VII SA/Wa 1608/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-27

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień potwierdzających jej trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania. Pomimo wezwania sądu, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co uniemożliwiło ocenę jej faktycznych możliwości finansowych.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała swoje dochody i majątek, jednak sąd uznał te informacje za niewystarczające. Wezwano ją do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, w tym zaświadczenia o stanie zdrowia, szczegółowych wydatków, informacji o pełnomocniku, świadczeniach z pomocy społecznej, pomocy od rodziny, PIT za 2015 r. oraz wyciągów z rachunku bankowego. Wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. T. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. O., J. A., K. A., C. B., A. B., K. F., G. F. A. J., K. J., D. K., M. K., W. K., M. K., M. Ł., D. M., J. Z. M., A. O., H. O., T. O., M. P., K. P., T. S., T. S., J. T., T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], [...] w przedmiocie umorzenie postępowania organu pierwszej instancji oraz odmowa uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić J. T. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się z dochodu w łącznej wysokości 1 200 zł., (emerytura). Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 100 m2. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osoba chorą, ponosi koszty leczenia, nie stać jej na dodatkowe wydatki, jest wdową. Zostały wskazane następujące miesięczne wydatki: 600 zł – energia, gaz, wywóz nieczystości, woda, podatek, 100 zł. – koszty leczenia. Innych danych w formularzu nie podano. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 11 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - nadesłania zaświadczenia o stanie zdrowia (można nadesłać kopię ostatniego wypisu ze szpitala), - podania (wyszczególnienia z rozbiciem na kwoty) stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, prąd, gaz, telefon, inne), - wskazania z jakich środków wnioskodawczyni opłaca pełnomocnika w niniejszej sprawie, - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należy nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należy wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT za 2015 r. wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Pełnomocnik wnioskodawczyni odebrał ww. wezwanie w dniu 25 sierpnia 2016 r., a następnie po przedłużeniu terminu, na wniosek pełnomocnika strony skarżącej, o 10 dni, w dniu 19 września 2016 r. Wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne (brak jest chociażby dokumentów źródłowych – PIT, wyciągi z rachunku bankowego, nie zostało potwierdzony zły stan zdrowia wnioskodawczyni), a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło