VII SA/Wa 1604/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala VII SA/Wa 1604/10 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009r. Sygn akt VII SA/Wa 1661/08 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] dot. nakazu całkowitej rozbiórki samowolnie wykonanej nadbudowy części budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] przez właścicieli nieruchomości. Uchylając powyższe orzeczenia administracyjne, Sąd stwierdził, że prowadząc powyższe postępowanie organy obu instancji nie wzięły pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dn. 20.12. 2007r. sygn. P37/06 (Dz. U. z 29.12.2007r. Nr 247, poz. 1844), w którym orzeczono, że art. 48 ust. 2 pkt. 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania,, są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wobec stwierdzenia niekonstytucyjności art. 48 ust. 2 pkt. 1 lit b i art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez Trybunał Konstytucyjny powinnością Sądu było uchylenie kontrolowanych decyzji, a także postanowienia organu, gdyż ich podstawę stanowił przepis niekonstytucyjny, którego organy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie mogły zastosować. W związku z powyższym Sąd zalecił by ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie legalizacyjne z zastosowaniem art. 48 w brzmieniu wynikającym z powołanego wyżej wyroku TK. Ustalenia te winny być dokonane z uwzględnieniem art. 7, 77 § 1,80 i 107 § 3 kpa. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 16.10.2007r. organ powiatowy przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Z protokolarnych ustaleń wynika, że inwestorzy A. W. i P. W. bez pozwolenia na budowę wykonali w 2006r. nadbudowę budynku, zmienili konstrukcję dachu ze stropodachu na dwuspadowy drewniany, w kalenicy h=3,80m i wydzielili ściankami pomieszczenia na poddaszu. Działając po w/w wyroku WSA w Warszawie - organ I instancji, mając na uwadze stwierdzony fakt samowolnie wykonanych przez A. i P. W. robót budowlanych /nadbudowa/ polegających na wykonaniu dachu dwuspadowego o kaletnicy ok. 3,80 m w istniejącym na działce przy ul. [...] budynku VII SA/Wa 1604/10 mieszkalnym postanowieniem z dnia [...].06.2009 r. Nr [....] znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane - wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na wykonaniu nadbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w W. przy ul. [...] oraz nałożył na Pana A. W. i Pana P. W. obowiązek przedstawienia w PINB [...] wskazanych w tymże postanowieniu dokumentów. Kolejnym postanowieniem z dnia [...].05.2010 r. Nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 49 ust.I pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - ustalił dla A. W. oraz P. W. opłatę legalizacyjną za samowolną nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. w wysokości 50 000 zł / słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych/. Po rozpatrzeniu zażalenia A. W. oraz P. W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego dokonał właściwej oceny stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W myśl art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Jak wynika z akt sprawy projekt budowlany nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w Dzielnicy U. [...] przy ul. [...] na terenie dz. nr ew. [...] z obrębu [...] sporządzony przez Pana K. Ż. /posiadającego VII SA/Wa 1604/10 uprawnienia budowlane Nr St – [...] oraz legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o nr ew.: [...] , oraz Pana Z. D. /posiadającego uprawnienia budowlane Nr St – [...] oraz legitymującego się przynależnością do [...] Izby Inżynierów Budownictwa o nr ew. [...] - jest kompletny. Nadto przeprowadzona w dniu 20.11.2009 r., /protokół Nr [...] / kontrola przez organ I instancji wykazała, iż przedłożony projekt budowlany jest zgodny ze stanem istniejącym. Zgodnie także z oświadczeniem w/w projektantów - projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej na dzień opracowania projektu. Inwestorzy złożyli także oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] .08.2009 r. Nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego /zmiana konstrukcji dachu płaskiego na dach dwuspadowy/ oraz podwyższeniu klatki schodowej przy ul. [...] na terenie dz. ew. [...] z obrębu [....] w Dzielnicy [...] w W.. Organ odwoławczy stwierdził, że nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej jest powinnością organu oraz elementem koniecznym do zakończenia wszczętej procedury legalizacyjnej. Ustawodawca jednak nie przewidział możliwości odstąpienia od jej wyliczenia oraz jej nałożenia, a nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w określonym terminie skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki. W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prawidłowo naliczył opłatę legalizacyjną i ją uzasadnił. Organ wskazał, że stosownie do dyspozycji art. 59f ust. 1 wysokość opłaty stanowi; iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu -określa załącznik do ustawy. Zgodnie z art. 49 ust 2 w/w ustawy - stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Tym samym: stawka opłaty (s) wynosi 500 zł., współczynnik kategorii obiektu budowanego (k) - 2,0 /kategoria I - budynki mieszkalne jednorodzinne/, współczynnik wielkości obiektu (w) -1,0. Zatem opłata w/g wzoru: ((s) x(k) x (w)) x 50 - stanowi: (500 x 2,0 x 1,0) x 50 = 50,000 zl Organ odwoławczy wskazał również, że legalizacja ta jest uwarunkowana obowiązkiem uiszczenia stosownej opłaty legalizacyjnej. Do opłaty stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar /art. 59f oraz art. 59g ustawy Prawo budowlane/, z VII SA/Wa 1604/10 tym że stawka opłaty ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepisy nie różnicują wysokości opłaty od stopnia zaawansowania robót budowlanych. Jest ona obliczana zawsze według wzoru określonego " w art. 59f ust. 1 razy 50. Organ odwoławczy podkreślił również, ze wniesienie przez Inwestorów opłaty legalizacyjnej będzie stanowiło podstawę do zakończenia procedury legalizacyjnej w niniejszej sprawie. Spełnienie przez Inwestorów przesłanek legalizacji oraz uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej zobowiązują organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych /gdy budowa jest w toku / lub decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego /w przypadku budowy ukończonej/. W w/w decyzjach nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł P. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącego, organ naruszył art. 112 Kpa w związku z art. 124 Kpa - błędne pouczenie, naruszenie art. 59d. ust.1 Prawa budowlanego - nie doręczenie inwestorom - właścicielom - stronom postępowania A. i P. W. protokołu kontroli budynku mieszkalnego przeprowadzonej w dniu 20.11.2009r. a ponadto przeprowadzenie kontroli pod nieobecność stron postępowania .wydanie postanowienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] .05.2010r. przed upływem terminu do zapoznania się z dokumentacją w sprawie, który upływał 11.05.20 2010r., ustalenie opłaty legalizacyjnej za przebudowę dachu na budynku mieszkalnym nie zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy oraz nie zastosowanie się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku Sygn. akt VII SA/Wa 1661/08 z dnia 29 styczeń 2009r. Strona skarżąca podniosła również swoją trudną sytuację rodzinną i materialną. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). VII SA/Wa 1604/10 Skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Na wstępie podkreślić należy, że Sąd wyrokiem z dnia z dnia 29 stycznia 2009r. Sygn akt VII SA/Wa 1661/08 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dn. 20.12. 2007r. sygn. P37/06 (Dz. U. z 29.12.2007r. Nr 247, poz. 1844), w którym orzeczono, że art. 48 ust. 2 pkt. 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania,, są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Uchylając powyższe orzeczenia administracyjne dot. nakazu całkowitej rozbiórki samowolnie wykonanej nadbudowy części budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w W. przez właścicieli nieruchomości Sąd umożliwił przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, które wiąże się z realizacją inwestycji w warunkach samowoli budowlanej. Na inwestorze ciąży bowiem obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, w przypadku realizacji planowanego zamierzenia budowlanego a roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Gdy realizacja inwestycji następuje w warunkach samowoli budowlanej zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego, który w swym ustępie 1 przewiduje nakaz rozbiórki obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę stanowi rozwiązanie ostateczne w przypadku, kiedy nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania legalizującego samowolę budowlaną określonego w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że projekt budowlany nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w Dzielnicy U. [...] przy ul. [...] na terenie dz. nr ew. [...] z obrębu [...] jest kompletny i zgodny z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej na dzień opracowania projektu. Inwestorzy złożyli także oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] .08.2009 r. Nr [...] o warunkach VII SA/Wa 1604/10 zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego /zmiana konstrukcji dachu płaskiego na dach dwuspadowy/ oraz podwyższeniu klatki schodowej przy ul. [...] na terenie dz. ew. [....] z obrębu [...] w Dzielnicy U. w W. Nadto przeprowadzona w dniu 20.11.2009 r., kontrola przez organ I instancji wykazała, iż przedłożony ten projekt budowlany jest zgodny ze stanem istniejącym. Zatem zaistniały warunki do przeprowadzenia legalizacji wykonanych robót budowlanych, która to legalizacja uwarunkowana jest obowiązkiem uiszczenia stosownej opłaty legalizacyjnej. Do opłaty stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar /art. 59f oraz art. 59g ustawy Prawo budowlane/, z tym że stawka opłaty ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepisy nie różnicują wysokości opłaty od stopnia zaawansowania robót budowlanych. Jest ona obliczana zawsze według wzoru określonego " w art. 59f ust. 1 razy 50. Ustawodawca jednak nie przewiduje możliwości odstąpienia od jej wyliczenia oraz jej nałożenia, a nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w określonym terminie skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki. W omawianej sprawie, w ocenie Sądu, organ prawidłowo naliczył opłatę legalizacyjną. W ocenie Sądu, brak jest podstaw by uwzględnić skargę, bowiem sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Nadbudowa budynku mieszkalnego zlokalizowanego w W. przy ul. [...] wykonana była niewątpliwie w warunkach samowoli budowlanej jednakże zaistniały warunki do legalizacji tej samowoli po spełnieniu przez inwestorów warunków określonych w postanowieniu z dnia [...] .06.2009 r. Nr [...] znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Ponieważ inwestorzy spełnili warunki określone w powyższym postanowieniu z dnia [...] .09.2009r. to organowi nie pozostało nic innego jak określić opłatę legalizacyjną za samowolną nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Podkreślić należy, iż wniesienie przez Inwestorów opłaty legalizacyjnej będzie stanowiło podstawę do zakończenia procedury legalizacyjnej w niniejszej sprawie. VII SA/Wa 1604/10 Spełnienie przez Inwestorów przesłanek legalizacji oraz uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej zobowiązują organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych /gdy budowa jest w toku / lub decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego /w przypadku budowy ukończonej/. Oczywiście prowadząc postępowanie administracyjne organ orzekający zobligowany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym celu, winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), uwzględniając przy tym fakt, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Badając w tym kontekście akta administracyjne sprawy, Sąd nie stwierdził istotnego mającego wpływa na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zebrany materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest kompletny i nie było żadnych podstaw prawnych do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw a jej zażalenie zostało rozpatrzone. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 59d ustawy Prawo budowlane - należy stwierdzić, iż nie jest on zasadny, z uwagi na fakt, iż w/w przepis dotyczy kontroli obowiązkowej w sprawie wydawanych decyzji pozwolenia na użytkowanie. Kontrola organu I instancji z dnia 20.11.2009 r. miała na celu ustalenie, czy wykonany w/w projekt budowlany jest zgodny ze stanem faktycznym. Skarżącym był znany przedmiot postępowania, udział w toczącym się postępowaniu mieli zapewniony, stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie, a opłata legalizacyjna jest kontynuacją postępowania w sprawie dokonanej samowoli budowlanej. Ponadto trudna sytuacja finansowa, oraz rodzinna, na którą wskazuje Skarżący jest w ocenie zrozumiałym faktem, jednakże nie może stanowić o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.