VII SA/Wa 1608/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-02
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie przedstawiła wymaganych przez sąd dokumentów i wyjaśnień?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania. Niewykonanie zarządzenia sądu zobowiązującego do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów uniemożliwiło ocenę faktycznych możliwości finansowych strony.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. S. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca podał ogólne informacje o dochodach i posiadanym majątku, jednak sąd uznał je za niewystarczające. Zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. wnioskodawca został zobowiązany do przedstawienia szeregu dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, w tym zaświadczenia z urzędu pracy, szczegółowych wydatków, informacji o działalności rolniczej, posiadanych środkach, dokumentów PIT i wyciągów z rachunku bankowego. Mimo przedłużenia terminu, wnioskodawca nie wykonał zarządzenia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. O., J. A., K. A., C. B., A. B., K. F., G. F. A. J., K. J., D. K., M. K., W. K., M. K., M. Ł., D. M., J. Z. M., A. O., H. O., T. O., M. P., K. P., T. S., T. S., J. T., T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], [...] w przedmiocie umorzenie postępowania organu pierwszej instancji oraz odmowa uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żona i synem. Utrzymują się z dochodu w wysokości 3 580 zł. (praca zarobkowa żony wnioskodawcy i syna). Wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną i pomaga synowi w gospodarstwie rolnym, które nie przynosi dochodu. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 100 m2, nieruchomość rolną o pow. 8 ha,. Wnioskodawca wskazał, że ponosi miesięczne koszty w postaci opłat za media w wysokości 700 zł. Innych danych w formularzu nie podano.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 11 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną,
- podania (wyszczególnienia z rozbiciem na kwoty) stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, prąd, gaz, telefon, inne)
- podania jaki rodzaj działalności rolniczej prowadzi wnioskodawca z synem (uprawa zbóż, innych roślin, hodowla zwierząt),
- podania czy, a jeśli tak to jaki inwentarz żywy posiada wnioskodawca z synem w gospodarstwie rolnym, należało też podać ilość inwentarza żywego,
- wskazania czy wnioskodawca z synem otrzymuje świadczenia/dotacje z ARiMR w ramach programów Unii Europejskiej, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości otrzymywane są dotacje,
- wskazania czy wnioskodawca posiada w gospodarstwie rolnym sprzęt (maszyny) rolniczy, jeżeli tak należało go wyszczególnić,
- wskazania z jakich środków wnioskodawca opłaca pełnomocnika w niniejszej sprawie,
- wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega,
- nadesłania kopii dokumentu PIT za 2015 r. wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym,
- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Pełnomocnik wnioskodawcy odebrał ww. wezwanie w dniu 25 sierpnia 2016 r., a następnie po przedłużeniu - na wniosek pełnomocnika strony skarżącej, terminu o 10 dni - w dniu 19 września 2016 r.
Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawca nie przedstawił żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne (brak jest chociażby dokumentów źródłowych – PIT, wyciągi z rachunku bankowego, brak jest informacji czy wnioskodawca uzyskuje dopłaty w ramach programów unii europejskiej, brak jest danych na temat działalności rolniczej, posiadanego sprzętu rolniczego, inwentarza żywego, wydatków gospodarstwa domowego), a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło