VII SA/Wa 1577/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant specjalista Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. S. i W. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. skargę oddala Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. Znak: [...] w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2005r. sygn. akt: VII SA/Wa 1536/04 na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002r. znak: [...] o przyznaniu R. i W. S. odszkodowania w kwocie 320 724 zł od Wojewody [...] i Prezydenta Miasta K. uchylił w całości wskazaną decyzję i umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania w/w odszkodowania. W uzasadnieniu wskazał, iż w ocenie Sądu, wyrażonej w wyroku z dnia 11 maja 2005r. doszło do pomieszania trybów postępowania, bowiem organ powinien ostatecznie zakończyć sprawę o odszkodowanie, tymczasem zakończył sprawę o stwierdzenie nieważności. Organ będąc związanym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Sądu [art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej ppsa (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)] uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002r. i umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania R. i W. S. odszkodowania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli R. i W. S. W ocenie skarżących organ opierając rozstrzygnięcie o przepis art. 151 § 1 pkt 2 Kpa powinien wydać nową decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, czego nie uczynił bowiem decyzja o umorzeniu postępowania nie jest decyzją merytoryczną. Rozpoznając sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2003r. (sygn. akt: IV SA 1532/02) oraz po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien wydać rozstrzygnięcie o przyznaniu odszkodowania odpowiadającemu szkodzie całkowitej, która powinna być obecnie naprawiona zarówno co do szkody rzeczywistej (straty) jak i utraconych korzyści. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2008r. znak: [...] w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2008r. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że mógł i powinien umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania odszkodowania, albowiem zostało ono wcześniej zakończone decyzją ostateczną, która powróciła do obiegu prawnego, a w tym przedmiocie toczyło się postępowanie wznowieniowe. Decyzja powyższa była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , który wyrokiem wydanym dnia 6 sierpnia 2008r. w sprawie VII SA/Wa 792/08 oddalił skargę wniesioną przez R. i W. S. Pismem z dnia 16 marca 2010r. uzupełnionym 26 kwietnia 2010r. R. i W. S. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] marca 2008r. podając jako przesłankę wznowieniową art. 145 § 1 pkt 4 art., 145a § 1 Kpa. Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] maja 2010r. na podstawie art. 149 § 3 Kpa. odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskujący nie sprecyzowali terminu w jakim dowiedzieli się o kwestionowanym rozstrzygnięciu, zaś z akt wynika, że decyzja objęta wnioskiem została im doręczona 13 marca 2008r. Wobec tego organ stwierdził, że w części dotyczącej żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa. wnioskodawcy uchybili terminowi określonemu w art. 148 Kpa. Druga z przesłanek wznowienia wskazana we wniosku to art. 145a§ 1 Kpa. Wnioskujący powołali bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 20/02 wydany 23 września 2003r.,którym Trybunał orzekł m. in. że art. 160 § 1 Kpa w części ograniczającej odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 30 września 2003r. , wobec czego R. i W. S. składając swój wniosek z 11 marca 2010r. w części żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 kpa. uchybili ustawowemu terminowi przewidzianemu przepisem art. 145a § 2 Kpa. Powyższe uzasadnia odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 Kpa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli R. i W. S. podając, że o uchybieniu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania dowiedzieli się 3 czerwca 2010r. tj. w dniu doręczenia im decyzji organu I instancji. Wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja znak [...] wydaną [...] czerwca 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 27 § 3 Kpa .utrzymał w mocy własna decyzję z [...] maja 2010r. powtarzając w uzasadnieniu argumenty przedstawione. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli R. i W. S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili organowi rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do zapobieżenia powstania niekorzystnych do nich skutków, niepouczenie strony o przysługującym jej środku prawnym dochodzenia praw, wykorzystywaniu nieznajomości prawa przez strony, nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także fakt, że organ nie wziął pod uwagę możliwości przywrócenia terminu w sprawie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153,poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] czerwca 2010r. utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] maja 2010r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczna decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną [...] marca 2008r. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 K.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art.145a § 1 K.p.a. Podstawą takiego postępowania jest zgodnie z art. 149 § 2. K.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną badając, czy przyczyny wznowienia określone w art.145 § 1 K.p.a. i art. 145a K.p.a. nie wpłynęły na treść decyzji. Natomiast jeżeli wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych lub gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu - określonego w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. oraz w art. 145a.§ 2 K.p.a. - organ winien wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Zarówno ze stanowiska doktryny jak i utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż niezwykle ważne dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wznowieniowego jest zachowanie wyznaczonych przepisami prawa jego etapów, charakteryzujących odrębność tego postępowania nadzwyczajnego. Zgodnie z art.147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na przesłankach wymienionych w art. 145 § 1 Kpa. i 145a Kpa. i czy został zachowany termin do złożenia wniosku określony w art. 148 Kpa. i 145 a § 2 Kpa. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie do art. 145a § 2 K.p.a. skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Przy czym to organ administracji do którego wpływa wniosek o wznowienie obowiązany jest z urzędu badać czy został zachowany termin określony w art. 148 k.p.a. i art. 145a § 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2008 r., II SA/Gd 18/08 LEX nr 400689). Przyjmuje się także, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zachowania terminu określonego w przywołanych przepisach. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi zaś rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 października 2007 r., .V SA/Wa1114/07, LEX nr 420121). Podnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pełni podzielić ocenę organu, iż składając wniosek o wznowienie postępowania skarżący uchylili terminowi do jego wniesienia określonemu w art. 148 kpa i art. 145a § 2 Kpa. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżący dowiedzieli się o decyzji objętej podaniem o wznowienie postępowania 13 marca 2008r. , a 15 kwietnia 2008r. wnieśli skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – wobec tego w części żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa – uchybili terminowi przewidzianemu w art. 148 Kpa. Odnośnie żądania opartego o przesłankę wznowieniową określoną w art. 145a § 1 Kpa należy podkreślić, że wskazywany przez skarżących wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 września 2003r. ( K 20/20) wszedł w życie z dniem ogłoszenia ( art. 190 ust 3 konstytucji RP) w Dzienniku Ustaw z 30 września 2003r. , a więc również w tej części podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem przepisu art. 145a § 2 Kpa. Należy poza tym podkreślić, że skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2008r. Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak [...] wydanym [...] lipca 2010r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] czerwca 2010r. na podstawie art. 59 § 1 Kpa odnawiające skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ustalenia organu dotyczące złożenia wniosku z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 2 i 145a § 2 Kpa uzasadniały odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 Kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.