VII SA/Wa 1591/19

PostanowienieWSA w Warszawie2020-03-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, oparty na nagłej chorobie, powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wymaga wykazania, że przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu była nagła, niezależna od woli strony i niemożliwa do przezwyciężenia pomimo dołożenia szczególnej staranności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę, która została odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych (uiszczenia wpisu sądowego). Następnie skarżący złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, które zostało oddalone przez NSA. W zażaleniu skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uzasadniając go nagłą chorobą. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, w tym do uiszczenia wpisu i uprawdopodobnienia braku winy.
Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. 2. Zwrócono skarżącemu 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J K o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J K na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J K 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 27 czerwca 2019 r. J K (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...]. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 22 lipca 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została zwrócona do Sądu i uznana za skutecznie doręczona w dniu 16 sierpnia 2019 r. Postanowieniem z dnia 16 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jej braków formalnych poprzez uiszczenie wpisu sądowego. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które postanowieniem z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt II OZ 1099/19, zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. W zażaleniu z dnia 30 września 2019 r. skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Zarządzeniem z dnia 5 lutego 2020 r. wezwano skarżącego, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że "z uwagi na okoliczności w pełni uzasadniające wystąpienie braku winy po stronie wnioskującego w osobie J K z powodu zdarzenia nagłej choroby paraliżującej skurczem mięśni podudzia obu nóg przypadające podczas sprawunku w godzinach 2200 dnia 5 lutego 2019 r., trwającej do godz. 045 dnia 6 lutego 2019 r., to jest możliwości nadania w formie przesyłki poleconej w Urzędzie Poczty Głównej pisma zaskarżającego niesprawiedliwe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w drodze odmowy wydania rzetelnego zaświadczenia, bez wątpienia, o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...]usytuowanego w budynku mieszkalnym przy ul. [...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednakże jak stanowi § 3 tego przepisu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Zgodnie natomiast z art. 87 § 4 p.p.s.a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z przywołanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie, we wskazanym terminie, wniosku przez skarżącego oraz dokonanie czynności, dla której zakreślono termin, nie jest wystarczające dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której uchybił. Niezbędne jest także uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Celem tej instytucji jest bowiem umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku stwierdzić należy, że argumentacja skarżącego nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 921/14, LEX nr 1 634 813). Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, by uchybienie terminu miało miejsce nie z jej winy. Wskazane powody, dla których skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Innymi słowy, przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). W niniejszej sprawie skarżący oparł wniosek na twierdzeniu, że "z powodu zdarzenia nagłej choroby paraliżującej skurczem mięśni podudzia obu nóg przypadające podczas sprawunku w godzinach 2200 dnia 5 lutego 2019 r., trwającej do godz. 045 dnia 6 lutego 2019 r., to jest możliwości nadania w formie przesyłki poleconej w Urzędzie Poczty Głównej pisma zaskarżającego niesprawiedliwe postanowienie. Podkreślił ponadto, że uchybienie terminu było przez skarżącego niezawinione, niezależne i podyktowane podeszłym wiekiem, kiedy to panowanie nad zdrowiem jest już ograniczone do minimum sprawności fizycznej i psychicznej". W związku z powyższym, w ocenie Sądu, przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie było możliwe, ponieważ strona nie dochowała odpowiedniej staranności. W ocenie Sądu, w sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu i brak było podstaw do jego uwzględnienia. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło