VII SA/Wa 1608/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-27
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych przez sąd dokumentów i wyjaśnień?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy. Pomimo wezwania sądu, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co uniemożliwiło ocenę jej faktycznych możliwości finansowych. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca podał podstawowe informacje o dochodach i majątku, ale sąd uznał je za niewystarczające. Sąd wezwał wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, w tym PIT-u, wyciągów z rachunku bankowego, zaświadczeń o stanie zdrowia oraz informacji o wykorzystaniu posiadanej ziemi. Wnioskodawca, pomimo przedłużenia terminu, nie wykonał zarządzenia sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono T. O. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. O., J. A., K. A., C. B., A. B., K. F., G. F. A. J., K. J., D. K., M. K., W. K., M. K., M. Ł., D. M., J. Z. M., A. O., H. O., T. O., M. P., K. P., T. S., T. S., J. T., T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], [...] w przedmiocie umorzenie postępowania organu pierwszej instancji oraz odmowa uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić T. O. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek T. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodu w wysokości 1 400 zł., (emerytura wnioskodawczyni, renta męża wnioskodawczyni). Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 100 m2, nieruchomość rolną o pow. 68 arów. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi koszty leków dla siebie i męża, są osobami chorymi. Wydatki miesięczne zostały wskazane na 400 zł za gaz, wodę energię i wywóz nieczystości, 400 zł za leki i rehabilitację. Innych danych w formularzu nie podano.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 11 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- podania (wyszczególnienia z rozbiciem na kwoty) stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, prąd, gaz, telefon, inne)
- wskazania w jaki sposób wykorzystywana jest posiadana ziemia, w szczególności czy wnioskodawczyni wykorzystuje ja do uzyskiwania dochodu,
- nadesłania zaświadczenia o stanie zdrowia wnioskodawczyni i męża (można nadesłać kopię ostatniego wypisu ze szpitala),
- wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia/dotacje z ARiMR w ramach programów Unii Europejskiej, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości otrzymywane są dotacje,
- wskazania z jakich środków wnioskodawczyni opłaca pełnomocnika w niniejszej sprawie,
- wskazania czy wnioskodawczyni bądź ktoś z rodziny otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należy nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należy wskazać na czym ona polega,
- nadesłania kopii dokumentu PIT za 2015 r. wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym,
- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Pełnomocnik wnioskodawcy odebrał ww. wezwanie w dniu 25 sierpnia 2016 r., a następnie po przedłużeniu - na wniosek pełnomocnika strony skarżącej, terminu o 10 dni - w dniu 19 września 2016 r.
Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne (brak jest chociażby dokumentów źródłowych – PIT, wyciągi z rachunku bankowego, nie zostało potwierdzony zły stan zdrowia wnioskodawcy i jej męża, brak jest informacji czy posiadana ziemia jest wykorzystywana zarobkowo), a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło