VII SA/Wa 1589/07

WyrokWSA w Warszawie2007-12-03

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie może zostać wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, która nadal funkcjonuje w obrocie prawnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie, oparte na art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, było nieprawidłowe. Decyzja o pozwoleniu na budowę, która stanowiła podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie, funkcjonowała w obrocie prawnym i nie została wyeliminowana. W związku z tym, kwestia stwierdzenia nieważności tej decyzji nie stanowiła zagadnienia wstępnego, od którego zależałoby rozpatrzenie wniosku o pozwolenie na użytkowanie, a samo wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogło być podstawą do zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania w sprawie wniosku o pozwolenie na użytkowanie części budynku. Organy zawiesiły postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, wskazując m.in. na utratę przez J. R. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji po sprzedaży nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, a także stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi H. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 123 Kpa - zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie korytarza i biura na parterze, pomieszczenia magazynowego na I piętrze, w rozbudowanej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1999r. Nr [...] części budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego, usytuowanego na terenie działki nr ew. [...], położonej przy ul. P. w L.. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2007r. Nr [...] podjął zawieszone postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek M. F. oraz H. C. w sprawie pozwolenia na użytkowanie korytarza i biura na parterze, pomieszczenia magazynowego na I piętrze, w rozbudowanej części przedmiotowego budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego. Zawieszenie postępowania w w/w sprawie nastąpiło z uwagi na śmierć jednej ze stron postępowania administracyjnego – M. F., do czasu zakończenia postępowania spadkowego. Następnie organ I instancji ustalił, że postanowieniem z dnia [...] września 2005r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w L. stwierdził, że spadek po M. F. nabyła H. C.. W związku z powyższym podjął postępowanie z urzędu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie ustalił, że toczy się postępowanie przed organami wyższych instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1999r. Nr [...], zezwalającej M. i Z. F. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. P. w L.. Z posiadanych dokumentów wynika również, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006r., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r. w całości i odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydenta Miasta L. Nr [...]. W związku z powyższym, pismem z dnia 29 marca 2007r. organ I instancji wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzielenie informacji, jak zakończyło się postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...]. Zdaniem organu dokonane rozstrzygnięcia przez organy wyższego stopnia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić będą zagadnienie wstępne, od którego zależeć będzie rozpatrzenie sprawy dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpoznaniu zażalenia H. C. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z dnia [...] marca 2007r. sygn. akt: VII SA/Wa 95/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r. i odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. Nr [...]. W związku z powyższym, w dalszym ciągu pozostaje do rozpatrzenia odwołanie radcy prawnego R. C. - pełnomocnika H. C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r. Dlatego, zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. A więc na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa rozstrzygnięcie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. Nr [...] stanowi zagadnienie wstępne. Natomiast odnosząc się do zarzutów, dotyczących utracenia przez J. R. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1999r. Nr [...], organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zbadanie jedynie zasadności zawieszenia przez organ I instancji postępowania administracyjnego w sprawie udzielenie pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia magazynowego na I piętrze oraz korytarza i biura na parterze rozbudowanej części budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr [...], a kwestia prawidłowości prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. Nr [...] jest przedmiotem postępowania przed innymi organami, tj. Wojewodą i Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Zdaniem skarżącej, organ II instancji naruszył art. 94 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ zaskarżone postanowienie nie uwzględnia właściwego stanu faktycznego sprawy. W tym miejscu skarżąca powołała się na okoliczność, że J. R., który był stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1999r. Nr [...] - sprzedał w dniu 3 kwietnia 2007r. przedmiotową nieruchomość położoną w L. przy ulicy P.. O tym fakcie J. R. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Dlatego traktowanie J. R. jako strony pomimo sprzedaży przez niego przedmiotowej nieruchomości narusza przepis art. 28 Kpa, bowiem z datą sprzedaży J. R. utracił przymiot strony postępowania. W związku z powyższym, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1999r. Nr [...] powinno być z urzędu umorzone na podstawie art. 105 §1 Kpa, natomiast decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2006r. nie ma żadnego znaczenia prawnego. Nie zasługuje ona na miano zagadnienia wstępnego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji narusza art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W rozpatrywanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów administracji błędnie stanowi art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, w myśl którego postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Omawiany przepis wskazuje podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania i stanowi, że organ administracji państwowej "zawiesza postępowanie". Oznacza to, iż w razie wystąpienia jednej ze wskazanych przesłanek organ zobowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, a także kontrolować czy w toku postępowania nie zaistniała taka podstawa. W myśl tego przepisu konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego zachodzi wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe (wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1983 r. I SA 481/83 ONSA 1983/2 poz. 65). Przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Przy czym treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji. W przedmiotowej sprawie badana w postępowaniu nadzwyczajnym nieważnościowym decyzja Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia [...] września 1999r. o pozwoleniu na rozbudowę i modernizację budynku handlowo - usługowo-mieszkalnego na działce przy ul. P. w L., która w pkt 3 nałożyła na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie po zakończeniu rozbudowy, nie jest zagadnieniem wstępnym do rozpoznania wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Taki wniosek pismem z dnia 10 stycznia 2005r. złożyły do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. H. C. i M. F.. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organów, iż dokonane rozstrzygnięcia przez organy wyższego stopnia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta L. nr [...], stanowić mogą zagadnienie wstępne, od którego zależy rozpatrzenie sprawy dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Należy zwrócić uwagę, iż w dacie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania a także na dzień dzisiejszy decyzja Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia [...] września 1999r. funkcjonuje w obrocie prawnym, a więc jest ostateczna. Możliwe zatem było wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dopiero w sytuacji, gdyby decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego stanowiłoby to przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Należy pamiętać, iż samo wszczęcie postępowania sądowego, które ma na celu ocenę zgodności z prawem decyzji ostatecznej, która rozstrzygnęła zagadnienie wstępne ważne w innym postępowaniu administracyjnym, nie może być podstawą do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 kpa w tym postępowaniu. Dopóki ta decyzja ostateczna nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego bądź nie zostanie wydane postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania, dopóty zawieszenie postępowania nie tylko naruszałoby art. 97 § 1 pkt 4 kpa i art. 16 § 1 kpa, ale naruszałoby też nakaz wynikający z art. 12 § 1 kpa, dotyczący szybkości postępowania organu administracji publicznej (vide wyrok WSA z dnia 21 września 2006r., sygn. akt III SA/Wa 3108/05, Lex nr 265493). Na marginesie, odnosząc się do zarzutów skargi, iż J. R. utracił przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 17 września 1999r. Nr 869, należy zgodzić się z argumentem organu, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zbadanie zasadności zawieszenia przez organ I instancji postępowania administracyjnego w sprawie udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Nie podlega kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym kwestia prawidłowości prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. Nr [...]. Mając na względzie, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego co mogło mieć wpływ na wynik sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W punkcie II orzeczono na podstawie art. 152.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło