VII SA/Wa 1608/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-02

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych przez sąd dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania. Brak przedstawienia przez wnioskodawcę wymaganych przez sąd dokumentów i wyjaśnień, które są niezbędne do oceny jego możliwości finansowych, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. K. złożyła do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała ogólne informacje o swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Sąd, uznając te informacje za niewystarczające, zobowiązał ją do przedstawienia szeregu dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Wnioskodawczyni nie wykonała tego zarządzenia, mimo przedłużenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. O., J. A., K. A., C. B., A. B., K. F., G. F. A. J., K. J., D. K., M. K., W. K., M. K., M. Ł., D. M., J. Z. M., A. O., H. O., T. O., M. P., K. P., T. S., T. S., J. T., T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], [...] w przedmiocie umorzenie postępowania organu pierwszej instancji oraz odmowa uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z rodzicami, siostrą, córka i babcią. Utrzymują się z dochodu w 1 700 zł., (renty ojca i babci wnioskodawczyni). Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 90 m2 oraz samochód osobowy Toyota Yaris. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą bezrobotną, studiuje zaocznie, samotnie wychowuje córkę, ojciec wnioskodawczyni jest na rencie chorobowej, mama nie pracuje, babcia ma 82 lata i jest przewlekle chora, co miesiąc wydaje dużo pieniędzy na leki i środki higieniczne. Wnioskodawczyni wskazała, że stałe wydatki to utrzymanie domu, żywność, stałe opłaty. Innych danych w formularzu nie podano. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 11 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną przez wnioskodawczynię i jej matkę R. K., - podania czy ojciec dziecka wnioskodawczyni partycypuje w utrzymaniu córki (stałe alimenty, pomoc rzeczowa, inne formy), - wskazania z jakich środków wnioskodawczyni utrzymuje samochód osobowy, - podania (wyszczególnienia z rozbiciem na kwoty) stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i zamieszkującej wspólnie rodziny (żywność, prąd, gaz, telefon, inne), - podania czy ktoś z rodziny wykonuje prace dorywcze bądź sezonowe, jeżeli tak to należy wskazać uzyskiwane dochody, - podania jaki rodzaj działalności rolniczej prowadzi wnioskodawczyni skoro dzierżawi stodołę i spichlerz (uprawa zbóż, innych roślin, hodowla zwierząt), - podania czy, a jeśli tak to jaki inwentarz żywy posiada wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym, należało też podać ilość inwentarza żywego, - wskazania czy wnioskodawczyni posiada w gospodarstwie rolnym sprzęt (maszyny) rolniczy, jeżeli tak należało go wyszczególnić, - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia/dotacje z ARiMR w ramach programów Unii Europejskiej, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości otrzymywane są dotacje, - wskazania z jakich środków wnioskodawczyni opłaca pełnomocnika w niniejszej sprawie, - wskazania czy wnioskodawczyni bądź ktoś z rodziny otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT za 2015 r. wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Pełnomocnik wnioskodawcy odebrał ww. wezwanie w dniu 25 sierpnia 2016 r., a następnie po przedłużeniu - na wniosek pełnomocnika strony skarżącej, terminu o 10 dni - w dniu 19 września 2016 r. Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne (brak jest chociażby dokumentów źródłowych – PIT, wyciągi z rachunku bankowego, brak jest informacji czy wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą wobec dzierżawienia spichlerza i stodoły, brak jest danych na temat ponoszonych opłat, w tym kosztów związanych z utrzymaniem samochodu i źródeł ich finansowania), a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło