VII SA/Wa 1598/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-13
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę samowoli budowlanej bez uprzedniego zbadania możliwości jej legalizacji i bez precyzyjnego określenia obiektów podlegających rozbiórce?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Organy nadzoru budowlanego nie zbadały, czy wzniesione obiekty budowlane naruszały obowiązujące przepisy w dacie wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę, co jest niezbędne do oceny możliwości legalizacji. Ponadto, decyzja nakazująca rozbiórkę była nieprecyzyjna co do ilości i rodzaju obiektów podlegających rozbiórce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki hali namiotowej o konstrukcji stalowej, wzniesionej na nieruchomości położonej w W. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na odmowę uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. F. kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. - na podstawie art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.) – nakazano P. F. rozbiórkę hali namiotowej o konstrukcji stalowej wzniesionej na nieruchomości położonej przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu organ podał, że przeprowadzona w dniu [...] lutego 2005 r. wizja kontrolna wykazała postawienie dwóch hal namiotowych, stanowiących przykrycie ziemnych kortów tenisowych, na ww. posesji.
Organ ustalił, że przedmiotowe obiekty zostały zrealizowane, według oświadczenia inwestora w 2000r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jak również to, że w 2000r. inwestor rozpoczął starania o uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji.
Ze względu na usytuowanie powyższych obiektów w strefie objętej ochroną prawną Konserwatora Zabytków, inwestycja podlegała uzgodnieniu z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] odmówił uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tejże inwestycji.
W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Prezydent W. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Nadto, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zrealizowany obiekt nie jest wymieniony w art. 29 wyżej cytowanej ustawy Prawo budowlane, określającym wyjątki od zasady konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec braku możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, organ zobligowany był do wydania ww. decyzji z dnia [...] maja 2005 r.
Po rozpatrzeniu odwołania P. F., [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005r.
W uzasadnieniu podtrzymał argumentację wskazaną przez organ I instancji...
W skardze na ww. decyzję, skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądzenie kosztów postępowania, wskazując naruszenie art. 7 kpa oraz 77 kpa, poprzez niezebranie całego materiału dowodowego.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie ustalił:
• czyjego wniosku dotyczy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r., bowiem skarżący nie składał wniosku z dnia [...] sierpnia 2003 r.,
• czy zakończono postępowanie - wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 31 lipca 2000 r.- w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu,
• czy w chwili budowy hali namiotowej istniał plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący przedmiotową nieruchomość.
Nadto, skarżący zarzucił naruszenie art. 80 kpa, poprzez przyjęcie, że zakończono postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 31 lipca 2000 r., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji została wydana przez Prezydenta W. decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tejże nieruchomości, a tym samym istniały negatywne przesłanki do jej legalizacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty w niej przytoczone...
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje...
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż w niej wskazane.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Na wstępie należy podnieść, iż w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej, obowiązkiem organu administracji publicznej jest ustalenie, w jakiej dacie popełniono samowolę budowlaną, co niezbędne jest do ustalenia, jaki stan prawny ma zastosowanie w sprawie. Następnie, czy przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, oraz czy wymagał pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ustalenia te są niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia, czy wystąpiła samowola budowlana, czy ustawa przewiduje możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie należy je przeprowadzić.
Prawidłowo ustaliły organy, że w niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis art. 48 w brzmieniu określonym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 80, poz. 718), bowiem postępowanie administracyjne wszczęto przed dniem 11 lipca 2003 r. tj. przed dniem wejścia w życie ww. ustawy i zakończono decyzją ostateczną po tej dacie.
Jak wynika z akt sprawy, w szczególności protokołu wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2005r., wzniesione przez skarżącego obiekty budowlane są halami namiotowymi o konstrukcjach stalowych z pokryciem syntetycznym, posadowionymi na fundamentach betonowych, które wybudowano w 2000r., co potwierdził w protokole sam skarżący.
Zasadnie też przyjęły organy, że ww. obiekty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, ponieważ jako obiekty nie wymienione w art. 29 Prawa budowlanego, nie mogły być traktowane jako wyjątek od zasady konieczności uzyskania tego pozwolenia.
Podkreślić jednak trzeba, że w znowelizowanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. Nr 80. poz. 718 ) artykule 48 ust. 1 ustawodawca nałożył obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, tylko w takim przypadku, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego, o których mowa w ust. 2 i 3 wyżej cytowanego artykułu.
Z tej przyczyny, przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego organ powinien każdorazowo ustalić, czy obiekt został wzniesiony zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź w jego braku z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz, czy nie narusza przepisów, w tym techniczno budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
W związku z powyższym, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, było wydanie postanowienia zobowiązującego skarżącego do wykonania obowiązków koniecznych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że zarówno organ I jak i II instancji nie wziął pod uwagę wskazanych okoliczności. Fakt oczywistości samowoli budowlanej oraz fakt uprzedniego wydania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, nie zwalniał organów od obowiązku zbadania, czy wzniesione hale namiotowe w dacie wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę tj. w maju 2005 r., naruszały obowiązujące przepisy.
Ponadto, Sąd wskazuje, że sentencja decyzji administracyjnej powinna być sformułowana precyzyjnie tj. w taki sposób, by nie było wątpliwości czego decyzja dotyczy i jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Takiego przymiotu nie posiada decyzja organu I instancji wydana w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy nakazu rozbiórki "hali namiotowej", podczas gdy z protokołu wizji kontrolnej z dnia [...] lutego 2005r. wynika, że na przedmiotowej posesji znajdują się dwie hale namiotowe.
Szczegółowe wskazanie w decyzji jakie obiekty budowlane podlegają rozbiórce ma również podstawowe znaczenie w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym.
Sprawa, zatem nie została rozpatrzona w stopniu koniecznym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa...
Rozpoznając sprawę ponownie organ winien mieć również na uwadze, że postanowieniem z dnia 14 czerwca 2006r., sygn. akt II SA/Go 597/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, czy art. 48 ust 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r Nr 20, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888) są zgodne z art. 2 i art. 32 ust 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Ocena zgodności z Konstytucją RP ustawowej postawy do wydania zaskarżonych decyzji dokonana przez Trybunał Konstytucyjny może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)... Na mocy art. 152 ww. ustawy orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło