VII SA/Wa 1601/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2017r, Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2017r nakazującej M.R. i M. P. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...]w [...], gm. [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce w zakreślonych terminach - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, iż na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...] usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny z cegły czerwonej pełnej, parterowy, pokryty papą, w złym stanie technicznym. Budynek powstał w latach 60-tych i nie jest użytkowany od 2008r. Stan ścian konstrukcyjnych, działowych, kominów, tynków zewnętrznych i wewnętrznych oceniono jako zły. Ogólny stan obiektu określono jako zły, dodatkowo bardzo mocno zawilgocony. Zdaniem inspektorów PINB [...] występuje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi polegające na częściowym zarwaniu dachu. W dniu [...] maja 2011r. w siedzibie organu powiatowego przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem współwłaścicielek nieruchomości M. P.oraz M. R.. M.R. oświadczyła, że w jej ocenie budynek mieszkalny nadaje się jedynie do rozbiórki, natomiast M. P. wyraziła chęć remontu obiektu. W związku z powyższymi ustaleniami organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nałożył na współwłaścicielki nieruchomości M. P. oraz M. R. obowiązek dostarczenia w zakreślonym terminie ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie opłacalności remontu wraz z opracowaniem technicznym określającym zakres koniecznych robót remontowych. Wobec niewykonania obowiązków nałożonych na współwłaścicielki budynku organ powiatowy działając w trybie postępowania egzekucyjnego zlecił wykonanie żądanej dokumentacji na koszt zobowiązanych. W dniu [...].09.2016r. dostarczono ekspertyzę techniczną stanu technicznego w/w budynku mieszkalnego w zakresie opłacalności remontu wraz z ekspertyzą mykologiczną. Dokumentacja została opracowana przez mgr inż. R. Z. (upr. bud. [...]) oraz dr inż. A. W. (pozwolenie nr [...]). Stan techniczny budynku oceniono jako zły z uwagi na zużycie elementów konstrukcyjnych. Budynek stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób postronnych. Ze stanowiska M. R. przedstawionego podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2017r. oraz stanowiska M. P. zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2017r. wynika zamiar rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Uwzględniając powyższe Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017r wydaną na podstawie art. 67 ust 1 Prawa budowlanego nakazał współwłaścicielkom M. R. i M. P. rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Odwołanie od w/w decyzji w ustawowym terminie złożyła M. P.. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. W przedmiotowej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym: "Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia". Prowadząc postępowanie we wskazanym powyżej trybie organ I instancji uwzględnił przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z dnia 10 września 2004 r. Nr 198, poz. 2043), które określa tryb postępowania w sprawie rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, czynności właściwego organu prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego, a także obowiązki nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego oraz warunki ich wykonania. Zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia "Przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, właściwy organ: 1.ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego; 2. dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu; 3. przeprowadza rozprawę". W niniejszej sprawie PINB [...] w dniu [...] lutego 2017r przeprowadził rozprawę administracyjną i sporządził protokół z rozprawy w sprawie ustalenia dalszego bytu (remontu, odbudowy, rozbiórki) w/w budynku. Podczas rozprawy M. R. oświadczyła, że ze względu na katastroficzny stan techniczny budynek nie nadaje się do remontu i wyraziła chęć rozbiórki. Natomiast M. P. w piśmie z dnia [...] lutego 2017r oświadczyła - "wyrażam zgodę mojej siostrze M. R., jej mężowi A. R., jej dzieciom A., M. i K. R. na rozbiórkę budynku." Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo - administracyjnym, które [...]WINB w pełni podziela "Zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia ", o którym mowa w art. 67 ust. 1 Prawo budowlane odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 515/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II OSK 890/12). Organ odwoławczy wskazał, iż adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego może być wyłącznie właściciel obiektu lub jego zarządca. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...].03.2017r. działka o nr ew. [...] w [...] należy w 1/6 do M.P. i w 5/6 do M. R.. Organ nie może kierować się wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie nie może być również uzależnione od ustalenia, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego przyczynił się w większym lub mniejszym stopniu do określonego stanu technicznego obiektu. Adresatem decyzji powinien być właściciel aktualny w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, a zatem zasadnie PINB [...] nałożył obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku na skarżącą oraz jej siostrę, jako na współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego kwestie pokrycia kosztów wykonania ekspertyzy czy rozbiórki poniesione wyłącznie przez M. P. pozostają poza kręgiem zainteresowań organów nadzoru budowlanego. Odnosząc się do zarzutu M. P. kwestionującej prawidłowość ekspertyzy technicznej w zakresie opłacalności remontu wraz z ekspertyzą mikologiczną opracowaną przez mgr inż. R. Z. (upr. bud. [...]) oraz dr inż. A. W.(pozwolenie nr [...] z września 2016r. organ odwoławczy podkreślił, że brak jest podstaw do podważenia wiarygodności stwierdzeń zawartych w przedłożonej ekspertyzie technicznej, została ona bowiem sporządzona przez osoby posiadające wszelkie kompetencje i wiedzę specjalistyczną w tym zakresie. Ponadto autor przedłożonej oceny technicznej - mgr inż. R. Z.- ponosi odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy. Skarżąca nie przedstawiła opinii technicznej, z której wynikałyby wnioski przeciwne, niż z ekspertyzy z września 2016r. W związku z powyższym jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń, dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymagało przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Obowiązek organu do zebrania całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia nie oznacza bowiem przerzucenia na organ całego ciężaru dowodzenia w sprawie ( wyrok NSA z dnia 18 lipca 2007r., sygn. akt 1704/06). Reasumując - w ocenie [...] WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w Kpa. W tym stanie rzeczy należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. P.. Zdaniem skarżącej dokument nazwany ekspertyzą jest jedynie subiektywną opinią techniczną i nie ma znamion ekspertyzy technicznej. Autor przedstawia w dokumencie swoje przekonanie, niepoparte procesem badawczym, stąd jest on subiektywny. Ponadto ekspertyza powinna być sporządzona w zakresie opłacalności remontu. Natomiast w całej tzw. ekspertyzie nie ma wzmianki o opłacalności, brak jest kosztorysów, brak określonych elementów do remontu. W świetle prawa decyzja pod żadnym pozorem nie powinna zostać wydana na podstawie oceny technicznej, a powinna być wydana na podstawie ekspertyzy technicznej, która to nie została sporządzona. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji, iż reprezentował prywatny interes jej siostry M. R. nie przestrzegając ogólnie przyjętych zasad administracyjnych i przywołując nieprawdziwe informacje. Gdyby M. R. wystąpiła o rozbiórkę obiektu w normalnym trybie pewnie budynku by już nie było natomiast celowo sprawa został załatwiona w taki sposób, aby skarżąca pokryła koszty rozbiórki tak jak pokryła koszty ekspertyzy. Skarżąca nie zgadza się z ponoszeniem kosztów zbiórki budynku podnosząc, że działka wraz z domem docelowo ma należeć do jej siostry M.R., która jest właścicielem 5/6 całości nieruchomości. Skarżąca twierdzi, że nigdy nie sprzeciwiała się rozbiórce, którą może przeprowadzić jej siostra M. R. na swój koszt. Skarżąca zakwestionowała ustalenia z których wynika, że chciała wykonać remont budynku wyjaśniając, że wyraziła jedynie opinię, że budynek nadaje się do remontu, co nie oznacza, że chce go remontować. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Rozpoznając sprawę w tak ustalonym zakresie kompetencji sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawę materialno prawną zaskarżonej decyzji rozbiórkowej stanowił art. 67 ust 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym - jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Przepis art. 67 prawa budowlanego umożliwia nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli jest on nieużytkowany lub niewykończony i znajduje się w nieodwracalnie złym stanie technicznym. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, że przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny nie jest użytkowany od 2008r i nie nadaje się do remontu. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2011r. skarżąca przyznała, że budynek mieszkalny jest nieużytkowany od 2008r. Natomiast stan techniczny budynku został przedstawiony w sporządzonej przez uprawnioną osobę ekspertyzie technicznej w/w budynku mieszkalnego w zakresie opłacalności remontu wraz z ekspertyzą mykologiczną, która została opracowana przez mgr inż. R.Z. (upr. bud. [...]) oraz dr inż. A. W. (pozwolenie nr [...]). Z ekspertyzy tej wynika, że stan techniczny budynku jest zły z uwagi na zużycie elementów konstrukcyjnych. Budynek stwarza realne zagrożenie dla zdrowia i życia osób mogących znajdować się w jego pobliżu. Ekspertyzę stanu technicznego istniejącego budynku wykonano na podstawie przeprowadzonych w dniu [...] września 2016r oględzin stwierdzając, że budynek wymaga kapitalnego remontu którego wartość będzie wyższa niż koszt odbudowy. Biorąc pod uwagę wyniki ekspertyzy mykologicznej, z której wynika, że na tynkach występują wykwity grzybów pleśniowych oraz skalę destrukcji obiektu szczegółowo opisanych elementów konstrukcyjnych ( fundamenty, ściany, nadproża, strop ) autor ekspertyzy stwierdził nieopłacalność remontu i konieczność zabezpieczenia budynku ze względu na możliwość jego zawalenia. Zgodzić należy się z organem, co do braku podstaw kwestionowania ustaleń zawartych w przedłożonej ekspertyzie technicznej z uwagi na fakt, że została sporządzona przez osoby posiadające wszelkie kompetencje i wiedzę specjalistyczną w tym zakresie. Ponadto autor przedłożonej oceny technicznej - mgr inż. R. Z. - ponosi odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy. Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła własnej opinii technicznej, z której wynikałyby wnioski przeciwne, niż z przedłożonej ekspertyzy z września 2016r. W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2017r. rozprawy administracyjnej organ ustalił również, iż współwłaścicielka obiektu M. R. nie wyraziła chęci remontu budynku z uwagi na jego katastroficzny stan techniczny i oświadczyła, że budynek nadaje się do rozbiórki. Natomiast skarżąca będąca drugą współwłaścicielką budynku w piśmie z dnia [...] lutego 2017r oświadczyła, że na rozprawę administracyjną wyznaczoną na dzień [...] lutego 2017r nie stawi się i prosi o przyjęcie jej stanowiska z którego wynika, że "wyrażam zgodę mojej siostrze M. R., jej mężowi A. R., jej dzieciom A., M. i K.R. na rozbiórkę budynku." Zarówno więc skarżąca jak i jej siostra nie mają zamiaru usunąć istniejących nieprawidłowości i godzą się na rozbiórkę budynku. Stosownie do art. 67 ust 1 Prawa budowlanego decyzja rozbiórkowa powinna być skierowana w pierwszej kolejności do właściciela, a dopiero w sytuacji, gdy nałożenie nakazu na właściciela nie jest możliwe, nakaz powinien zostać nałożony na zarządcę obiektu budowlanego. Kierując decyzję rozbiórkową do skarżącej i do M. R. organ w sposób prawidłowy ustalił, że zarówno skarżąca jak i jej siostra są właścicielkami budynku mieszkalnego. Okoliczność ta nie jest przez skarżącą kwestionowana, a jedynie skarżąca podnosi, że jest współwłaścicielką w 1/6 części podczas gdy jej siostra jest współwłaścicielką w 5/6 części nieruchomości dlatego M.R. powinna zostać obciążona kosztami rozbiórki. Trafnie organ argumentuje, że nakładając obowiązek rozbiórki obiektu na współwłaścicieli nie może kierować się wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie nie może być również uzależnione od ustalenia, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego przyczynił się w większym lub mniejszym stopniu do określonego stanu technicznego obiektu. Adresatem decyzji powinien być właściciel aktualny w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, a zatem zasadnie nałożono obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku na skarżącą oraz jej siostrę, jako na współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.