VII SA/Wa 1599/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-29

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Bogusław Cieśla, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie postawionego budynku gospodarczego, skierowana do inwestora, może być uznana za nieważną z powodu błędnego wskazania adresata, jeśli właściciel nieruchomości nie był stroną postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie postawionego budynku gospodarczego, skierowana do inwestora (W. K.), jest prawidłowa i nie jest dotknięta wadą stwierdzającą nieważność decyzji. Nawet jeśli właściciel nieruchomości (T. K.) nie brał udziału w postępowaniu, a decyzja została skierowana do inwestora, nie stanowi to podstawy do stwierdzenia nieważności, lecz może być przesłanką do wznowienia postępowania. Błąd w nazwisku inwestora został uznany za oczywistą omyłkę pisarską, która nie wpływa na ważność decyzji.
Stan faktyczny
W. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazujących rozbiórkę samowolnie postawionego budynku gospodarczego z garażami. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając decyzje za prawidłowe. W. K. zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do WSA, zarzucając m.in. błędne wskazanie adresata nakazu rozbiórki oraz naruszenie przepisów postępowania. Skarżący podnosił, że właścicielem nieruchomości była T. K., która nie była stroną postępowania, a on sam nie był jedynym inwestorem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku W. K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] (znak: [...]) oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...] (znak: [...]) W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] (znak: [....]) po rozpatrzeniu odwołania W. K.a, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...] nakazującą W. K. dokonanie rozbiórki samowolnie postawionego budynku gospodarczego z garażami, znajdującego się w W. przy ul. K. nr [...] W. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] sierpnia 1999 r. Organ wskazał, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawa i obowiązującego systemu prawnego. Instytucja ta jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 K.p.a. Może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., zatem przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ustalenie wad decyzji, które pozwalają na stwierdzenie nieważności z powodu wad istniejących od dnia jej wydania i dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan prawny z daty wydania decyzji. W przedmiotowej sprawie w związku z interwencją W. S., B. S. oraz M. P. w dniu 3 sierpnia 1999 r. przeprowadzono oględziny w terenie i stwierdzono, że na posesji przy ul. K. w W. znajduje się budynek gospodarczy z garażami, w stanie surowym (mury i dach), o wymiarach 11,80 m x 10.50 m i wysokości 3.5 m. Ustalono, że przedmiotowy obiekt został postawiony w czerwcu 1999 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z protokołu oględzin wynika, że W. K, będąc w posiadaniu decyzji o warunkach zabudowy terenu, zgody sąsiadów na budowę w ostrej granicy i projektu budowlanego, roboty budowle rozpoczął bez pozwolenia na budowę, zwiększając gabaryty obiektu. W. K. złożył do protokołu oględzin oświadczenie, że ze względu na trudny układ działki pod względem zabudowy oraz nieznajomość Prawa budowlanego, rozpoczął roboty systemem gospodarczym "przed załatwieniem do końca pozwolenia na budowę". Organ podniósł, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do art. 48 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ stwierdził, że zrealizowanie inwestycji bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, obligowały właściwy organ do zastosowania art. 48 prawa budowlanego. Podkreślił także, że w świetle obowiązujących w dacie wydania badanych decyzji przepisów, brak było możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Wobec powyższego organ stwierdził, że badane decyzje są prawidłowe i nie wypełniają żadnej z wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności - nie naruszają przepisów o właściwości, nie dotyczą sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, zostały skierowane do prawidłowo określonych stron postępowania, nie zawierają wady powodujących jej nieważność z mocy prawa, zaś ich wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Decyzje te nie były ponadto niewykonalne w dniu ich wydania, zaś ich wydanie nie wypełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności, że decyzja [...] WINB z dnia [...] marca 2000 r. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyż "właścicielem nieruchomości przy ul. K. jest T. D. O., obecnie K., o czym świadczy wypis z księgi wieczystej KW nr [...]", organ stwierdził, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym, nakaz rozbiórki nakłada się najpierw na inwestora, a dopiero w przypadku, gdy nie można ustalić tegoż inwestora — na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że W. K. był inwestorem spornego obiektu budowlanego. Nałożenie nakazu rozbiórki określonego obiektu budowlanego na inwestora było zatem uzasadnione. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku W. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maca 2011 r., znak: [...] W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko o prawidłowości orzeczonej przez organ nadzoru budowlanego rozbiórki, w świetle obowiązujących w dacie wydania badanych przepisów, brak było bowiem możliwości legalizacji samowoli budowlanej. W ocenie organu decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2000 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [....] sierpnia 1999 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego z garażami, nie są obarczone żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności tych decyzji. Badane decyzje zostały bowiem wydane przez właściwe organy, na właściwej podstawie prawnej i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, zostały skierowane do właściwych stron postępowania, były wykonalne w dniu ich wydania, a ich wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawierają wad powodujących ich nieważność z mocy prawa. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 52 oraz art. 48 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [....] marca 2000 r. oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 1999 r. prawidłowo wskazują adresata nakazu rozbiórki (wskazanie podmiotu zobowiązanego); - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 159 K.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2000 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 1999 r. nie jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a.; - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że decyzja z decyzja z [...] marca 2000 r. oraz decyzja z [...] sierpnia 1999 r. prawidłowo wskazują adresata nakazu rozbiórki (wskazanie podmiotu zobowiązanego): - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 136 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie we własnym zakresie wszelkich okoliczności sprawy; - art. 10 § 2 K.p.a. poprzez niepowiadomienie skarżącego o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzja z dnia 31 sierpnia 1999 r. została wydana w wyniku skargi sąsiadów B. S., W. S. i M. P., którzy wcześniej wyrazili notarialną zgodę na budowę obiektu garażowego w granicach działki. Obiekt garażowo-gospodarczy na działce przy ul. K., który powstał w 1999 r., w żaden sposób nie zagrażał i nie zagraża bezpieczeństwu. Z powodu niewystarczającej znajomości prawa, jak również złego stanu zdrowia w momencie przygotowywania przedmiotowego obiektu nie wiedział o niezbędnym elemencie jakim jest pozwolenie na budowę. Posiadał projekt obiektu, decyzję o warunkach zabudowy i zgodę sąsiadów na budowę w granicy działki. W badanych decyzjach organy nakazały dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego z garażami znajdującego się w W. przy ul. K. W. K.. Tak sformułowane rozstrzygnięcie w oczywisty sposób nieprawidłowo określa podmiot, do którego powinien był zostać skierowany nakaz rozbiórki. Art. 52 Prawa budowlanego wskazuje, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa m.in. w art. 48 ww. ustawy. W niniejszej sprawie decyzje rozbiórkowe nie zostały zaadresowane i doręczone w sposób prawidłowy. T. .O, aktualnie K., jest nie tylko właścicielką nieruchomości, na której został postawiony sporny budynek, co zostało już wykazane w toku postępowań, T. K. była także inwestorem - nie ulega żadnej wątpliwości, że sporny budynek został postawiony za jej wiedzą i zgodą, z użyciem także jej środków finansowych oraz według jej wskazówek, jako osoby będącej jedynym właścicielem nieruchomości gruntowej, na której posadowiono budynek. Skarżący nie neguje faktu, że brał udział w stawianiu spornego budynku. Jednakże cały proces budowlany odbył się zgodnie z wytycznymi i za pomocą środków dostarczanych przez T. K. Mimo powyższego w niniejszej sprawie T. K. nigdy nie była stroną postępowania na żadnym jego etapie, fakt ten nie był nigdy skorygowany przez żaden z organów administracji, a w konsekwencji decyzje nakazujące rozbiórkę nigdy nie zostały skierowane do osoby, która zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa powinna była być ich adresatem. W świetle powyższej argumentacji, nie jest uprawnione stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że w decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym prawidłowo został wskazany podmiot zobowiązany do wykonania nakazu rozbiórki. W ocenie skarżącego, nawet gdyby przyznać rację argumentacji organu, że T. K. jako właściciel nieruchomości nie musiała być adresatem decyzji nakazujących rozbiórkę, oraz że adresatem tym jest w pierwszej kolejności inwestor, nadal zachodzi rażące naruszenie prawa polegające na błędnym wskazaniu podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu, o których mowa w art. 48 Prawa budowlanego. W ocenie skarżącego organ administracji naruszył art. 7 i 77 K.p.a. W szczególności w ogóle nie zbadał kwestii, czy T. K. jest podmiotem, w stosunku do którego powinny być wydane decyzje nakazujące rozbiórkę spornego budynku, a ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że "z akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że W. K. był inwestorem spornego obiektu budowlanego", co nie znajduje odzwierciedlenia w okolicznościach niniejszej sprawy. Organ nie skorzystał także z możliwości wynikających z art. 136 K.p.a. do przeprowadzenia postępowania we własnym zakresie. Zawartych w uzasadnieniu decyzji stwierdzeń organ nie poparł stosowną argumentacją, czym naruszył art. 107 § 3 K.p.a., jak również skarżący nie został poinformowany o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia, czym naruszono art. 10 § 1 K.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku W. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maca 2011 r., znak: [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] (znak: [...]) oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...] (znak: [...] nakazującej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego W. K. dokonanie rozbiórki samowolnie postawionego budynku gospodarczego z garażami, znajdującego się w W. przy ul. K. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 K.p.a. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji (art. 16 K.p.a.), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem jego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z punktu widzenia, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. W tym postępowaniu decyzję weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji w stosunku, do której toczy się postępowanie nieważnościowe. Zatem zakres postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, obejmował jedynie zbadanie przesłanek przewidzianych w art. 156 K.p.a., bowiem organ nadzoru, jak już wcześniej wskazano, nie orzeka, co do istoty postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, ani też nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących meritum tego postępowania. Zdaniem Sądu – w kontekście obowiązującego w dniu wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2000 r., nr [....] (znak: [...]) oraz poprzedzającej ją decyzji [....] (znak: [...]) przepisu art. 48 Prawa budowlanego organ w zaskarżonej decyzji trafnie przyjął, że kontrolowana decyzja nie zawiera kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. W doktrynie jak i w orzecznictwie sądów przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa z art. 156 § 1 K.p.a. decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki które wywołuje decyzja (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1935/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1202/98). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że przepisy prawa budowlanego na podstawie, których wydano kontrolowaną decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w dacie wydania badanej decyzji) stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W. K. w czerwcu 1999 r., będąc w posiadaniu decyzji o warunkach zabudowy terenu, zgody sąsiadów na budowę w ostrej granicy i projektu budowlanego, zrealizował obiekt budowlany - budynek gospodarczy z garażami, w stanie surowym (mury i dach), o wymiarach 11,80 m x 10.50 m i wysokości 3.5 m. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w takim materiale dowodowym jak protokół oględzin z dnia 3 sierpnia 1999 r. przeprowadzonych przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nadzoru Budowlanego w .W., w którym znajduje się oświadczenie skarżącego, że "trudny układ działki pod względem zabudowy oraz niepełna moja świadomość odnośnie prawa budowlanego, że rozpocząłem roboty systemem gospodarczym przed załatwieniem do koca pozwolenia na budowę", jak również w protokole oględzin z dnia 25 marca 1999 r. Wskazane okoliczności pozwalają uznać za wiarygodne ustalenia organu, co do osoby inwestora – W.K. oraz że prowadzenie przez niego robót budowlanych budynku gospodarczego z garażami było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Polegało, bowiem na wybudowaniu obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia. Przed przystąpieniem do robót budowlanych W. K. jako inwestor winien legitymować się ostatecznym pozwoleniem na budowę, którego nie posiadał. Istniały, zatem podstawy materialnoprawne do oceny inwestycji, jako samowoli budowlanej i nakazania jej rozbiórki, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, który w brzmieniu obwiązującym w dacie wydania badanej decyzji nie przewidywał możliwości legalizacji samowoli budowlanej i stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 i art. 51". Niewątpliwie sprawcą samowoli budowlanej jest W.K. na którego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] sierpnia 1999 r. na podstawie art. 48 Prawa budowanego nałożono obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na etapie postępowania administracyjnego zakończonego przedmiotową decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] marca 2000 r., brak było jakiejkolwiek informacji dotyczącej wątpliwości co do określenia osoby inwestora, bowiem, zarówno w protokole oględzin z dnia z dnia [....] sierpnia 1999 r. oraz z dnia [...] marca 2009 r., jak również w całym tym postępowaniu jako inwestor występował W.K. Przepis art. 52 Prawa budowlanego, jako podmioty zobowiązane do dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. W orzecznictwie podkreśla się wręcz, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej (vide: wyrok NSA z 11 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 2059/98, niepubl., wyrok NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1234/08). Nie ulega również wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. Zatem prawidłowo na W. K., będącego inwestorem, został nałożony obowiązek rozbiórki obiektu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnymi prezentowane jest jednomyślnie stanowisko, zgodnie, z którym nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem i nie, kto inny jak sprawca samowoli w pierwszej kolejności jest obciążony nakazem wykonania tego obowiązku (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1614/07, Lex nr 508434; Z. Niewiadomski: Ustawa – Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2006). Natomiast kwestia wewnętrznych stosunków między inwestorem i właścicielem, czy też między współwłaścicielami, (z których jeden jest inwestorem) i ewentualnych rozliczeń majątkowych pozostaje poza zainteresowaniem organu budowlanego. Jednakże, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę jest skierowana do inwestora, to niewątpliwie stronami tego postępowania winni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości, na której obiekt stoi, gdyż decyzja o rozbiórce dotyczy, bowiem ich interesu prawnego, wynikającego z prawa własności nieruchomości, które co do zasady rozciąga się na budynki na niej wzniesione (art. 47 i 48 K.c.). Jeżeli jednak T. K. jako właściciel nieruchomości, bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o nakazie rozbiórki skierowanym do W. K. jako sprawcy samowoli budowlanej, to stanowi to przesłankę wznowieniową. Stwierdzić, zatem należy, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja była podjęta przez właściwy rzeczowo organ, wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a przede wszystkim skierowana była do podmiotu będącego stroną w sprawie, nie dotyczyła sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, nie była niewykonalna, jej wykonanie nie powoduje czynu zagrożonego karą. Prawidłowo, zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji przyjął, że badana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2000 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wa. z dnia [...] sierpnia 1999 r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Co prawda w badanej decyzji organu pierwszej instancji z dnia 31 sierpnia 1999 r. popełniono błąd w nazwisku inwestora, jednakże stanowi to oczywistą omyłkę pisarską. Powyższe uchybienie nie stanowi o wadliwości decyzji nakazującej rozbiórkę, jak również nie stanowi podstawy do przyjęcia, że decyzja została skierowania do osoby niebędącej stroną w sprawie administracyjnej. Decyzja ta nie ukształtowała bowiem sytuacji prawnej osoby, której w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. przez niepowiadomienie skrzącego o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia. Może on odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157; OSP 2007, nr 3, poz. 26). Strona powinna wykazać, że brak takiego zawiadomienia jej przed wydaniem decyzji uniemożliwił jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. zgłoszenia wniosków dowodowych z zeznań świadków, dokumentów). Skarżący nie wykazał, aby między brakiem zawiadomienia go przed wydaniem orzeczenia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a treścią decyzji zachodził jakikolwiek związek przyczynowy. Skarżący nie podał, jakich czynności został pozbawiony w postępowaniu administracyjnym, tj. jakich czynności dokonałby, gdyby został zawiadomiona o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków. W szczególności inwestor nie skonkretyzował, jakie dowody zgłosiłby w postępowaniu administracyjnym i jakie to okoliczności mogłyby zostać dzięki nim wyjaśnione w sposób odmienny od przyjętego przez organ stanu faktycznego sprawy. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego odnoszących się przede wszystkim do postępowania dowodowego prowadzonego przez organ. W ocenie Sądu organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo przeprowadził weryfikację badanej decyzji z punktu widzenia, czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania badanej decyzji. Także uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej spełniają wymogi prawidłowo sporządzonych uzasadnień, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Całkowicie niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W niniejszym postępowaniu organy nie orzekały na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stąd też prawidłowość zastosowania przepisów tej ustawy nie mogła być przedmiotem oceny Sądu. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło