VII SA/Wa 1609/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. i W. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2011 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: odmówić W. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2011 r. odmówiono W. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 20 grudnia 2011 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie, jednakże w piśmie tym nie zostały podniesione żadne nowe okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź przyznaniu pełnomocnika z urzędu. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domaga się skarżący, następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć trzeba przy tym, iż ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Brak wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 165/04 niepubl.). Strona wnosząca sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04 niepubl.). Zauważyć trzeba przy tym, iż ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Brak wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 165/04 niepubl.). W dniu 11 października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF złożony przez skarżącego, w którym wniósł on o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca wraz z żoną prowadzi gospodarstwo domowe. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 1.900,00 złotych netto miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta żony w wysokości 500,00 złotych oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawcę w wysokości 1.400,00 złotych. Wnioskodawca wraz z żoną posiadają udziały w wielkości 1/3 domu mieszkalnego o pow. 80 m ², są współwłaścicielami w 1/4 nieruchomości rolnej o pow. 2 ha. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 12 października 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z odpowiedzi na powyższe zarządzenie wynika, że miesięcznie ponosi następujące wydatki na utrzymanie domu tj. opłatę za gaz w wysokości 550, 00 złotych, opłatę za energię w wysokości 220,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 120,00 złotych, podatek od nieruchomości w wysokości 130,00 złotych. Podał, że z działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodów, dochody uzyskuje "z tytułu wykonywania pracy" w wysokości 1.400,00 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że posiada dwa samochody mercedesa z 2006 r. oraz fiata Punto z 2006 r., których miesięczny koszt utrzymania wynosi około 2.500,00 złotych. Poinformował, że posiada kredyt w wysokości 121.000,00 złotych, którego miesięczna rata wynosi 1.800,00 złotych oraz kredyt w wysokości 37.000,00 złotych, którego miesięczna rata wynosi 5.000,00 złotych. Oświadczył, że nie posiada oszczędności i nie uzyskuje dochodów z nieruchomości rolnej. Wnioskodawca załączył kserokopie wyciągów z banku z rachunku firmowego z trzech ostatnich miesięcy, których wynika, że wnioskodawca posiada na koncie firmowym saldo ujemne w wysokości 142.852,68 złotych. Pozytywne rozpatrzenie wniosku może nastąpić wówczas, gdy bez żadnych wątpliwości wykazane zostanie, iż sytuacja majątkowa w jakiej się wnioskodawca znajduje nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednakże w niniejszej sprawie informacje podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 12 października 2011r. nie dowiodły, że skarżący kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż przedstawił on swoją sytuację finansową w sposób niekompletny i mało czytelnie co powoduje, że jego oświadczenie jest niepełne oraz niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu złożone oświadczenie o sytuacji majątkowej i dochodach nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. Potwierdza to analiza danych przedstawionych w formularzu wniosku, nadesłanych wyjaśnień do sprawy oraz informacji podanych w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 256/11, w której wnioskodawca występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę przedstawione przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczące jego sytuacji finansowej należy, stwierdzić, że zestawienie wysokości uzyskiwanych dochodów z miesięcznymi wydatkami rodzi uzasadnione wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym. Za taką oceną przemawia zestawienie uzyskiwanych dochodów przez wnioskodawcę i jego żonę które wynoszą 1.900,00, złotych z ponoszonymi wydatkami, które wynoszą (same opłaty stałe związane z utrzymaniem domu 1.020,00 + 2.500,00 złotych na utrzymanie samochodów wynoszą już 3.520,00 złotych). Zaznaczyć należy, iż wśród ponoszonych wydatków nie zostały uwzględnione inne niezbędne koszty codziennego utrzymania (zakup produktów żywnościowych, chemicznych, lekarstw itp.) oraz spłaty rat kredytu w wysokościach 1.800,00 złotych i 5.000,00 złotych. Wnioskodawca w piśmie wyjaśniającym, nie wyjaśnił na jaki cel zostały zaciągnięte kredyty oraz jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Nie wyjaśnił, we wniosku czy nadal prowadzi działalność gospodarczą czy też ją zlikwidował bądź zawiesił jej prowadzenie. Wskazał, jedynie, że z działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodów. Nadesłane zaś kserokopie wyciągów bankowych są z rachunku firmowego. Ubiegający się o prawo pomocy nie wyjaśnił, z jakiego powodu posiada zadłużenie na rachunku firmowym oraz czy je spłaca. Ponadto brak informacji czy jest to jedyne konto wnioskodawcy. Z informacji w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 256/11 w której skarżący występował w wnioskiem o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że posiada z małżonką działkę o pow. 500 m². W przedmiotowym wniosku skarżący posiadania takiej działki już nie wykazał, zatem nie wyjaśnił, czy ją sprzedał, czy pominął na potrzeby przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca w nadesłanych wyjaśnieniach wyszczególniając ponoszone wydatki nie wyjaśnił, z czego pokrywa wydatki, które są znacznie wyższe niż dochody. Sytuacja, w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają dochody sugeruje, że posiada ona inne jeszcze, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów. Taki pogląd zresztą ugruntował się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 6/05). W świetle powyższych rozważań uznano, że wnioskodawca nie wykazał, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.