VII SA/Wa 1586/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-20

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej posiadającej oszczędności w kwocie około 100.000 zł, dom o powierzchni 150 m2 oraz miesięczne dochody netto z emerytur w łącznej wysokości 7192 zł, przy stałych zobowiązaniach i wydatkach około 2000 zł miesięcznie, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej posiadającej znaczące oszczędności, nieruchomość oraz wysokie dochody z emerytur, przy relatywnie niskich stałych wydatkach, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie dostępu do sądu osobom w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, a nie ochrona czy wzbogacanie majątku podmiotów prywatnych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i teściową, posiada dom o powierzchni 150 m2 oraz oszczędności w kwocie około 100.000 zł. Dochody z emerytur wynoszą 7192 zł netto miesięcznie, a stałe wydatki około 2000 zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. L. i S. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. [...] złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1586/18. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Celem instytucji prawa pomocy, stanowiącej odstępstwo od tej generalnej reguły, jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. [...] prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i teściową. Skarżący posiada dom o powierzchni 150 m2 oraz oszczędności w kwocie ok. 100.000 zł. [...] wraz z rodziną utrzymują się z dochodów z emerytur w łącznej wysokości 7192 zł netto miesięcznie. Z wniosku wynika, że stałe zobowiązania i wydatki wynoszą około 2000 zł miesięcznie. W takiej sytuacji brak jest uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, nie sposób bowiem uznać skarżącego za osobę ubogą, wymagającą wsparcia z budżetu państwa (do czego sprowadza się przyznanie prawa pomocy). Warto podkreślić, iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 stycznia 2012 r. sygn. II FZ 797/11 LEX nr 1104128, z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II FZ 80/11 LEX nr 1080061, z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II FZ 348/12 LEX nr 1166136, z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493). Mając na uwadze informacje wynikające ze złożonego wniosku, w tym wysokość oszczędności, stwierdzić trzeba, że brak jest jakichkolwiek podstaw do przerzucenia kosztów związanych z zainicjowanym przez skarżącego postępowaniem sądowym na współobywateli w ramach instytucji prawa pomocy. Nie może budzić wątpliwości, że skarżący jest w stanie samodzielnie ponieść zarówno koszty sądowe w niniejszej sprawie, jak i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło