VII SA/Wa 1597/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. P. i S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania D. P. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. D. P. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z jego treści wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostają mąż i dwoje dzieci. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni 398 m2, mieszkanie (50 m2), segment (100 m2), cztery samochody. Skarżąca wraz z rodziną utrzymują się z dochodów z tytułu najmu oraz z działalności gospodarczej. Skarżąca oświadczyła, że posiada oszczędności w kwocie 300.000 złotych. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 ustawy. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku D. P.. D. P. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, wskazując w uzasadnieniu, iż w tym roku obrotowym jej działalność gospodarcza nie przynosi przychodów. We wniosku tym skarżąca wypełniła rubrykę nr 10, dotyczącą dochodu miesięcznego brutto, w sposób nieczytelny, uniemożliwiający ustalenie w sposób jednoznaczny, jakie dochody wraz z mężem uzyskuje. Nie sposób bowiem stwierdzić, czy wykazany w formularzu dochód z tytułu najmu wynosi 200 czy 2.000 zł. Odnośnie dochodów z działalności gospodarczej skarżąca wskazała: "I poł. roku (około 8 tys. zł)", co nie pozwala na stwierdzenie, czy jest to dochód miesięczny, czy łączny dochód z pierwszej połowy roku. Ponadto podsumowując łącznie dochody z obu źródeł skarżąca wpisała: "0". Tym samym nie jest możliwe ustalenie – na podstawie nadesłanego formularza – jakiej wysokości dochody skarżąca uzyskuje. Pomimo tego odstąpiono od wzywania skarżącej do wyjaśnienia tych wątpliwości, bowiem już pozostałe okoliczności przedstawione w złożonym wniosku pozwalają na stwierdzenie, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. D. P. posiada bowiem znaczny majątek, na który składają się: dom o powierzchni 398 m2, mieszkanie o powierzchni 50 m2, segment o powierzchni 100 m2, cztery samochody. Co istotne, skarżąca posiada ponadto oszczędności w kwocie ok. 300.000 zł, które – nawet gdyby skarżąca nie uzyskiwała jakichkolwiek dochodów - pozwalają na utrzymanie rodziny oraz poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Uznać zatem należy, że brak jest powodów dla przerzucenia kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącą na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Warto podkreślić, iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 stycznia 2012 r. sygn. II FZ 797/11 LEX nr 1104128, z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II FZ 80/11 LEX nr 1080061, z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II FZ 348/12 LEX nr 1166136, z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493). W przypadku skarżącej z całą pewnością nie można mówić o braku środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania w sprawie zainicjowanej przez skarżącą, dotyczącej planowanej przez nią inwestycji. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).