VII SA/Wa 1598/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez B. T. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2011 r. znak: [...]wydana po rozparzeniu odwołania skarżącej od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2011 r. nr [...]. Ostatnią z wymienionych decyzji Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), odmówił wszczęcia -na wniosek B. T.- postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2010 r. nr [...]o zatwierdzeniu projektu rozbiórki i udzieleniu pozwolenia dla M. S. na rozbiórkę budynku mieszkalnego w złym stanie technicznym na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. N. w P. W uzasadnieniu orzeczenia organ wojewódzki podał, iż w dniu 28 lutego 2011 r. wpłynął wniosek B. T. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta pełniącego funkcję Starosty Miasta [...]. Wniosek ten nie mógł skutecznie uruchomić postępowania nieważnościowego, albowiem zakwestionowana nim decyzja nie funkcjonuje w obrocie prawnym. W wyniku rozpatrzenia odwołania od tego orzeczenia, decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...]Wojewoda [...] uchylił w całości zakwestionowaną decyzję, tj. decyzję Prezydenta Miasta pełniącego funkcję Starosty Miasta [...] z [...] kwietnia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. B. T.nie zgodziła się z tym orzeczeniem i wniosła odwołanie. Po rozpatrzeniu tego środka zaskarżenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] maja 2011 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w sprawie przez organ wojewódzki. Wskazał, iż wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, które zostało uchylone i tym samym wycofane z obiegu prawnego jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Analiza akt sprawy wskazuje zaś, iż w wyniku rozpatrzenia odwołania M. N., Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2010 r. uchylił kwestionowaną we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzję, a to oznacza brak przedmiotu postępowania w stosunku do którego organ nadzorczy mógłby wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca – B. T. wskazała na to, iż uzyskała informację o wydaniu w dniu [...] maja 2011 r. decyzji oraz, że jej mężowi odmówiono zapoznania się z aktami sprawy, gdyż nie uznano go za stronę postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że zaskarżona decyzja kształtuje prawa i obowiązki wyłącznie skarżącej, przez co tylko ona jest stroną postępowania, a w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa skarżącej dla jej męża, z którego wynikałoby, iż jest on umocowany do występowania w imieniu żony w sprawie. Przy piśmie procesowym z 13 sierpnia 2011 r. skarżąca złożyła do akt kopię decyzji z [...] maja 2011 r. Wojewody [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania -m.in. skarżącej- od decyzji Prezydenta Miasta pełniącego funkcję Starosty Miasta [...] z [...] stycznia 2011 r. umarzającej postępowanie wszczęte wnioskiem M. S. (o zatwierdzenie projektu rozbiórki i wydaniu pozwolenia na rozbiórkę), a wydanej na skutek decyzji kasatoryjnej Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Przy piśmie procesowym z 9 i 19 listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącej – K. N. złożył do akt dodatkowe dokument, w tym pismo organu nadzoru budowlanego z 5 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie dostrzegł w sprawie żadnych powodów, dla których kontrolowaną decyzję należałoby wyeliminować z obrotu prawnego. Jednocześnie Sąd zauważa, iż takie powody nie zostały podniesione także w skardze i pismach procesowych złożonych w sprawie przez skarżącą i jej pełnomocnika. Nadto, Sąd stwierdza, iż dołączone do akt przez skarżącą dokumenty potwierdzają jedynie prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego w sprawie przez GINB. Przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] wydaną w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a., o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Zatem, kontrolowane postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie stwierdzenia nieważności umożliwiającym weryfikację poza kontrolą instancyjną rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Z żądaniem przeprowadzenia postępowania w takim trybie wystąpiła skarżąca pismem z 9 lutego 2011 r. kwestionując decyzję Prezydenta Miasta pełniącego funkcję Starosty Miasta [...]z [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. Organy orzekające w sprawie uznały, iż wniosek skarżącej z przyczyn przedmiotowych jest niedopuszczalny i nie może doprowadzić do wszczęcia postępowania nieważnościowego. W konsekwencji stwierdziły, że należy orzec stosownie do treści art. 157 § 3 k.p.a. Z takim rozstrzygnięciem w okolicznościach sprawy należy się zgodzić. Przede wszystkim wyjaśnić trzeba, iż wniesienie przez stronę żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku przewidzianego w art. 61 § 4 k.p.a. (tj. wszczęcia postępowania). Wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Przed wszczęciem postępowania (w postępowaniu wstępnym) organ przeprowadza więc analizę dopuszczalności podjęcia postępowania, która może zakończyć się orzeczeniem (decyzją, a obecnie – postanowieniem) o odmowie wszczęcia. Organ bada na tym etapie zdolność do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, jej interes prawny (uzasadniający jej przymiot strony) oraz ustala, czy istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie. Odmowa wszczęcia postępowania -decyzją wydaną na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie, a obecnie – postanowieniem przewidzianym w art. 61a k.p.a.- może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z ww. przyczyn, o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. W niniejszej sprawie wystąpiła przeszkoda natury przedmiotowej. Z akt sprawy wynika, że zakwestionowana we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzja Prezydenta Miasta pełniącego funkcję Starosty Miasta [...]z [...] kwietnia 2010 r. nr [...]nie funkcjonuje już w obrocie prawnym. Została ona uchylona ostateczną decyzją Wojewody [...]z [...] czerwca 2010 r. nr [...]r. wydaną w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od wskazanego orzeczenia z [...] kwietnia 2010 r. przez M. N. Wniosek o stwierdzenie nieważności został wniesiony przez skarżącą w dniu 16 lutego 2011 r. (data wpływu do organu), a w tej dacie w sposób bezsporny kwestionowanej decyzji z [...] kwietnia 2010 r. nie było już w obiegu prawnym. Okoliczność ta jest istotna, albowiem oznacza brak przedmiotu postępowania, tj. brak decyzji, która mogłaby być weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym w kontekście przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Reasumując, w sprawie wystąpiła przeszkoda do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, bowiem nie istnieje decyzja, której ważność miałaby być poddana ocenie. To zaś obligowało właściwy organ (w stanie prawnym obowiązującym do dnia [...] kwietnia 2011 r.) do wydania decyzji w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. (por. wyrok WSA z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1975/04, lex nr 165735). Z tego też powodu Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Z uwagi na brak przedmiotu postępowania niemożliwym było wszczęcie i prowadzenie postępowania nieważnościowego, którego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Na koniec, w kontekście treści skargi Sąd wyjaśnia, iż zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej przez GINB w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 k.p.a. (na co wskazują akta administracyjne), a fakt ten nie wpłynął na prawo skarżącej do wniesienia skargi, skarga do Sądu złożona została w ustawowym terminie. Nadto, z uwagi na formalny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, iż GINB mógł jako stronę postępowania potraktować tylko wnioskodawczynię tego postępowania. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 156, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.