VII SA/Wa 1608/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-28

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych przez sąd dokumentów i wyjaśnień?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie pomocy. Mimo wezwania sądu, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów (np. PIT, wyciąg z rachunku bankowego) ani wyjaśnień, co uniemożliwiło ocenę jej faktycznych możliwości finansowych. Ciężar udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała swoje dochody, posiadany majątek oraz wydatki. Sąd uznał złożone oświadczenie za niewystarczające i wezwał do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów, w tym PIT, wyciągów z rachunku bankowego, informacji o świadczeniach z ARiMR czy pomocy społecznej. Mimo przedłużenia terminu, wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. O., J. A., K. A., C. B., A. B., K. F., G. F. A. J., K. J., D. K., M. K., W. K., M. K., M. Ł., D. M., J. Z. M., A. O., H. O., T. O., M. P., K. P., T. S., T. S., J. T., T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], [...] w przedmiocie umorzenie postępowania organu pierwszej instancji oraz odmowa uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem i córką. Utrzymują się z dochodu w wysokości 2 800 zł., (dochód z gospodarstwa rolnego oraz z tytułu zatrudnienia męża wnioskodawczyni). Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 57 m2, nieruchomość rolną o pow. 3,27 ha, z których 1,3 ha to grunty orne, a pozostałe to łąki, samochód o wartości poniżej 5 tys. zł. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiadają inwentarza żywego i budynków. Córka wnioskodawczyni jest w wieku 22 lat i jest uczennicą. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą chorą, miesięczny koszt zakupu leków to około 200 zł., inne wydatki to: energia, woda, wywóz nieczystości 30 zł., rehabilitacja 200 zł., szkoła córki 415 zł. Innych danych w formularzu nie podano. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 11 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia/dotacje z ARiMR w ramach programów Unii Europejskiej, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości otrzymywane są dotacje, - wskazania czy wnioskodawczyni posiada w gospodarstwie rolnym sprzęt (maszyny) rolniczy, jeżeli tak należało go wyszczególnić, - wskazania z jakich środków wnioskodawczyni opłaca pełnomocnika w niniejszej sprawie, - wskazania czy wnioskodawczyni bądź ktoś z rodziny otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT za 2015 r. wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Pełnomocnik wnioskodawcy odebrał ww. wezwanie w dniu 25 sierpnia 2016 r., a następnie po przedłużeniu - na wniosek pełnomocnika strony skarżącej, terminu o 10 dni - w dniu 19 września 2016 r. Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne (brak jest chociażby dokumentów źródłowych – PIT, wyciągi z rachunku bankowego, nie zostało potwierdzony zły stan zdrowia wnioskodawcy, brak jest informacji czy wnioskodawczyni otrzymuje dopłaty z funduszy europejskich), a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło