VII SA/Wa 1607/10

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2010 r. po rozpoznaniu wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu zamurowania otworu drzwiowego postanawia: odmówić K. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 6 października 2010 r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy K. M., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub. ). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 ww. ustawy. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką, siostrą i siostrzeńcem. Wnioskodawca podał, że utrzymują się z dochodów w wysokości 3.280,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu pracy w wysokości 2.440,00 złotych oraz dochód uzyskiwany przez matkę wnioskodawcy z tytułu emerytury w wysokości 840,00 złotych. Wnioskodawca zakreślił, że posiada dom o wym. 11,5 m x 10 m oraz mieszkanie o pow. 50 m ² , nieruchomość rolną o pow. 4,93 ha, oraz las o pow. 3,2 ha. Skarżący wskazał nadto, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 3.000,00 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że wnioskodawca mając wraz z matką pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym stałe miesięczne dochody jest w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. W niniejszej sprawie w oparciu o dane przedstawione wyżej uznano, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość stałego miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez niego oraz matkę. Przeciwko żądaniu wnioskującego przemawia również posiadanie oszczędności pieniężnych. Fakt ten świadczy o przestrzeganiu płynności finansowej budżetu domowego. Ponadto wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o pow. 4,93 ha, ma zatem potencjalne możliwości uprawy dla potrzeb własnych, co wpływa na obniżenie kosztów utrzymania. Dodatkowo wskazać należy, że wnioskodawca nie wskazał we wniosku nadzwyczajnych okoliczności wpływających na powstanie szczególnych kosztów obciążających budżet domowy, a jednocześnie mogących być uznane za konieczne koszty utrzymania wnioskodawcy lub osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że uiszczenie kosztów sądowych w całości w niniejszej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych wnioskodawcy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.