VII SA/Wa 1594/14

WyrokWSA w Warszawie2016-04-05

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, podczas gdy istniał przedmiot postępowania w postaci oceny decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie nadzwyczajnym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ istniał przedmiot postępowania w postaci oceny decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie nadzwyczajnym. Organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać złożone odwołania, a nie umarzać postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej. Wojewoda uznał, że pozwolenie nie dotyczyło działki skarżących, a zatem nie było podstaw do stwierdzenia nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że decyzja pozwolenia na budowę nie obejmowała działki skarżących. Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skarg P. N. i K. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej kpa po rozpatrzeniu wniosku K. N.- odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r" nr [...], w części dotyczącej działki nr ewid. [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznej NN w ulicy [...] w [...] -Etap III- od ulicy [...] do Placu [...] - demontaż linii energetycznej napowietrznej NN 0,4 kV z oświetleniem ulicznym, budowa linii energetycznej kablowej NN 0,4 kV. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpił K. N. z uwagi na to, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością nr ewid. [...], stanowiącą jego współwłasność. Następnie wskazał, że organ I instancji przekazując ww. wniosek do Wojewody [...] wyjaśnił, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2012r, nr [...] nie uprawniała do prowadzenia jakichkolwiek robót na działce nr ew. [...]. Zaznaczył także, że pismem z dnia [...] maja 2013r., znak: [...] Prezydent Miasta [...] przyjął zgłoszenie robót budowlanych polegających na przebudowie tymczasowego przyłącza energetycznego napowietrznego do budynku przy ul. [...] - montaż słupa tymczasowego, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr ewid. [...] w obrębie [...] w [...] co oznacza, że działka nr ewid. [...] nie zostanie pozbawiona dostępu do energii elektrycznej. Realizacja tymczasowego przyłącza przewidziana została do czasu uzyskania możliwości wejścia (zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości) z robotami na działkę nr ewid. [...] i wykonanie docelowego przyłącza kablowego. Dodatkowo, pismem z dnia [...] sierpnia 2013r. Prezydent Miasta [...] wyjaśnił, że działka nr ewid. [...], której współwłaścicielem jest wnioskodawca nie wchodziła w zakres ww. zgłoszenia ani też w zakres pozwolenia na budowę bowiem inwestor nie posiada zgody na przeprowadzenie w obrębie przedmiotowej działki robót budowlanych, zatem nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Rozpatrując wniosek K. N. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z treścią wniosku o pozwolenie na budowę inwestycja objęła działki drogowe nr ewid. [...],[...], obręb [...] oraz działki nr ewid. [...],[...],[...] obręb [...]. Do wniosku inwestor złożył wymagane przepisami oświadczenie o podsiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na ww. działki drogowe. Zgodnie z sentencją decyzji organ I instancji udzielił pozwolenia na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznej NN w ulicy [...] oraz demontaż linii energetycznej napowietrznej NN 0,4 kV z oświetleniem ulicznym, budowie linii energetycznej kablowej NN 0,4 kV na działkach wskazanych we wniosku. Zaznaczył, że w uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że (zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20, w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1a) przebudowa istniejących przyłączy kablowych na kablowe naziemne nastąpi według odrębnego opracowania poprzez zgłoszenie. Dalej organ wojewódzki podkreślił, że projekt zagospodarowania terenu, będący częścią projektu budowlanego wskazuje całość zagospodarowania terenu działek na których realizowana będzie inwestycja wraz z uwzględnieniem projektowanych przyłączy, z którymi obiekt stanowić będzie całość techniczno-użytkową. Pomimo, że realizacja przyłączy może nastąpić w odrębnym trybie nie oznacza to, że projekt budowlany może pomijać te projektowane elementy obiektu liniowego. Projekt zagospodarowania terenu uwzględnia bowiem całość inwestycji, jednak udzielone inwestorowi pozwolenie na budowę dotyczy tylko i wyłącznie działki drogowej a przyłącza nie zostały objęte ani wnioskiem inwestora ani decyzją o pozwoleniu na budowę. Wojewoda [...] zaznaczył, że inwestor nieprawidłowo zawarł w treści opisowej rysunkowej projektu budowlanego stanowiącego integralną część decyzji także opis robót projektowanych na działce nr ewid. [...]. W ocenie organu wojewódzkiego powyższe nie uprawniało inwestora do rozpoczęcia wskazanych robót bez uprzedniego zgłoszenia odpowiedniemu organowi. Powyższe nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie może być powodem stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej działki nr ewid. [...]. Ponadto organ wojewódzki wskazał, że dla przedmiotowej inwestycji została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...] oraz decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...] udzielającą pozwolenia na wykonanie przedmiotowych prac. Przedmiotowa inwestycja zawarta w decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2012r. wypełnia wszystkie warunki ustalone w decyzjach. Obiekt został zaprojektowany z poszanowaniem przepisów techniczno - budowlanych a inwestycja nie ogranicza i nie pozbawia osób trzecich dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, gazu ziemnego oraz ze środków łączności, ograniczenia dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz nie emituje ponadnormatywnych uciążliwości. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością nr ewid. [...] na cele budowlane Wojewoda [...] wyjaśnił, że zgoda taka w przypadku tak określonego zakresu inwestycji nie była wymagana. Reasumując, organ wojewódzki stwierdził, że inwestor prawidłowo złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a organ I instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania. Dalej organ wojewódzki wyjaśnił, że obszar oddziaływania linii elektroenergetycznej z pewnością obejmuje tereny, na których są zlokalizowane urządzenia elektroenergetyczne umożliwiające przesył energii. Żadne z urządzeń elektroenergetycznych umożliwiających przesył energii nie zostało usytuowane na działce skarżącego. Linia kablowa niskiego napięcia znajduje się przy granicy z działką skarżącego na działce będącej drogą, jednak organ uznał, skarżącego za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności choćby z uwagi na bliskie sąsiedztwo z inwestycją. Zaznaczył, że wskazana przez skarżącego okoliczność nie brania udziału w postępowaniu jest przesłanką do wznowienia postępowania nie zaś do stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem organu wojewódzkiego okoliczność taka nie może być oceniana w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewoda [...] stwierdził, że kontrolowana decyzji została wydana prawidłowo i nie jest obarczona wadą powodująca jej nieważność, gdyż nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Ocenił, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa tj. z przyczyny rażącego naruszenia prawa, na którą wskazuje skarżący. Pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z obowiązującymi w dniu wydania przepisami ustawy Prawo budowlane, przepisami szczególnymi, przepisami wykonawczymi, oraz przepisami postępowania administracyjnego. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli K. N., M. N., B. T., P. N. Po rozpatrzeniu ww. odwołań Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzją umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z akt postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...] wynika, że decyzja ta nie zatwierdza projektu budowlanego i nie udziela pozwolenia na budowę na działce nr [...]. Organ II instancji zaznaczył, że we wniosku o pozwolenie na budowę nie wymieniono działki nr [...] podobnie jak w sentencji decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...]. Ponadto, inwestor nie złożył również oświadczenia o prawie dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Powyższe w ocenie organu odwoławczego jednoznacznie świadczy o tym, że inwestor nie wnioskował o udzielenia pozwolenia na budowę na działce nr [...] oraz że takiego pozwolenia nie otrzymał. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż okoliczność, że na projekcie zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...] naniesiono fragment inwestycji także na działce nr [...] nie oznacza, że działka ta została objęta pozwoleniem na budowę udzielonym tą decyzją. Tym samym przeprowadzone przez Wojewodę [...] postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...] w części dotyczącej działki nr [...] organ odwoławczy uznał za bezprzedmiotowe. Podkreślił, że postępowanie to ma bowiem na celu dokonanie weryfikacji decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] w zakresie, który nie jest objęty tą decyzją. Z powyższych względów organ odwoławczy uznał, że zasadnym jest uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] i umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania organu I instancji w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji w części dotyczącej działki nr [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014r., znak: [...] wnieśli P. N. i K. N. W odpowiedzi na skargi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich odrzucenie lub oddalenie z uwagi na to, iż nie zawierają żadnego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ! 