VII SA/Wa 159/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. Spółdzielni Mieszkaniowej "S." z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. Ł., na podst. art. 138 § 2 kpa oraz na podst. art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] oraz z urzędu uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wydając powyższą decyzję organy ustalił następujący stan faktyczny i prawny. Pismem z dnia 20 września 2010 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "S." w W., zadenuncjowała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nielegalność wybudowania garażu "blaszaka" usytuowanego na terenie posesji w T. przy ul. B. Spółdzielnia wskazała, że przedmiotowy garaż stanowi własności J. Ł. oraz, że pismem z dnia 4 sierpnia 1999 r. wyraziła zgodę na lokalizację tej inwestycji na terenie osiedla. Jak wskazuje Spółdzielnia w piśmie, w trakcie przygotowywania dokumentacji do realizacji inwestycji wybudowania parkingu, okazało się że garaż został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Do przedmiotowego pisma, Spółdzielnia dołączyła wezwania, kierowane do J. Ł., wzywające do rozbiórki samowoli budowlanej. Zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], powiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej garażu "blaszaka" oraz wyznaczył termin oględzin przedmiotowej nieruchomości na dzień 5 maja 2011 r. W związku z dokonaniem oględzin obiektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nałożył na podst. art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, obowiązek wstrzymania robót budowlanych oraz przedstawienia w terminie 90 dni, dokumentów umożliwiających legalizację zaistniałej samowoli budowlanej, tj: – zaświadczenia Burmistrza T. o zgodności ww. obiektu z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź, w przypadku braku planu, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, – 4 egzemplarzy projektu budowlanego sporządzonego przez osobę o wymaganych kwalifikacjach i uprawnieniach, – Oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe postanowienie zostało, jak wynika z uzasadnienia organu I instancji i akt sprawy, doręczone w dniu 20 czerwca 2011 r., a oznaczony termin upłynął bezskutecznie w dniu 19 września 2011 r. - nałożonego obowiązku J. Ł. nie wykonał. W związku z powyższym dniu [...] maja 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r. nakazał J. Ł. całkowitą rozbiórkę garażu blaszanego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. B. w T.. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, organ wskazał, że obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nie został wykonany, dlatego też zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego organ zobowiązany był orzec rozbiórkę wykonanego samodzielnie obiektu budowlanego. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] września 2011 r., J. Ł. podniósł, że nałożonego obowiązku w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2011 r. nie mógł wykonać, ponieważ stroną w tej sprawie powinien być przedstawiciel Spółdzielni, który wniósł wniosek o samowoli budowlanej. Skarżący podniósł również, że w terminie oględzin przedmiotowego budynku, wyznaczonym przez organ na dzień 5 maja 2011 r. nikt z organu się nie stawił. Ponadto skarżący poddaję w wątpliwość możliwość zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlanego do przedmiotowego garażu z uwagi na to, że jest on usytuowany na miękkim gruncie, nie przytwierdzony na stałe do podłoża. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], w wyniku odwołania J. Ł. od decyzji PINB w [...] z dnia [...] września 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz z urzędu uchylił postanowienie PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 Kpa) nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowych aktach sprawy brak jest zawiadomienia o oględzinach, które zostały przeprowadzone w dniu 31 maja 2011 r. Organ I instancji pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz o wyznaczeniu terminu oględzin na dzień 5 maja 2011 r. W/w zawiadomienie zostało odebrane przez J. Ł. w dniu 26 kwietnia 2011 r. Niemniej jednak oględziny zostały przeprowadzone w dniu 31 maja 2011 r. o czym organ I instancji nie powiadomił stron postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby termin oględzin został przeniesiony, jakie były tego przyczyny i czy organ poinformował o tym strony. Obowiązkiem organu I instancji, było umożliwienie stronie czynnego uczestniczenia w oględzinach, w tym możliwości wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych przez organ i podpisania protokołu oględzin, w związku z tym, jak wskazuje organ odwoławczy, PINB w [...] powinien sporządzić protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych i ustalić stan faktyczny sprawy z udziałem wszystkich stron postępowania zgodnie z przepisami Kpa. Jednocześnie wskazł, że organ I instancji winien ustalić w sposób jednoznaczny czy omawiany garaż został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Z powyższą decyzją niezgodziła się [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "S." w W. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Admnistracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całści, Spółdzielnia wskazała na rażące naruszenie przepisów postępowania w szczególności: - art. 79 kpa w zw. z art. 132 § 2 kpa przez błędne uznanie, iż obecnośc J. Ł. przy oględzinach obiektu miała wpływ na wynik postępowania, skutkujący wadliwym rozstrzygnięciem w sprawie; - art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez uchylenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę oragn wniósł o jej oddalenie,podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie zasługuję na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie, kontrolowana była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. Zasadnie, zdaniem Sądu, organ II instancji uchylił decyzję z dnia [...] września 2011 r. oraz postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z uwagi na naruszenie przepisu art. 79 kpa. W wyniku zawiadomienia dokonanego przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową "S." w W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej dot. garażu blaszanego położonego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. B. w T., zakreślając w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania termin na dzień 5 maja 2011 r. w celu dokonania oględzin miejsca i budynku. Należy zauważyć, że w przedmiotowych aktach sprawy brak jest zawiadomienia o oględzinach, które zostały przeprowadzone w dniu 31 maja 2011 r. Organ I instancji pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz o wyznaczeniu terminu oględzin na dzień 5 maja 2011 r. W/w zawiadomienie zostało doręczone J. Ł. w dniu 26 kwietnia 2011 r. Niemniej jednak oględziny zostały przeprowadzone w dniu 31 maja 2011 r. o czym organ I instancji nie powiadomił stron postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby termin oględzin został przeniesiony, jakie były tego przyczyny czy organ poinformował o tym strony. Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy w uzasadnieniu, zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 Kpa) nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. W myśl art. 79 § 1 Kpa "strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu, strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia ". Zachowanie wymogu art. 79 Kpa niezależnie do wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy, (wyrok WSA w Warszawie z dnia 06.10.2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1148/06). Zdaniem Sądu, organ powiatowy przeprowadzając oględziny w dniu 31 maja 2011 r. naruszył w/w przepis. Ponadto art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 Kpa, nakładając na organ administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zgodnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2008r. sygn. akt: V SA/Wa 943/08 "Przepis ten obliguje organ administracji publicznej do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Piśmiennictwo przedmiotu w sposób jednoznaczny podkreśla, iż wyrażona w art. 7 Kpa zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Zasadnym jest również pogląd prezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 24 kwietnia 2008r. sygn. akt VII SA/Lu 125/08, że "Oględziny dają stronie możliwość bezpośredniego kontaktu ze źródłem dowodowym i wypowiedzenia się na jego temat. Wprawdzie przeprowadzane są przez organ prowadzący postępowanie, który spisuje z nich protokół, ale wartość dowodowa maja tylko wówczas, gdy odbywają się w obecności wszystkich zainteresowanych stron, bowiem podlegają ocenie razem z ich wyjaśnieniami i oświadczeniami". Natomiast w orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie obowiązku zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu oraz obowiązku zapewnienia stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 14 listopada 1995 r., SA/Wr 664/95, LEX nr 27053; wyrok NSA z dnia 13 lutego 1986 r., II SA 2015/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 13). Zob. także wyrok NSA z dnia 8 stycznia 1988 r., IV SA 806/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 24, gdzie stwierdzono, że: "Praktyka przeprowadzania przez organy administracji uzupełniających dowodów dopiero po wydaniu decyzji i jej zaskarżeniu przez stronę narusza prawo strony do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego ma dojść do wydania decyzji (art. 10 § 1, art. 79 i 81 k.p.a.)". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nieprawidłowo zastosował przepis art. 79 kpa tj. nie zawiadomił stron postępowania o planowanych oględzinach budynku. Słusznie zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję z dnia [...] września 2011 oraz postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. przekazując sprawę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do ponownego rozpatrzenia. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.