VII SA/Wa 1608/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-28

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie przedstawiła wymaganych przez sąd dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej, a złożone oświadczenie było niewystarczające do oceny jego możliwości finansowych. Mimo wezwania do uzupełnienia braków, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło sądowi dokonanie rzetelnej oceny i uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z emerytury inwalidzkiej w wysokości 2000 zł, mieszka z dorosłymi dziećmi, posiada dom i ziemię we współwłasności oraz samochód. Sąd wezwał wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, jednak wnioskodawca nie wykonał zarządzenia sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. O., J. A., K. A., C. B., A. B., K. F., G. F. A. J., K. J., D. K., M. K., W. K., M. K., M. Ł., D. M., J. Z. M., A. O., H. O., T. O., M. P., K. P., T. S., T. S., J. T., T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], [...] w przedmiocie umorzenie postępowania organu pierwszej instancji oraz odmowa uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z dziećmi w wieku 44, 43 i 38 lat. Utrzymują się z dochodu wnioskodawcy w wysokości 2 000 zł. (emerytura inwalidzka). Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 104 m2 we współwłasności 5/8, nieruchomość rolną o pow. 1,8 ha we współwłasności 5/8, samochód osobowy o wartości poniżej 5 000 zł. Wnioskodawca wskazał, że ponosi następujące miesięczne koszty: leczenie 600 zł., energia 300 zł., woda 100 zł., podatki 80 zł (rocznie), opał 4 000 (rocznie). Innych danych w formularzu nie podano. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 11 sierpnia br. wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - nadesłania zaświadczenia o stanie zdrowia (można nadesłać kopię ostatniego wypisu ze szpitala, kopię orzeczenia o przyznaniu statusu inwalidy), - podania czy osoby wskazane w formularzu PPF jako prowadzące wspólne gospodarstwo domowe uzyskują dochody, jeżeli tak należało wskazać wysokość dochodów, - wskazania czy dzieci wnioskodawcy posiadają własne rodziny, a jeżeli tak to czy członkowie tych rodzin pozostają z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym (w przypadku pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym należało wskazać ich dochody), - wskazania w jaki sposób wykorzystywana jest posiadana ziemia, w szczególności czy wnioskodawca wykorzystuje ją do uzyskiwania dochodu, - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia/dotacje z ARiMR w ramach programów Unii Europejskiej, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości otrzymywane są dotacje, - wskazania z jakich środków wnioskodawca opłaca pełnomocnika w niniejszej sprawie, - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy otrzymuje pomocy materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT za 2015 r. wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Pełnomocnik wnioskodawcy odebrał ww. wezwanie w dniu 25 sierpnia 2016 r., a następnie po przedłużeniu - na wniosek pełnomocnika strony skarżącej, terminu o 10 dni - w dniu 19 września 2016 r. Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawca nie przedstawił żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne (brak jest chociażby dokumentów źródłowych – PIT, wyciągi z rachunku bankowego, brak jest potwierdzenia złego stanu zdrowia wnioskodawcy, wykorzystywania ziemi w sposób przynoszący dochód, budzi też wątpliwość okoliczność utrzymywania przez wnioskodawcę trójki dorosłych dzieci w wieku 44, 43 i 38 lat oraz utrzymywania się czteroosobowej rodziny z kwoty 2 000 zł.), a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło