podpisu autora".
Na marginesie, Wojewoda zwrócił jednocześnie uwagę, że przedmiotem pkt 4a postanowienia Nr 270/BIA/2023 z dnia 16 czerwca 2023 r. było wezwanie o "dostarczenie badań gruntowo - wodnych w celu ustalenia możliwości i głębokości podpiwniczenia budynków", co ma na celu weryfikację przedłożonego projektu budowlanego z wymogiem § 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu G. (uchwała Rady m.st. Warszawy Nr XXVn/528/2004 z dnia 25 marca 2004 r.), zgodnie z którym obowiązuje nakaz wykonania badań gruntowo-wodnych (geologiczno — inżynierskich lub geotechnicznych) w celu ustalenia możliwości i głębokości podpiwniczenia obiektów. Takie opracowanie, ze stosownymi opisami i jasnymi wnioskami w ocenie Wojewody nie zostało przedłożone.
Odnosząc się w dalszej kolejności do obowiązków wskazanych w pkt 5b postanowienia Nr 270/BIA/2023 z dnia 16 czerwca 2023 r., tj. przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo inwestora do korzystania z działki nr ew. [...], przedłożenia zezwolenia zarządcy drogi na przebudowę zjazdu z ul. O., przedłożenia uzgodnienia zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego przez zarządcę drogi, w zakresie możliwości włączenia ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą, przedłożenie dokumentu potwierdzającego dokonanie skutecznego zgłoszenia budowy odcinka sieci wodociągowej na działkach nr ew. [...] i [...], należy uznać je zdaniem Wojewody za niezasadne.
Zdaniem Wojewody, wyjaśnienia wymaga, że jak wskazano wyżej drogę wewnętrzną prowadzoną przez działkę należącą do podmiotu publicznego, należy traktować jako ogólnodostępną, zaś jak wynika z dokumentacji sprawy ul. O. z działka nr ew. [...] łączy istniejący zjazd. Jednoznacznego jednak podkreślenia wymaga, że na gruncie niniejszego postępowania brak jest wykazania faktycznego dostępu do drogi publicznej, co rzutuje również na kwestię dostępu prawnego.
Odnosząc się zaś do nałożonego obowiązku przedłożenia uzgodnienia zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego przez zarządcę drogi, w zakresie możliwości włączenia ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą (art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Dz. U. z 2024 r., poz. 320), należy wskazać, że jak wynika z art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego inwestor nie ma obowiązku dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę wszelkich opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, ale jedynie tych, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw. Tym samym, jeśli na podstawie jakiejś ustawy istnieje obowiązek uzyskania jakiegoś pozwolenia w przepisie tej ustawy zamieszczono obwiązek dołączenia takiego dokumentu do wniosku o pozwolenie na budowę albo do projektu budowlanego, to inwestor ma obowiązek taki dokument dołączyć. Jeśli zaś na podstawie jakiejś ustawy istnieje obowiązek uzyskania jakiegoś pozwolenia, ale w przepisie tej ustawy nie zamieszczono obowiązku dołączenia takiego dokumentu do wniosku o pozwolenie na budowę albo do projektu budowlanego, to inwestor ma obowiązek taki dokument uzyskać, ale takiego dokumentu nie musi dołączać ani do wniosku o pozwolenie na budowę ani do projektu budowlanego. Z treści art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych nie wynika obowiązek dołączenia przez inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę, ani do projektu, uzgodnienia z zarządcą drogi, o którym mowa w tym przepisie. W związku z powyższym organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma prawa żądać dołączenia takiego uzgodnienia do wniosku o pozwolenie na budowę, ani do projektu.
Ustosunkowując się zaś do obowiązku przedłożenia dokumentu potwierdzającego dokonanie skutecznego zgłoszenia budowy odcinka sieci wodociągowej na działkach nr ew. [...] i [...], należy wskazać, że projekt przewiduje zaopatrzenie budynku w wodę z wodociągu miejskiego za pośrednictwem sieci oraz przyłącza, nieobjętych niniejszym opracowaniem. W ocenie Wojewody Mazowieckiego brak jest przepisów prawa które obligowałyby inwestora do jednoczesnego wystąpienia o pozwolenie na budowę budynku z sieciami uzbrojenia terenu, które mogą być zrealizowane w ramach odrębnych procedur administracyjnych. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2Ó23 r. Inwestor wskazał, że "Przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynek zostanie podłączony do sieci kanalizacyjnej, wodnej, gazowej i elektroenergetycznej".
Konkludując powyższe ustalenia, inwestor nie wypełnił zdaniem Wojewody w całości nałożonych na niego obowiązków, a co za tym idzie planowana obsługa komunikacyjna stanowiąca dojazd i dojście do drogi publicznej nie spełnia wymagań wynikających z § 14 ust. 1 i ust. 2 oraz z § 15 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny opowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wojewoda podkreślił, że dostęp do drogi publicznej jest jednym z niezbędnych warunków umożliwiających podjęcie na określonym terenie realizacji konkretnego zamierzenia inwestycyjnego w budownictwie. Nie jest bowiem możliwe właściwe użytkowanie obiektu budowlanego bez istnienia szlaków komunikacyjnych umożliwiających swobodny dostęp do nieruchomości nie tylko pieszym, ale również pojazdom mechanicznym. Podkreślenia także wymaga zdaniem Wojewody, że na gruncie przedmiotowej sprawy, w obliczu analizy stanu urządzenia działki przewidzianej jako droga wewnętrzna, przedłożenie oświadczenia, że "W chwili obecnej dojazd jest wystarczający do "samodzielnego funkcjonowania" budynku. Szerokość działki nr [...] to min. 5 m a więc szerokość jest wystarczająca aby pełnić funkcje dojazdu. Droga ta obecnie już jest użytkowana jako dojazd do dz. [...] co potwierdza jej faktyczne przeznaczenie", nie zmienia jednak faktycznie istniejącego stopnia częściowego "naturalnego wykonania", bez oświetlenia ulicznego dojścia i dojazdu do działki inwestycyjnej.
Mając na uwadze brak spełnienia powyższych wymogów wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ I instancji prawidłowo w ocenie Wojewody odmówił udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie objętym wnioskiem inwestora. W sytuacji bowiem, gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, organ administracji architektoniczno-budowlanej orzekający w przedmiocie pozwolenia na budowę stwierdził, że inwestor nie usunął nieprawidłowości w projekcie, nie ma możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy, jak tylko w myśl art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego - obowiązany jest wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, co też prawidłowo uczynił organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję.
W obliczu niewykazania przez projektowaną inwestycję dostępu do drogi publicznej organ odwoławczy odstąpił, w myśl wymogów art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego od dokonania dalszych sprawdzeń przedłożonej dokumentacji projektowej.
Na marginesie Wojewoda zaznaczył, że w decyzji Nr 800/OPON/2022 z dnia 7 września 2022 r., znak: WI-II.7840.15.2.2022.MK, Wojewoda wskazał, że organ I instancji winien ponownie przeanalizować zgodność złożonego wniosku o pozwolenie na budowę z załączonym do niego projektem budowlanym. Weryfikacja wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 9 września 2021 r. wskazuje, że zamierzeniem budowlanym objęty jest budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym, podczas gdy weryfikacja całej dokumentacji projektowej wskazuje, że projektowane są trzy budynki wielorodzinne. Wojewoda odwołał się w tym miejscu do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1187/17, zgodnie z którym definicja budynku nie odnosi się do takich okoliczności faktycznych jak jedna płyta fundamentowa, jeden układ komunikacyjny, z jednym garażem podziemnym, czy też jedna infrastruktura techniczna. Aktualnie, z uwagi na możliwości techniczne, powszechną praktyką jest budowanie całych osiedli składających się z kilku budynków na jednej płycie fundamentowej, co wymusza w pewnym stopniu powiązanie infrastrukturalne; jednak nie oznacza, że taki sposób posadowienia tych budynków wpływa na prawną ich kwalifikację jako jednego budynku. Omawiany sposób realizacji inwestycji jako całości - niezależnie czy te budynki posadowione są w określonym oddaleniu między sobą, czy bezpośrednio ze sobą sąsiadują - czyni jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw twierdzenia jakoby inne desygnaty niż wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród oraz posiadanie fundamentów i dachu miałyby decydować o prawnej kwalifikacji budynku. Dla tej oceny nie ma znaczenia, że płyta fundamentowa, nie została oddylatowana. Wojewoda w pełni podzielił również stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt II OSK 56/18, zgodnie z którym posiadanie przez budynki wspólnego fundamentu, garażu podziemnego nie stanowi przeszkody aby uznać, że każdy budynek danego zamierzenia inwestycyjnego spełnia warunek samodzielności konstrukcyjnej. Okoliczność, że kilka budynków jest posadowionych na wspólnej jednej płycie fundamentowej i ma wspólny garaż podziemny nie czyni z kilku budynków jednego budynku. Sam wspólny fundament nie oznacza, że kilka budynków staje się jednym budynkiem. Wojewoda podkreślił, że w aspekcie zagospodarowania przestrzennego, ładu urbanistycznego i parametrów zabudowy, istotne znaczenie mają obiekty nad powierzchnią ziemi, a nie ich części podziemne. Z dokumentacji sprawy wynika, że organ I instancji nie zobowiązał inwestora do doprowadzenia projektowanej inwestycji do zgodności ze złożonym wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda ocenił, że w świetle poczynionych przez Wojewodę ustaleń, pozostają one bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie inwestor reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez poczynienie rozważań dotyczących zgodności z warunkami techniczno - budowlanymi ogólnodostępnej drogi wewnętrznej znajdującej się poza zakresem projektu zagospodarowania terenu, podczas gdy obowiązkowi sprawdzenia zgodności z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, podlega wyłącznie projekt zagospodarowania terenu w granicach opracowania;
2. § 14 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez wadliwe przyjęcie, że działka nr ewid. [...] nie może stanowić dostępu do drogi publicznej, podczas gdy w istocie parametry i ogólnodostępny charakter tej nieruchomości wskazują na możliwość uwzględnienia jej jako dojścia i dojazdu do działek inwestycyjnych;
3. art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 8 ust. 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez wadliwe uznanie, że działka nr ewid. [...] nie stanowi drogi wewnętrznej mogącej zapewnić dostęp do drogi publicznej dla działek inwestycyjnych podczas gdy cel jej powstania, parametry oraz sposób urządzenia wskazują na spełnienie warunku uznania jej jako drogę wewnętrzną, za pomocą której realizowany jest dostęp do drogi publicznej;
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozpoznanie sprawy, tj.:
4. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji wobec niewypełnienia zaleceń wynikających z decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 800/OPON/2022 z dnia 7 września 2022 r. odnoszących się do niezgodności wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę z projektem budowlanym w zakresie liczby budynków;
5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej i naruszającej prawo decyzji organu I instancji.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W skardze podniesiono, że wadliwe jest stanowisko organu w zakresie niespełnienia wymagań dotyczących dostępu do drogi publicznej jest wadliwe i naruszające przepisy prawa.
W przekonaniu strony skarżącej Wojewoda naruszył art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego skupiając swoją uwagę na statusie i sposobie urządzenia działki nr ewid. [...] stanowiącej ogólnodostępną drogę dojazdową, w sytuacji gdy znajduje się ona poza zakresem opracowania, zaś w myśl tego przepisu, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Prawidłowe rozumienie tego przepisu odnosi się do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu tylko w tym zakresie, w jakim ów projekt został wykonany. Jeżeli więc w zakresie projektu nie znajdowała się ogólnodostępna droga wewnętrzna, organy administracji architektoniczno - budowlanej nie posiadały kompetencji do dokonywania weryfikacji w tym zakresie.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że działka nr ewid. [...] stanowi własność Miasta Stołecznego Warszawy. Powstała ona w wyniku wydzielenia działek budowlanych jako dojazd do nich. Fakt, że działka nr ewid. [...] stanowi własność publiczną, a jednocześnie nie została zaliczona do dróg publicznych na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych świadczy o tym, że jest to droga wewnętrzna ogólnodostępna. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 320) drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami wewnętrznymi. W świetle tego przepisu nie do zaakceptowania jest stanowisko Wojewody Mazowieckiego, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że w obliczu braku wykazania dla działki nr ewid. [...] spełnienia parametrów drogi dojazdowej do projektowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych trudno uznać ww. nieruchomość za drogę wewnętrzną. Stanowisko to jest wynikiem subiektywnego uznania organu nieopartego na przepisach.
W ocenie skarżącego, szerokość tej drogi wewnętrznej jest wystarczająca w świetle minimalnych wymogów zawartych w § 14 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które dopuszczają zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów.
Podkreślono, że dostęp do drogi publicznej może być zapewniony na wiele różnych sposobów, w tym również przez drogę wewnętrzną, co wynika z treści art. 2 pkt 14 u.p.z.p.
Zdaniem skarżącego, należy zgodzić się należy z organem, że dostęp do drogi publicznej musi być realny. Nie ma jednak żadnego powodu, aby uważać, że w co do działki nr ewid. [...] istnieją problemy uniemożliwiające korzystanie z niej jako dojazdu nie tylko do działki nr [...] (obecnie istniejący dojazd), ale i dalej do granicy z działką nr ewid. [...], co do której inwestor posiada prawo do dysponowania na cele budowlane.
Organ zarzuca na przykład, że na dojeździe brak jest chodnika przy czym nie przywołuje żadnych przepisów, z których wynikałby obowiązek jego wykonania. Tymczasem z cytowanego już § 14 ust. 2 rozporządzenia wynika, że dojazd i dojście mogą być realizowane w ramach jednolitego ciągu pieszo - jezdnego.
Podobnie należy zdaniem skarżącego oceniać zarzut dotyczący braku oświetlenia ulicznego. Obowiązek oświetlenia elektrycznego wyrażony w § 14 ust. 4 dotyczy dojść i dojazdów do budynków a nie do działek budowlanych. Obejmuje on więc teren działki inwestycyjnej a nie teren drogi wewnętrznej będącej poza zakresem opracowania inwestycji.
Konieczność miejscowego uzupełnienia kruszywem istniejącego utwardzenia terenu działki nr ewid. [...] nie może decydować o udzieleniu bądź nieudzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę.
W kontekście sentencji zaskarżonej decyzji zdziwienie skarżącego budzą rozważania Wojewody odnośnie zgodności wniosku z projektem budowlanym. Wojewoda uznał, że mamy do czynienia w istocie z trzema budynkami wielorodzinnymi (jeśli chodzi o ścisłość - dwoma; Wojewoda w tym zakresie popełnił błąd) na jednej płycie fundamentowej a nie jednym. Wojewoda powołał się również na ocenę prawną wyrażoną w poprzedniej swojej decyzji nr 800/OPON/2022 z dnia 7 września 2022 r. Konstatacja tego fragmentu uzasadnienia decyzji wskazuje, że organ I instancji nie zobowiązał inwestora do doprowadzenia projektowanej inwestycji do zgodności ze złożonym wnioskiem o pozwolenie na budowę.
W przypadku tak istotnej nieprawidłowości, gdy zdaniem organu odwoławczego projekt budowlany nie zgadza się z wnioskiem, a organ I instancji mimo zwrócenia na to uwagi przez Wojewodę Mazowieckiego na poprzednim etapie sprawy nie zastosował się do wytycznych, obowiązkiem organu było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 kwietnia 2024 r. NR 590/OPO/2024, znak: WIR-11.7840.17.2.2024.MK, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 13 listopada 2023 r. Nr 63/2023, znak: UD-V1II-WAB-6740.142.2021.JKA/BMA, odmawiającą skarżącemu zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i wewnętrzną instalacją gazową na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W..
Podstawę rozstrzygnięć organów w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt lb, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W sytuacji stwierdzenia niezgodności planowanej inwestycji z wymogami, określonymi w art. 35 ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem, na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, obowiązek usunięcia wskazanych w tym postanowieniu nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po bezskutecznym upływie tego terminu wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta dotyczące nieusunięcia przez inwestora nieprawidłowości w zakresie doprowadzenia projektowanej inwestycji do zgodności z wymogami § 14 - § 16 r.w.t. określających m.in. warunki zapewnienia dojścia i dojazdu do drogi publicznej, działek budowlanych, wymogi dostosowania szerokości, promienia łuków dojazdów, nachylenia podłużnego i poprzecznego oraz nośności powierzchni.
Zdaniem Wojewody, inwestor nie przedłożył, żadnej dokumentacji pozwalającej dokonać oceny parametrów działki nr ew. [...] (stanowiącej dojazd do działek inwestycyjnych nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.) o których mowa w §14 i § 15 r.w.t.
Organ odwoławczy wskazał, że działka nr ew. [...] od strony ul. [...] do końca działki nr ew. [...] stanowi pas gruntu częściowo utwardzony kruszywem, bez chodnika i bez oświetlenia ulicznego. Dokumentacja fotograficzna wskazuje, że bezpośrednio za działką nr ew. [...] utwardzenie gruntu kruszywem się kończy, a dalsza część działki nr ew. [...] porośnięta jest trawą i krzewami z fragmentem wyjeżdżonego szlaku wskazującego na wykorzystanie tej powierzchni do "zawracania" bezpośrednio za zabudowaną działką nr ew. [...]. W ocenie Wojewody, sposób zagospodarowania i urządzenia działki nr ew. [...], nie stanowi zapewnienia dostępu działek inwestycyjnych z zaprojektowanymi trzema budynkami wielorodzinnymi do drogi publicznej.
Sąd nie podziela powyższej argumentacji. Wyjaśnić należy, że w świetle obowiązujących przepisów, uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz wykonania projektu przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone wyłącznie do projektu zagospodarowania działki.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie był zatem uprawniony do sprawdzania czy znajdująca się poza zakresem projektu i poza działkami inwestycyjnymi droga dojazdowa do tych działek, spełnia wymagania zawarte w przepisach techniczno-budowlanych.
Wbrew stanowisku organów, sposób zagospodarowania i urządzenia działki nr ew. [...] nie ma znaczenia dla oceny dostępu inwestycji do drogi publicznej. Zdaniem Sądu, będąca przedmiotem postępowania inwestycja, posiada dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] stanowiącą własność Miasta Stołecznego Warszawy. Droga ta stanowi jednocześnie dojazd do działek budowlanych, przy których znajdują się zrealizowane już budynki jednorodzinne.
Zgodnie z § 14 ust. 1 r.w.t., do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m.
Dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów ( ust. 2).
Zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 320, dalej: "u.d.p."), drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi publiczne dzielą się na: krajowe, wojewódzkie, powiatowe oraz gminne. Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.
Legalna definicja dostępu do drogi publicznej, zawarta jest w art. 2 pkt 14 u.p.z.p., który przewiduje, że dostęp do drogi publicznej można zapewnić na trzy sposoby. Po pierwsze poprzez bezpośredni dostęp do tej drogi (zjazd bezpośrednio na działkę), po drugie poprzez dostęp do niej przez drogę wewnętrzną (zjazd na drogę wewnętrzną), po trzecie poprzez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej (zjazd na nieruchomość obciążoną służebnością drogową).
W rozpoznawanej sprawie dostęp do drogi publicznej, jest zrealizowany poprzez drogę wewnętrzną, jaką stanowi działka [...], która stanowi własność Miasta Stołecznego Warszawy, a więc własność publiczną. Jednocześnie droga ta nie została zaliczona do dróg publicznych na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych, a zatem stanowi ogólnodostępną drogę wewnętrzną. Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.d.p., drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami wewnętrznymi.
Nie można zatem podzielić stanowiska Wojewody, że nieruchomość inwestycyjna nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej z uwagi na niespełnienie wymogów określonych w przepisach r.w.t. Za wystarczające do przyjęcia, że działka ma dostęp do drogi publicznej uznać należy sam fakt położenia nieruchomości przy drodze wewnętrznej (wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2022 roku, sygn. akt II SA/Ke 97/22, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie szerokość drogi wewnętrznej, spełnia minimalne wymogi określone w § 14 ust. 2 r.w.t., które dopuszczają zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów.
Dostęp działki budowlanej oznacza dostęp prawny, który musi wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej bądź orzeczenia sądowego. Faktyczny dostęp musi natomiast zapewniać możliwość przejścia i przejazdu do drogi publicznej i te warunki zostały przez inwestora spełnione. Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sam stwierdza że drogę wewnętrzną prowadzącą przez działkę należącą do podmiotu publicznego tj. m. st. Warszawy należy traktować jako ogólnodostępną.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że co do działki nr ewid. [...], brak jest przeszkód uniemożliwiających korzystanie z niej jako dojazdu nie tylko do działki nr [...] (obecnie istniejący dojazd), ale i dalej do granicy z działką nr ewid. [...], co do której skarżący posiada prawo do dysponowania na cele budowlane.
Niezasadne są zastrzeżenia Wojewody co do dokładnej szerokości, sposobu utwardzenia nawierzchni oraz rodzaju oświetlenia na drodze dojazdowej, jaka stanowi działka o nr ew. [...].
Jak już bowiem wskazano, z § 14 ust. 2 r.w.t. wynika, że dojazd i dojście mogą być realizowane w ramach jednolitego ciągu pieszo - jezdnego. W przepisach r.w.t., brak jest natomiast regulacji nakazującej wykonanie chodnika. Obowiązek utwardzenia ( § 16 ust. 1 r.w.t.), dotyczy jedynie dostępu do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, a nie drogi dojazdowej do działki inwestycyjnej. Wskazywana przez organ konieczność miejscowego uzupełnienia kruszywem istniejącego utwardzenia terenu działki nr ewid. [...], nie może zatem decydować o udzieleniu bądź nieudzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę.
Niezasadny jest także zarzut organu dotyczący braku oświetlenia ulicznego. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że obowiązek oświetlenia elektrycznego wyrażony w § 14 ust. 4 dotyczy dojść i dojazdów do budynków a nie do działek budowlanych. Obejmuje on więc teren działki inwestycyjnej a nie teren drogi wewnętrznej będącej poza zakresem opracowania dotyczącego inwestycji.
Reasumując, nie budzi wątpliwości Sądu, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, działki inwestycyjne posiadały rzeczywisty i prawny dostęp do drogi publicznej. Natomiast kwestia uzyskania zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi winna być badana przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie, a nie na etapie pozwolenia na budowę.
Nie może być także argumentem przemawiającym za odmową wydania pozwolenia na budowę, wskazany przez organy brak projektu geotechnicznego. Wojewoda stwierdził, że za zasadne należy uznać nałożenie na inwestora pkt 5b tiret 5 postanowienia Nr 270/B1A/2023 obowiązku przedłożenia projektu geotechnicznego. Wskazał, że z części opisowej projektu zagospodarowania terenu wynika, że dla przedmiotowej inwestycji przyjęto II kategorię geotechniczną oraz proste warunki gruntowo-wodne (zob. pkt 1.5.8 Kategoria geotechniczna obiektu, str. 10 projektu budowlanego). Zgodnie zaś z § 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r., w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463), ust. 1: w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną, ust. 2: w przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny. Z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że inwestor ograniczył się wyłącznie do przedłożenia opinii geotechnicznej wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego dla projektowanych budynków wielorodzinnych.
O ile w myśl wspomnianego wyżej rozporządzenia, wykonanie opinii geotechnicznej jest konieczne w przypadku każdej inwestycji budowlanej, bez względu na jej stopień skomplikowania oraz gabaryty, o tyle o konieczności sporządzenia projektu geotechnicznego decyduje projektant, który ustala kategorię geotechniczną dla projektowanego budynku. Kategoria ta może ulec zmianie po wykonaniu badań geotechnicznych. Na kategorię geotechniczną wpływają rodzaj i złożoność samej konstrukcji budowlanej oraz stopień skomplikowania warunków gruntowych. Jeżeli chodzi o stopień skomplikowania warunków gruntowych to w sytuacji kiedy występują proste warunki gruntowe, można zakwalifikować daną inwestycję do pierwszej kategorii geotechnicznej, a co za tym idzie uniknąć konieczności wykonywania projektu geotechnicznego. Proste warunki gruntowe występują wtedy gdy nie jest utrudnione posadowienie projektowanego obiektu. Z powyższego wynika zatem, że to projektant ponosi odpowiedzialność za zakwalifikowanie danego obiektu do określonej kategorii geotechnicznej i kwestia ta pozostaje poza obszarem kontroli organu administracji architektoniczno-budowlanej. W niniejszej sprawie inwestor wskazał, że projekt geotechniczny nie jest wymagany, ponieważ występują proste warunki gruntowo - wodne.
Niezasadna jest także argumentacja Wojewody, zgodnie z którą działka nr ew. [...] pozostaje w ewidencji gruntów jako rolna, a zatem nie stanowi dostępu do inwestycji. Jak trafnie bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1618/17, jeżeli działka gruntu jest faktycznie użytkowana jako "droga dojazdowa" i ma dostęp do drogi publicznej, to nawet jeżeli nie jest oznaczona symbolem "dr", lecz jako np. grunty rolne i sady, to należy uznać, iż taki dostęp jest zapewniony.
Za zasadny zdaniem Sądu uznać należy także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej i naruszającej prawo decyzji organu I instancji. Skoro bowiem Wojewoda ocenił, że weryfikacja wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 9 września 2021 r. wskazuje, że zamierzeniem budowlanym objęty jest w istocie nie budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym, lecz trzy budynki wielorodzinne, to nie mógł utrzymać w mocy decyzji organu I instancji. Wskazać bowiem należy, że w decyzji Nr 800/OPON/2022 z dnia 7 września 2022 r., znak: WI-II.7840.15.2.2022.MK, Wojewoda wskazał, że organ I instancji winien ponownie przeanalizować zgodność złożonego wniosku o pozwolenia na budowę z załączonym do niego projektem budowlanym. Skoro zatem mimo tak istotnej nieprawidłowości organ I instancji nie zobowiązał inwestora do doprowadzenia projektowanej inwestycji do zgodności ze złożonym wnioskiem o pozwolenie na budowę, to prowadzi to do wniosku o niezastosowaniu się organu I instancji do wytycznych Wojewody zawartych we wspomnianej decyzji Nr 800/OPON/2022 z dnia 7 września 2022 r., znak: WI-II.7840.15.2.2022.MK. Powinno to skutkować uchyleniem decyzji organu i instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy przeanalizują materiał dowodowy uwzględniając ocenę prawną Sądu zawartą w uzasadnieniu wyroku.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu I instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło