VII SA/Wa 1596/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-12

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, tymczasowo aresztowany i posiadający zabezpieczony majątek, wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mimo tymczasowego aresztowania i zabezpieczenia części majątku, nie udowodnił on w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. P., tymczasowo aresztowany od 30 sierpnia 2012 r., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wskazał, że nie uzyskuje dochodów, a jego majątek (mieszkanie, zespół dworsko-folwarczny, środki finansowe, zegarek) został zabezpieczony przez prokuraturę. Sąd wezwał do przedstawienia dokumentów potwierdzających zajęcie majątku, a skarżący przedstawił postanowienia prokuratury o zabezpieczeniu hipotecznym nieruchomości, rachunków bankowych i pieniędzy. Sąd uznał, że przedstawione dowody nie potwierdzają w sposób niebudzący wątpliwości niemożności poniesienia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania prac budowlanych przy zabytku postanawia: odmówić M. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. P. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od wpisu sądowego. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wynika, iż skarżący w związku z tymczasowym aresztowaniem od dnia 30 sierpnia 2012 r. nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący oświadczył, że cały jego majątek został zabezpieczony przez Prokuraturę Okręgową w Ł., skarżący nie ma możliwości dysponowania tym majątkiem. M. P. wskazał też, że jego żona również została tymczasowo aresztowana, cały jej majątek także został zabezpieczony przez Prokuraturę. Do swego majątku skarżący zaliczył: mieszkanie w stanie surowym o powierzchni 64 m2 w P., zespół dworsko-folwarczny w R. (ok. 13 ha), środki finansowe w kwocie ok. 230.000 zł oraz zegarek o wartości ok. 35.000 zł. W związku z powyższym stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Mając na uwadze powołany przepis oraz okoliczności wynikające ze złożonego wniosku i dodatkowych dokumentów stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania M. P. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy powinna wykazać w sposób wiarygodny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Jak wynika z treści wniosku, skarżący w związku z tymczasowym aresztowaniem od dnia 30 sierpnia 2012 r. nie uzyskuje żadnych dochodów. M. P. oświadczył, że cały jego majątek został zabezpieczony przez Prokuraturę Okręgową w Ł., do majątku tego zaliczył: mieszkanie w stanie surowym o powierzchni 64 m2 w P., zespół dworsko-folwarczny w R. (ok. 13 ha), środki finansowe w kwocie ok. 230.000 zł oraz zegarek o wartości ok. 35.000 zł. Pismem z dnia 15 października 2014 r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających zajęcie majątków skarżącego oraz jego żony (np. postanowień o zabezpieczeniu majątkowym). W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący nadesłał postanowienie Prokuratury Okręgowej w Ł. z 7 stycznia 2013 r., uzupełniające postanowienie z dnia 21 sierpnia 2012 r., którym zastosowano wobec M. P. zabezpieczenie majątkowe poprzez obciążenie hipoteką przymusową należących do niego nieruchomości w postaci lokalu mieszkalnego w P. oraz gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste wraz z nieruchomościami stanowiącymi odrębne nieruchomości położonego w Ł. – R.. Nadesłał ponadto postanowienia Prokuratury Okręgowej w Ł. z dnia 8 lutego 2013 r.: o zabezpieczeniu kwoty 1.654,74 zł znajdujących się na rachunku prowadzonym w Banku [...] S.A. we W. oraz o zabezpieczeniu kwoty 8.048,47 zł znajdującej się na koncie depozytowym prowadzonym na rzecz M. P. w Areszcie Śledczym w P., z dnia 1 lutego 2013 r. o zabezpieczeniu rachunku finansowego wraz ze znajdującymi się na nim papierami wartościowymi wycenionymi na łączną kwotę 20.499,50 zł, postanowienia Prokuratury Okręgowej w G.: z dnia 11 września 2012 r. o zajęciu zegarka marki U-Boat o wartości 31.198 zł oraz z dnia 30 sierpnia 2012 r. o zajęciu pieniędzy w kwocie 210.000 zł ujawnionych podczas przeszukania pomieszczeń mieszkalnych zajmowanych przez inną osobę. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na treść uzasadnień nadesłanych postanowień. W postanowieniach Prokuratury Okręgowej w Ł. z dnia 8 lutego 2013 r. wskazano, że "zgromadzony dotychczas w toku prowadzonego śledztwa materiał dowodowy w wysokim stopniu uprawdopodabnia, że podejrzany dopuścił się poniższych czynów: I. w okresie od 15 lipca 2009r. do 13 sierpnia 2012r. w G., jako prezes zarządu A. Sp. z o.o., działając z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (...), doprowadził znaczną ilość ustalonych dotychczas 1.697 osób fizycznych i innych nieustalonych osób do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w łącznej kwocie nie mniejszej niż 112.414.000,00 złotych, stanowiącej mienie znacznej wartości, poprzez wprowadzenie w/wym. w błąd co do faktycznego przeznaczenia i zabezpieczenia wpłacanych przez klientów firmy A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwot pieniężnych oraz rzeczywistego zamiaru wywiązania się z warunków zawieranych umów, zapewniających klientów, iż kwoty te zostaną przeznaczone na [...] (...), podczas, gdy w rzeczywistości (...) wpłacane przez nich środki finansowe wydatkował niezgodnie z przyjętymi na siebie zobowiązaniami umownymi, na inne przedsięwzięcia o charakterze gospodarczym, w szczególności: (...) - wypłatę środków pieniężnych z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz zleceń dla siebie i żony K. P. w łącznej kwocie nie mniejszej niż 26.868.055,95 złotych". W świetle treści ww. postanowień Prokuratury budzi wątpliwości oświadczenie skarżącego, że wszystkie środki pieniężne, jakie posiadał, zostały zajęte przez Prokuraturę (jak wynika z nadesłanych postanowień łącznie zajęto 219.703,21 zł). Mając na uwadze powołane okoliczności uznać należy, że M. P. nie wykazał w sposób bezsporny i wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie (w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło