VII SA/Wa 1580/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. i Z. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]maja 2015 r., znak [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...]na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015r., znak: [...], odmawiające wznowienia na wniosek [...], postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], uchylającą decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], (zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...]pozwolenia na budowę schodów zewnętrznych konstrukcji żelbetowej w odległości 1,50 m jedną stroną zaś drugą w odległości 2,30 m od granicy działki nr ew. [...], prowadzących do istniejących drzwi wejściowych usytuowanych w części północno - wschodniej istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...], obręb nr [...], położonej przy ul. [...] w [...]) i zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...]pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego polegającą na budowie od strony północno - wschodniej schodów zewnętrznych do przedmiotowego budynku na działce nr ew. [...], przy ul. [...]w [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący pismem z dnia 4 stycznia 2015 r. doprecyzowanym pismem z dnia 29 stycznia 2015 r. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. wskazując, że decyzja została oparta na fałszywych dowodach oraz " przerobionych dokumentach i podrobionych dowodach – art. 145 § 1 pkt 2 kpa". Zdaniem wnioskodawców "fakt przestępstwa jest oczywisty". Z powyższego pisma, zdaniem organu wynika, że wnioskodawcy domagają się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Analizując przedłożone przez [...]dokumenty oraz składane pisma Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż wnioskodawcy nie wskazali, pomimo wezwań organu wojewódzkiego jakichkolwiek okoliczności faktycznych, które wypełniałyby dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa. Nie wyjaśniono, jakie dokumenty stanowiące podstawę wydania decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., miałyby być, w ocenie skarżących sfałszowane, jak również nie wskazano jakiegokolwiek przestępstwa w wyniku którego wydano ww. rozstrzygnięcie. Skarżący, ograniczając się do przytoczenia treści przepisów, nie przedstawili okoliczności faktycznych uzasadniających powołanie się na konkretną przesłankę, ani też dowodów na ich potwierdzenie. Nie została również wskazana, a tym bardziej uprawdopodobniona data, w jakiej wnioskodawcy dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, pomimo, że Wojewoda [...] wystąpił w tej sprawie z zapytaniem do wnioskodawców. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podkreślił, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2012 r. I OSK 833/11; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., II GSK 1258/10, LEX nr 1133560; wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., II SA/Kr 489/12, LEX nr 1348299. Także samo powołanie się na podstawę prawną wznowienia bez przytoczenia jakichkolwiek okoliczności, które w ocenie wnioskodawcy, wypełniają konkretną przesłankę wznowienia postępowania skutkować winno odmową wznowienia postępowania. Podsumowując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 591/13 Lex nr 1382569, że jeżeli strona "(...) występując z żądaniem wznowienia postępowania w trybie art. 148 § 1 kpa, nie wskazuje przesłanek wznowienia postępowania, poprzestając jedynie na wskazaniu przepisów kpa, czy też w ogóle nie uzasadni wniosku, czy też wreszcie uzasadnia wniosek w sposób, który nawet bez głębszej analizy prowadzi do konkluzji, że argumenty tam wskazane nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania, to właściwy do wznowienia postępowania organ administracji powinien w drodze decyzji (a od 11 kwietnia 2011 r. postanowienia) odmówić wznowienia postępowania, przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym. Czym innym jest bowiem stwierdzenie, że określone argumenty, czy też zarzuty, mogą stanowić podstawę wznowienia, ale w danej sprawie taką przesłanką nie są (ocena merytoryczna), a czym innym ocena, że przesłanki wznowienia postępowania w ogóle nie została wskazana (przeszkoda formalna)". Wobec niepowołania okoliczności stanowiących podstawę żądania wznowienia oraz niespełniania przez [...]warunku wykazania zachowania terminu, o którym stanowi art. 148 § 1 kpa brak było podstaw do wznowienia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli [...]. Zdaniem skarżących budynek [...]wybudowany został samowolnie, niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. W obszernej skardze powołali szereg wątków podkreślając, że budynek narusza ich uzasadnione interesy czego organy nie wzięły pod uwagę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd kontrolował postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością formalną wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz literaturze wskazuje się, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania (takich, jak zachowanie terminu czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1901/11 "Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa". Stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kończy już na tym etapie postępowanie w sprawie wznowienia i skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 kpa postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały powołane we wniosku wznowienie postępowania podstawy wznowienia. Tylko, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jago złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 kpa) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). Również w literaturze podkreśla się, że odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 kpa następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia, a treścią decyzji. Jak wynika z akt sprawy [...]pismami z dnia 22 stycznia 2015 r. oraz 17 lutego 2015 r. zostali wezwani przez organ do jasnego i sprecyzowanego wyrażenia żądania zawartego w piśmie z dnia 4 stycznia 2015 r. dotyczącym wznowienia postępowania. Z udzielonych odpowiedzi – pismo z dnia 29 stycznia 2015 r. i 17 lutego 2015 r. wynikało, że wnioskodawcy jako podstawę wznowienia wskazują art. 145 § 1, art. 145a i art. 145 § 1 pkt 2 kpa, a także fałszerstwo dowodów. Skarżący nie przedstawili jednak żadnych okoliczności, ani dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, nie zajęli też stanowiska co do zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 kpa. W kontekście powyższych ustaleń stwierdzić należy, że odmowa wznowienia postępowania nastąpiła z przyczyn formalnych, a więc wskutek oceny, że w świetle twierdzeń wniosku [...]o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, a nadto nie zostało uprawdopodobnione zachowanie terminu warunkujący dopuszczalność złożenia takiego wniosku. Jak trafnie podniósł organ ciężar udowodnienia zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa spoczywa na stronie domagającej się wznowienia postępowania, która musi udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie nie wykazano precyzyjnie podstaw wznowienia w konsekwencji czego skarżący nie udowodnili także zachowania terminu z art. 148 § 1 kpa. Niezależnie od powyższych rozważań wskazać należy, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. objęta wnioskiem o wznowienie postępowania była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 608/11 oddalił skargę [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2161/12 oddalił skargę kasacyjną. Podsumowując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2015 r. nie narusza prawa w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.