VII SA/Wa 1581/04

WyrokWSA w Warszawie2005-07-20

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Halina Kuśmirek, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut rażąco wygórowanej grzywny nałożonej w celu przymuszenia, podniesiony w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny, może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w kontekście art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli wcześniej sąd administracyjny w wyroku uchylającym poprzednie postanowienie uznał, że ten zarzut nie mieści się w dyspozycji art. 33 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany granicami zaskarżonego postanowienia. W sytuacji, gdy w poprzednim wyroku sąd administracyjny uznał, że zarzut rażąco wygórowanej grzywny nie mieści się w dyspozycji art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pogląd ten jest wiążący dla organów administracyjnych i sądu orzekającego w kolejnej instancji. W związku z tym, sąd nie może ponownie badać tej kwestii w ramach kontroli postanowienia o nałożeniu grzywny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy grzywnę nałożoną w celu przymuszenia do wykonania obowiązku usunięcia nieprawidłowości muru oporowego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące trudności w realizacji obowiązku, uzależnienia od uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz rażąco wygórowanej wysokości grzywny. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił postanowienie organu II instancji z powodu nierozpatrzenia zarzutu wygórowanej grzywny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ II instancji ponownie utrzymał grzywnę w mocy, argumentując, że wartość prac przekracza grzywnę i istnieje zagrożenie katastrofą budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2005 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...]nałożył na D. W., działającego pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne [...]w P., grzywnę w wysokości 25.000 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2001 r., polegającego na usunięciu nieprawidłowości występujących na obiekcie – lewostronnym odcinku muru oporowego rzeki W. w P., w obrębie działki [...] Postanowieniem z dnia [...]marca 2002 r. ten sam organ, na podstawie art. 113 § 1 kpa sprostował oczywistą omyłkę w powyższym postanowieniu z dnia [...]stycznia 2002 r., zmieniając daty i numer tytułu wykonawczego na [...] czerwca 2001 r. nr [...] Zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2002 r. wniósł D. W. W zażaleniu podniesiono, iż usunięcie nieprawidłowości nadbrzeża związane było z planami inwestycyjnymi dotyczącymi budowy zespołu mieszkalno-biurowo-handlowego, obejmującymi nowe zagospodarowanie całego terenu łącznie z nadbrzeżem. Jednakże organy administracyjne uzależniły wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu od przeprowadzenia procedury formalno-prawnej miejscowego planu zagospodarowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek skargi odwołującego zobowiązało organ I instancji do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu do dnia [...] stycznia 2002 r. Odwołujący wniósł o odroczenie tytułu wykonawczego do czasu uzyskania powyższej decyzji oraz opracowania dokumentacji projektowej, ponieważ opóźnienie inwestycji nie było spowodowane przez inwestora oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto podniósł zarzut rażąco wygórowanej grzywny i w przypadku nieuwzględnienia zażalenie wniósł o jej obniżenie. Postanowieniem z dnia [...]września 2002 r. nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ administracyjny powołał się na art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na mocy którego zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów oraz zażalenia na wydane postanowienie o grzywnie. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie występują przesłanki wymienione w art. 33 ustawy. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. złożył D. W. Wyrokiem tego Sądu z dnia [...] maja 2004 sygn. akt 7/IV SA 4122/02zaskarżone postanowienie zostało uchylone. W uzasadnieniu wyroku Sąd administracyjny podzielił pogląd organu II instancji, że żadna z przesłanek zawartych w pismach skarżącego nie mieści się w katalogu wyszczególnionym w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem Sądu organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu naruszył art. 7, 77, 128 kpa i art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie odniósł się on bowiem do kwestii rażąco wygórowanej wysokości grzywny i żądaniu jej obniżenia podniesionej w odwołaniu. Taka zaś była treść zażalenia skarżącego z dnia [...] stycznia 2002 r. Sąd administracyjny nakazał organowi II instancji przeprowadzić ocenę prawidłowości nałożonej grzywny w maksymalnej wysokości i stosowne jej uzasadnienie. Przy czym organ ten winien mieć na uwadze, iż wysokość grzywny zależy od uzasadnionego uznania organu egzekucyjnego, który winien kierować się zasadą celowości i skuteczności. Po ponownym rozpatrzeniu zażalenia skarżącego D. W, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego zarzut skarżącego o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka jest bezprzedmiotowy, bowiem celem organu egzekucyjnego nie jest wyrządzenie dolegliwości, ale skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku. Wartość robót określonych decyzją o nakazie znacznie przekracza wartość nałożonej grzywny. Dalsze zwlekanie z robotami stwarza w szczególności realne, potencjalne zagrożenie katastrofą budowlaną. Skargę na powyższe postanowienie wniósł D. W, uznając iż narusza ono art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ nie wyjaśnił dlaczego zastosował najsurowszy środek egzekucyjny, a taki obowiązek nałożył Sąd administracyjny w wyroku z dnia [...] maja 2004 r. Zaskarżone postanowienie nie wyjaśnia przyczyn ustalenia takiej wysokości grzywny. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Bezprzedmiotowy, zdaniem organu, jest zarzut skargi zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, bowiem wykonanie obowiązku będzie miało ten skutek, że skarżący nie będzie musiał wnieść nałożonej kary pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia na podstawie art. 121 ustawy z dnia [...]czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst. jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 ze. zm.). Odnosząc się do wywodów zawartych w skardze naruszenia zaskarżonym postanowieniem art. 33 tej ustawy, to przepis ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Art. 122 § 3 ustawy traktuje o różnych środkach zaskarżenia. Przewiduje on prawo zobowiązanego do zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33, 34) oraz drugie uprawnienie – prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Kontrolowane w niniejszej sprawie jest jedynie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i Sąd administracyjny związany jest granicami zaskarżonego postanowienia. Podnieść należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] maja 2004 r. uznał, iż zarzut rażąco wygórowanej grzywny nie zawiera się w dyspozycji pkt 8 art. 33 cytowanej wyżej ustawy. Pogląd ten jest wiążący, tak dla organów administracyjnych, jak i Sądu orzekającego w niniejszej sprawie. Bezsporne jest, iż decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. nakazano P. [...] SA w W. Oddział [...] w P., na podstawie art. 66 pkt 1 prawa budowlanego z 1994 r., wykonanie prac budowlanych zabezpieczających mur oporowy nadbrzeża przed dalszym pogorszeniem jego stanu technicznego, a w szczególności w celu niedopuszczenia do dalszego podmywania jego części fundamentowej – na lewostronnym odcinku nadbrzeża portowego rzeki W. na wysokości ul. G.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 1999 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Nie jest kwestionowana przez skarżącego okoliczność, iż jest on następcą prawnym P. [...] SA w W. Oddział [...] w P. Oznacza to, że z momentem nabycia nieruchomości przeszły na nabywcę wszystkie korzyści i ciężary. Bezsporne jest, iż nakaz wydany w trybie art. 66 prawa budowlanego jest obowiązkiem o charakterze nie osobistym, wynika on bowiem z faktu władztwa nad nieruchomością. Jeżeli zaś obowiązki przeszły na nowego właściciela, to prawidłowo postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało wobec skarżącego. Skarżący otrzymał dwukrotnie upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy. Wobec nie wykonania obowiązku przez zobowiązanego organ administracyjny wystawił tytuł wykonawczy i skierował go do postępowania egzekucyjnego w administracji. Zarzuty skarżącego oprócz kwestionowania wysokości nałożonej grzywny koncentrowały się na trudnościach obiektywnych w realizacji nakazu. Inwestor, jak wyjaśnił, naprawę odcinka muru oporowego zamierzał zrealizować w ramach całego zamierzenia inwestycyjnego, a przeszkodą było uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji. Zaznaczyć tu należy, co podniósł już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1147/01, że "roboty budowlane objęte nakazem, o którym mowa w art. 66 ustawy prawo budowlane z 1994 r., nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia". Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy wypełnił wytyczne wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] maja 2004 r. Organ II instancji uznał bowiem konieczność nałożenia grzywny w maksymalnej wysokości, mając na uwadze tak wartość prac budowlanych objętych nakazem, jak i realność zagrożenia katastrofą budowlaną w przypadku nieusunięcia nieprawidłowości muru oporowego rzeki [...]. Obecny skład Sądu administracyjnego zgadza się z tą argumentacją, tym bardziej, że z ekspertyzy na którą powołał się Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wynika, że obiekt jest w bardzo złym stanie technicznym i wymaga natychmiastowych działań zabezpieczających. Ponadto podnieść należy, iż stosownie do art. 125 cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wykonanie nałożonego nakazu skutkuje, iż nałożone, a nie uiszczone grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Przy czym podkreślenia wymaga okoliczność, iż postanowienie o nałożeniu grzywny przez organ I instancji zapadło w dniu [...] stycznia 2002 r., a więc ponad trzy lata temu i przez tak długi okres czasu zobowiązany miał możliwości wypełnienia nałożonego nakazu. Z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny podnosi, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone było w sposób niedbały, a część dokumentów wykazuje liczne pomyłki, nieprawidłowo została powołana nawet decyzja o nakazie – wyjaśnienie w piśmie z dnia [...].03.2002 r. Nieprawidłowości tych nie dostrzegły organy orzekające w niniejszej sprawie. Nie powołał się na nie również sam skarżący. Zdaniem więc Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skoro skarżący miał pełną świadomość ciążącego na nim obowiązku naprawy muru oporowego i obowiązku tego nigdy nie kwestionował, nieprawidłowości postępowania egzekucyjnego nie miały istotnego wpływu na orzeczenie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło