VII SA/Wa 1608/11

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W.P. i B. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: odmówić W. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 4 października 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy W. P., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 1.930,00 złotych netto miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta żony w wysokości 530,00 złotych oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawcę w wysokości 1.400,00 złotych. Wnioskodawca wraz z żoną posiadają udziały w wielkości 1/3 domu mieszkalnego o pow. 80 m² , są współwłaścicielami w ¼ nieruchomości rolnej o pow. 2 ha. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 12 października 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (gaz , opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - z jakiego tytułu wnioskodawca uzyskuje dochody, jeśli prowadzi działalność gospodarczą, wskazać jakiego rodzaju jest to działalność, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należy podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem ( ubezpieczenie, paliwo), - w jakiej wysokości zaciągnął kredyty, na jaki cel zostały zaciągnięte oraz ile wynosi rata ich spłaty i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty, - czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, -czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość oraz do nadesłania -kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 14 listopada 2011 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe zarządzenie. Wnioskodawca podał, że miesięczne ponosi następujące wydatki na utrzymanie domu tj. opłatę za gaz w wysokości 550, 00 złotych, opłatę za energię w wysokości 220,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 120,00 złotych, podatek od nieruchomości w wysokości 130,00 złotych. Podał, że z działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodów, dochody uzyskuje "z tytułu wykonywania pracy" w wysokości 1.400,00 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że posiada dwa samochody mercedesa z 2006 r. oraz fiata Punto z 2006 r. których miesięczny koszt utrzymania wynosi około 2.500,00 złotych. Poinformował, że posiada kredyt w wysokości 121.000,00 złotych, którego miesięczna rata wynosi 1.800,00 złotych oraz kredyt w wysokości 37.000,00 złotych, którego miesięczna rata wynosi 5.000,00 złotych. Oświadczył, że nie posiada oszczędności i nie uzyskuje dochodów z nieruchomości rolnej. Wnioskodawca załączył kserokopie wyciągów z banku z rachunku firmowego z trzech ostatnich miesięcy. Wynika z nich, że wnioskodawca posiada na koncie firmowym saldo ujemne w wysokości 142.852,68 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a). Przywołane regulacje stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, stąd też został on wezwał zarządzeniem z dnia 12 października 2011 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Skarżący wprawdzie udzielił odpowiedzi na powyższe zarządzenie, jednakże wskazane informacje nie dowiodły, że kwalifikuje się on do przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawił swoją sytuację finansową w sposób niekompletny i mało czytelnie co powoduje, że jego oświadczenie jest niepełne oraz niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Pozytywne rozpatrzenie wniosku może nastąpić wówczas, gdy bez żadnych wątpliwości wykazane zostanie, iż sytuacja majątkowa w jakiej się wnioskodawca znajduje nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego złożone oświadczenie o sytuacji majątkowej i dochodach nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. Potwierdza to analiza danych przedstawionych w formularzu wniosku, nadesłanych wyjaśnieniach do sprawy oraz informacjach podanych w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 256/11 w których wnioskodawca występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę przedstawione przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczące jego sytuacji finansowej należy, stwierdzić, że zestawienie wysokości uzyskiwanych dochodów z miesięcznymi wydatkami rodzi uzasadnione wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym. Za taką oceną przemawia zestawienie uzyskiwanych dochodów przez wnioskodawcę i jego żonę które wynoszą 1.930,00, złotych z ponoszonymi wydatkami, które wynoszą (same opłaty stałe związane z utrzymaniem domu 1.020,00 + 2.500,00 złotych na utrzymanie samochodów wynoszą już 3.520,00 złotych). Zaznaczyć należy, iż wśród ponoszonych wydatków nie zostały uwzględnione inne niezbędne koszty codziennego utrzymania (zakup produktów żywnościowych, chemicznych, lekarstw itp. oraz spłaty rat kredytu w wysokościach 1.800,00 złotych i 5.000,00 złotych. Wnioskodawca w piśmie wyjaśniającym, nie wyjaśnił na jaki cel zostały zaciągnięte kredyty oraz jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Nie wyjaśnił, we wniosku czy nadal prowadzi działalność gospodarczą czy też ją zlikwidował bądź zawiesił jej prowadzenie. Wskazał, jedynie, że z działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodów. Nadesłane zaś kserokopie wyciągów bankowych są z rachunku firmowego. Ubiegający się o prawo pomocy nie wyjaśnił, z jakiego powodu posiada zadłużenie na rachunku firmowym oraz czy je spłaca. Ponadto brak informacji czy jest to jedyne konto wnioskodawcy. Z informacji w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 256/11 w której skarżący występował w wnioskiem o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że posiada z małżonką działkę o pow. 500 m². W przedmiotowym wniosku skarżący posiadania takiej działki już nie wykazał, zatem nie wyjaśnił, czy ją sprzedał, czy pominął na potrzeby przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca w nadesłanych wyjaśnieniach wyszczególniając ponoszone wydatki nie wyjaśnił, z czego pokrywa wydatki, które są znacznie wyższe niż dochody. Sytuacja w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają dochody sugeruje, że posiada ona inne jeszcze, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów. Taki pogląd zresztą ugruntował się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 6/05). W świetle powyższych rozważań uznano, że wnioskodawca nie wykazał, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.