VII SA/Wa 1581/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-04

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca chorobę zawodową jest nieważna, jeśli strona spółki z o.o. była wadliwie reprezentowana w postępowaniu odwoławczym, a ponadto podstawa prawna decyzji (rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych) została uznana za niezgodną z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dwóch powodów. Po pierwsze, strona skarżąca (spółka z o.o.) była wadliwie reprezentowana w postępowaniu odwoławczym, co skutkuje nieważnością decyzji organu II instancji. Po drugie, podstawy prawne, na których opierały się decyzje organów, zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, co sąd uwzględnia z urzędu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji stwierdzającej chorobę zawodową u pracownicy. Organ I instancji stwierdził chorobę zawodową, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka z o.o. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i niekompletność materiału dowodowego. Sąd uznał skargę za zasadną i stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, ale z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej . I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...] maja 2009r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kpa i art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz 575 z póź. zm. ) stwierdził u A. J. chorobę zawodową w postaci przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy - obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W uzasadnieniu wskazał, że A. J. w latach 1970 - 1972 była zatrudniona w firmie [...] na stanowisku związanym z szyciem odzieży według indywidualnych zamówień. Następnie od 31.03.1992r. do 02.07.2007 r. pracowała w [...] Sp. z o.o. na stanowisku operatora maszyn szyjących. W związku z podejrzeniem zaistnienia choroby zawodowej przeprowadzono postępowanie diagnostyczno-orzecznicze. W jego wyniku lekarz [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Poradni Chorób Zawodowych stwierdził u A. J. chorobę zawodową w postaci przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy - obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Na podstawie wskazanego orzeczenia oraz oceny narażenia zawodowego dotyczącego przebiegu pracy, a także w oparciu o postępowanie wyjaśniające w środowisku pracy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. orzekł o chorobie zawodowej jak w sentencji decyzji. Odwołanie od tej decyzji w imieniu [...] Sp. z o.o. złożył Dyrektor Fabryki wskazując w nim, że zaskarżona decyzja nie rozwiewa wątpliwości co do zasadności rozpoznania u A. J. choroby zawodowej podnoszonych przed wydaniem decyzji. Rozpoznając to odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoją decyzję szczegółowo odniósł się do przebiegu postępowania w tej sprawie i stwierdził, ze orzeczenie lekarskie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej zostało wydane w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym m. in. na podstawie szczegółowej oceny narażenia zawodowego, dokonanej przez przedstawiciela inspekcji sanitarnej. W ocenie tej opisano precyzyjnie rodzaj wykonywanych czynności zawodowych oraz ich przebieg czasowy co umożliwiło określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności mogących powodować nadmierne obciążenie układu nerwowego. Kierując się wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego co do tego, że organa Inspekcji Sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w przeczeniu lekarskim i nie posiadają upoważnienia do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej oraz wobec niepodważenia trafności tego orzeczenia przez stronę odwołującą się Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. orzekło utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [....] Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, polegające na tym, że pomimo zgłaszania przez Skarżącego uwag do karty narażenia zawodowego i umotywowanych zastrzeżeń co do orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu u A. J. choroby zawodowej nie zlecił ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia co powinien uczynić zgodnie z treścią przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869. ). Ponad to zarzucono niekompletność materiału dowodowego poprzez nieuzupełnienie karty narażenia zawodowego, zgodnie z wnioskami złożonymi przez Skarżącą. W konsekwencji wskazano, że nie przeprowadzając tego dowodu organ administracji wydał decyzję bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podtrzymując argumentację zawartą swojej decyzji wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna i prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Z dołączonego do akt sprawy odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców wynika, że do reprezentowania Spółki uprawniony jest jednoosobowo prezes wieloosobowego zarządu lub dwóch członków zarządu łącznie lub jeden członek zarządu działający z prokurentem. Szczególnej reprezentacji wymagają czynności z bankami oraz zaciąganie zobowiązań powyżej kwoty 500000 dolarów amerykańskich. Ze wskazanego wyżej odpisu wynika również, że podpisujący odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. Dyrektor Fabryki J. N. jest członkiem zarządu. W związku z tym należy uznać, że odwołanie nie spełnia wymogów dotyczących reprezentacji Skarżącej Spółki co musi skutkować nieważnością decyzji organu II instancji. Stanowisko takie potwierdza wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1993 r. sygn. akt SA/Lu 688/93 ,w którym stwierdził, że "Jeśli spółka z o.o., jako strona w postępowaniu administracyjnym, nie jest reprezentowana przez organ oznaczony w rejestrze handlowym, to skutkuje to nieważnością decyzji administracyjnych wydanych w takim postępowaniu." Niezależnie od powyższej okoliczności wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 orzekł, że: 1) art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz 2) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy powołane tracą moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stan prawny ustalony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje sądy w ten sposób, że muszą one uwzględniać go niezależnie czy rozstrzygnięcie organu administracji zostało podjęte przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, czy też po jego ogłoszeniu, bowiem orzeczenie o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji powinno przesądzać o uznaniu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. W takiej sytuacji sąd uchybienie to winien wziąć z urzędu pod uwagę niezależnie czy miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie Powiatowy Państwowy Inspektor Sanitarny orzekał w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) co organ odwoławczy winien uwzględnić w swoim orzeczeniu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło