VII SA/Wa 1600/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-25
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego jest uzasadnione, gdy decyzja ta została wydana w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności, a jej wykonanie przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego jest uzasadnione, gdy decyzja ta została wydana w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności, a jej wykonanie przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Rozbiórka obiektu budowlanego sama w sobie powoduje trudne do odwrócenia skutki, a wykonanie jej przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy o stwierdzenie nieważności może prowadzić do nieodwracalnych szkód majątkowych i faktycznych.Stan faktyczny
Skarżący P. P. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji, argumentując, że wykonanie rozbiórki przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej może spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wstrzymania wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [....].
Skarżący – P. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] maja 2014 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] nakazującej J. i P. P. dokonanie rozbiórki wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] położonej w [...] wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu podniósł, że wykonanie rozbiórki budynku przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej może wiązać się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy nakaz rozbiórki okaże się wadliwy. Wykonanie rozbiórki części budynku doprowadziłoby do sytuacji, w której w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji ustanawiającej obowiązek nałożony na skarżącego nie byłoby możliwości przywrócenia do stanu poprzedniego. Wskazał, że rozbudowa jest użytkowana, a jej rozbiórka prowadziłaby do wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, a to z powodu niemożności użytkowania, jak i kosztów wykonania rozbiórki i ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [....] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu podał, że decyzja ta nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy przyjąć, iż chodzi tu o sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Ustalenie tożsamości polegać, więc będzie na badaniu tożsamości elementów podmiotowych (tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków) i przedmiotowych (tożsamość tych praw i obowiązków) oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
Tym samym środki prawne, o których mowa w w/w przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi, zatem zarówno o postępowanie zaliczone do trybu głównego, jak i postępowanie należące do trybu nadzwyczajnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001 r. nr 1, poz. 7).
W związku z powyższym, w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji mieścić się będzie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jak również decyzje organów obu instancji, wydane w postępowaniu zwykłym, które będąc postępowaniem pierwotnym stanowiło jedynie jego przedłużenie lub powtórzenie (por. W. Ryms, Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zagadnienia wybrane), Warszawa 2003, s. 60).
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964).
Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [....] z dnia [...] listopada 2011 r. Zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2014 r. oraz decyzja ją poprzedzająca organu I instancji z dnia [....] marca 2014 r. zostały wydane w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [....] z dnia [...] listopada 2011 r. nakazującej m. in. skarżącemu dokonanie rozbiórki wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności w/w rozstrzygnięć, wniosek bowiem dotyczy aktów wydanych w granicach tej samej sprawy, a ponadto w rozpoznawanej sprawie przytoczone przez skarżącego okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania w/w rozstrzygnięć. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma okoliczność, że zaskarżona decyzja została wydana w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nakazującej m.in. skarżącemu dokonanie rozbiórki wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. Zatem zgodzić się należy ze skarżącym, że wykonanie rozbiórki wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę może wiązać się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę okazałaby się niezgodna z prawem.
Ponadto Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności powoduje trudne do odwrócenia skutki (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 276/05, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że zasadne jest wstrzymanie wykonania w/w rozstrzygnięć do czasu przeprowadzenia przez Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Należy przy tym podkreślić, iż zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zapewnia skarżącemu tymczasową ochronę jego praw, gdyż rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło