VII SA/Wa 1588/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, sędzia WSA Maria Tarnowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi T. S. i J. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. S. i J. S. kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2015r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia T. i J. S., reprezentowanych przez pełnomocnika T. S., na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego umarzającej postepowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych zrealizowanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] a we [...] obręb [...] ([...], dz.nr [...]) - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., stanowiącym podstawę prawną o postanowienia organu pierwszej instancji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest oprócz braku przymiotu strony u wnoszącego podanie, zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Następnie organ wskazał, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 509/14 (prawomocnym od dnia 12 stycznia 2015 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...], znak: [...], którą organ wojewódzki utrzymał w mocy objętą następnie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Oznacza to, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji organu pierwszej instancji. W myśl ugruntowanych poglądów doktryny i judykatury sądowoadministracyjnej, zastosowanie trybu nadzwyczajnego w oparciu o przepis art. 156 k.p.a. jest możliwe jeżeli wcześniej nie zostało wszczęte postępowanie odwoławcze, które zawsze ma pierwszeństwo przed postępowaniem w trybie nadzoru (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt. I SA/Wa 1589/05, LEX nr 203691). Słusznie zatem zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], znak: [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane powyżej postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli T. S., J. S. reprezentowani przez pełnomocnika T. S.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy a to: art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie odpowiadają przepisom prawa, zapadły z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a. W okolicznościach sprawy nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego objętego wnioskiem skarżących. Wnioskiem tym objęta została opisana powyżej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego, przy czym jak wskazał organ drugiej instancji w toku było postępowanie odwoławcze. Ma rację Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że zastosowanie trybu nadzwyczajnego w oparciu o przepis art. 156 k.p.a. jest możliwe, jeżeli wcześniej nie zostało wszczęte postępowanie odwoławcze, które zawsze ma pierwszeństwo przed postępowaniem w trybie nadzoru. W przypadku zbiegu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz postępowania odwoławczego oznacza to jednak tylko tyle, że najpierw rozpoznane zostanie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. W takiej sytuacji nie ma jednak podstaw do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Postępowanie to może jedynie zostać zawieszone do czasu zakończenia postepowania odwoławczego. Analogiczne stanowisko do tu prezentowanego zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 października 2015 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 912/15. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.