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przemów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Na rozprawie Sąd na podstawie art. 111 §1ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej ppsa postanowił połączyć sprawę VII SA/Wa 1594/14 ze skargi P. N. ze sprawą VII SA/Wa 1774/14 ze skargi K. N. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia bowiem mogły one być objęte jedną skargą. Skargi zostały uwzględnione, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...] czerwca 2014r., którą organ po rozpatrzeniu odwołań K. N., M. N., B. T. i P. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...], znak: [...], odmawiającej stwierdzenia na wniosek K. N. nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. pozwolenia na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznej NN w ulicy [...] w [...] - Etap III - od ulicy [...] do Placu [...] - demontaż linii energetycznej napowietrznej NN 0,4 kV z oświetleniem ulicznym, budowa linii energetycznej kablowej NN 0,4 kV (działki nr ewid.: [...],[...] obr. [...],[...],[...],[...] obr. [...]), w części dotyczącej działki nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. Zaskarżona decyzja wskazuje, jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 §1 pkt 2 kpa, który stanowi o możliwości uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy uznał postępowanie prowadzone przez Wojewodę [...] o stwierdzenie nieważności w części dotyczącej działki nr [...] za bezprzedmiotowe, bowiem postępowanie to ma na celu dokonanie weryfikacji decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r. w zakresie, który nie jest objęty tą decyzją. Jednocześnie organ odwoławczy dokonał oceny okoliczności, którą skarżący wskazywali, jako przesłankę rażącego naruszenia prawa w/w decyzji. Mianowicie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z akt postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...], znak: [...] wynika, iż decyzja ta nie zatwierdza projektu budowlanego i nie udziela pozwolenia na budowę na działce nr [...]. W szczególności organ wskazał, że we wniosku o pozwolenie na budowę nie wymieniono działki nr [...] podobnie jak w sentencji decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...], znak: [...]. Inwestor nie złożył również oświadczenia o prawie dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Zdaniem organu powyższe jednoznacznie świadczy o tym, że inwestor nie wnioskował o udzielenia pozwolenia na budowę na działce nr [...] oraz że takiego pozwolenia nie otrzymał. Z tego względu organ odwoławczy uznał okoliczność, iż na projekcie zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...], znak: [...] naniesiono fragment inwestycji także na działce nr [...] nie oznacza, że działka to została objęta pozwoleniem na budowę udzielonym tą decyzją. Zastosowanie art. 138 §1 pkt 2 kpa (jak wskazuje się w orzeczeniu) w zakresie umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego może mieć miejsce wyłącznie wtedy gdy okoliczności sprawy uzasadniały wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 §1 kpa czyli w sytuacji gdy nastąpił brak któregoś z elementów materialnoprawnego stosunku prawnego powodujący brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do istoty. Z bezprzedmiotowością zaś w rozumieniu art. 105 §1 kpa mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a więc brak jest sprawy administracyjnej mającej być przedmiotem postępowania. W szczególności brak przedmiotu faktycznego do rozpatrywania sprawy może uzasadniać bezprzedmiotowość postępowania. Taka jednak sytuacja nie zachodziła w sprawie. Skarżący P. N. i K. N. wystąpili mając w tym interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznej zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu zawierający w części opisowej i rysunkowej także opis robót projektowanych na działce nr ew. [...] stanowiącej współwłasność między innymi skarżących. Organ pierwszej instancji dokonał merytorycznej oceny tego faktu, stwierdzając, że wprawdzie projekt zagospodarowania stanowi integralną część decyzji nr [...] na budowę i przebudowę wydaną przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r. to jednak zdaniem organu nie daje to inwestorowi prawa do rozpoczęcia robót bez uprzedniego zgłoszenia odpowiedniemu organowi, a zatem nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie może być powodem stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej działki nr ew. [...]. Jak z powyższego wynika istnieje przedmiot postępowania, którym jest ocena decyzji nr [...] w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności, natomiast brak jest przesłanki bezprzedmiotowości z art. 105 §1 kpa uzasadniającej wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa. Rzeczą organu odwoławczego w tej sytuacji jest bowiem merytoryczne rozpoznanie złożonych odwołań. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu przed organami administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło