VII SA/Wa 1608/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-27

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych przez sąd dokumentów i wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie takiego prawa. Mimo wezwania sądu, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co uniemożliwiło ocenę jej faktycznych możliwości finansowych. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd wezwał wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej. Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia sądu w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono T. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. O., J. A., K. A., C. B., A. B., K. F., G. F. A. J., K. J., D. K., M. K., W. K., M. K., M. Ł., D. M., J. Z. M., A. O., H. O., T. O., M. P., K. P., T. S., T. S., J. T., T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], [...] w przedmiocie umorzenie postępowania organu pierwszej instancji oraz odmowa uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić T. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z teściową, podopiecznym, wnuczką, wnukiem i prawnukiem. Utrzymuje się z dochodu w łącznej wysokości 10 030 zł. (emerytura). Posiadany majątek obejmuje dom o wartości 100 tys. zł. będący we współwłasności z córką oraz mieszkanie o pow. 100 m2 i nieruchomość rolną 1/5 ha ziemia rolną (łąka). Wnioskodawczyni wskazała, że pozostaje w gospodarstwie domowym z dwiema osobami chorymi wymagającymi opieki i dwiema osobami bezrobotnymi. Wydatki miesięczne to stałe opłaty za media i wydatki na leczenie określone jako duże. Innych danych w formularzu nie podano. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 11 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podania (wyszczególnienia z rozbiciem na kwoty) stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, prąd, gaz, telefon, inne), - podania czy osoby wskazane w formularzu PPF jako prowadzące wspólne gospodarstwo domowe uzyskują dochody, jeżeli tak należało wskazać wysokość dochodów, - podanie czy dziecko/-ci wnioskodawczyni z rodziną/-ami mieszkają wspólnie z wnioskodawczynią, skoro razem z wnioskodawczynią zamieszkują wnuczki, należy także wskazać czy dzieci wnioskodawczyni uzyskują dochody (wynagrodzenie za prace, dodatek Rodzina 500 Plus, inne), ew. do wskazania czy wnuczki wnioskodawczyni są osobami dorosłymi (w formularzu nie wskazano ich wieku), czy uzyskują dochody, jeśli tak w jakiej wysokości, - nadesłania zaświadczenia o stanie zdrowia osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, którymi wnioskodawczyni się opiekuje (można nadesłać kopię ostatniego wypisu ze szpitala, kopię orzeczenia o przyznaniu statusu inwalidy), - wskazania w jakiej wysokości wnioskodawczyni uzyskuje emeryturę (we wniosku wskazano kwotę 10 030 zł.), należało udokumentować wysokość emerytury (np. nadesłać kopię ostatniego przekazu), - wskazania z jakich środków wnioskodawczyni opłaca pełnomocnika w niniejszej sprawie, - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należy nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należy wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT za 2015 r. wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Pełnomocnik wnioskodawczyni odebrał ww. wezwanie w dniu 25 sierpnia 2016 r., a następnie po przedłużeniu terminu, na wniosek pełnomocnika strony skarżącej, o 10 dni, w dniu 19 września 2016 r. Wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne (brak jest chociażby dokumentów źródłowych – PIT, wyciągów z rachunku bankowego, nie został potwierdzony zły stan zdrowia osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podano wielkości stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym, nie wyjaśniono czy osoby wskazane w formularzu PPF jako prowadzące wspólne gospodarstwo domowe uzyskują dochody, a także czy rodzice wnuczków i prawnuka mieszkają wspólnie z wnioskodawczynią, nie wskazano czy wnuczki wnioskodawczyni są osobami pracującymi, nie wskazano w jakiej wysokości wnioskodawczyni uzyskuje emeryturę - we wniosku wskazano kwotę 10 030 zł.), a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło