VII SA/Wa 1622/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D.O. kwotę 500 ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] lutego 2010 , na wniosek D.O. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] wszczęto postępowanie w przedmiocie legalizacji budynku gospodarczego wybudowanego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w m. [...], gm. [...]. Następnie w dniu [...] marca 2010r., dokonano oględzin obiektu budowlanego, ustalono jego położenie na działce z uwzględnieniem odległości od granic działki. opisano przeznaczenie pomieszczen budynku wskazując, że są użytkowane jako pomieszczenia warsztatu samochodowego, wbrew opisowi z inwentaryzacji przedstawionej do wniosku o legalizację, gdzie określono budynek jako gospodarczy ustalono, że inwentaryzacja nie uwzględnia wiaty dobudowanej do północnej ściany budynku. Decyzją z dnia [...] maja 2010r., nr [...],Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał D.O. dokonanie całkowitej rozbiórki przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził,że inwentaryzacja powykonawcza budynku nie odpowiada stanowi budynku na gruncie. W dokumentacji określono budynek jako gospodarczy, tymczasem prowadzona w nim działalność usługowa polegająca na naprawach blacharsko-lakierniczych samochodów i wulkanizacji opon. Zdaniem organu pierwszej instancji w sprawie należy zastosować aktualnie obowiązujące "przepisy urbanistyczne".. W obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na terenie oznaczonym symbolem MN5, gdzie zlokalizowany jest budynek , dopuszczalne jest prowadzenie usług nieuciążliwych wbudowanych w budynki mieszkalne z wykorzystaniem nie więcej niż 30% powierzchni użytkowej budynków. Ponadto dopuszcza się zachowanie istniejącej zabudowy gospodarczej i garażowej. Tym samym, na przedmiotowym terenie nie mogą znajdować się wolnostojące budynki usługowe mogące powodowąć uciążliwości dla otoczenia, Organ wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., .obiekty budowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce . W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest zatem prawnych możliwości legalizacji przedmiotowego budynku, po myśli wniosku D.O., a istnieje obowiązek nakazania jego rozbiórki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania D.O., decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Stwierdził, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 80-tych XX w., bez uzyskania pozwolenia na budowę zatem organ I instancji trafnie przyjął, że należy stosować przepisy ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Inwentaryzacja spornego budynku określa przeznaczenie wszystkich pomieszczeń jako gospodarcze. Budynkiem gospodarczym jest budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Tymczasem jak wynika z oględzin budynku na gruncie , że względu na prowadzoną tam przede wszystkim działalność gospodarczą w postaci warsztatu blacharsko - lakierniczego nie można uznać, że przedmiotowy budynek jest budynkiem gospodarczym. Organ II instancji przywołał przepis art. 37 ustawy z 1974 r., zgodnie z którym, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce. albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zdaniem organu stopnia wojewódzkiego, skoro plan zagospodarowania przestrzennego, jak ustalił to zasadnie organ pierwszej instancji wyklucza usytuowanie na danym terenie budynku warsztatowego to nakaza jego rozbiórki jest obligatoryjny. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2009r., sygn. akt. II OSK 1648/08 zgodnie z którym przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane należy wykładać w ten sposób, iż przepisy o planowaniu przestrzennym, o których mowa w przytoczonym artykule, to przepisy obowiązujące w chwili podejmowania przez organ nadzoru budowlanego decyzji w kwestii samowoli budowlanej, a nie z czasu budowy obiektu. Dodatkowo organ wskazał,że argumenty podnoszone w odwołaniu przez D.O. mówiący o uzyskanym pozwoleniu na prowadzenie działalności gospodarczej oraz informacja o planowanym zakończeniu tej działalności wiosną 2011 r. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. złożyła D.O. wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca podniosła, że zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nie ustalenie kiedy został wybudowany przedmiotowy budynek gospodarczy, nie ustalenie czy lub jakie przepisy prawa miejscowego regulowały zagospodarowanie przestrzenne w chwili wybudowania spornego budynku, a także błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie że przedmiotowy budynek został wybudowany na obszarze urbanistycznym oznaczonym symbolem MN5 gdy rzeczony budynek jest posadowiony na obszarze oznaczonym symbolem MN4. Ponadto skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie jakimi przesłankami organ kierował się przy wydawaniu decyzji rozbiórkowej, a w szczególności dlaczego w niniejszej sprawie znalazł zastosowanie obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą z 2007 r. pomimo ustalenia, iż samowola budowlana została dokonana w latach 80 XX wieku; naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie zamieszczenie w decyzji wszystkich niezbędnych elementów, a w szczególności poprzez nie wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, sprzeczność uzasadnienia decyzji administracyjnej z sentencja tej decyzji polegająca na tym, że w sentencji decyzji wskazuje się, że przedmiotowy budynek nie jest budynkiem gospodarczym; naruszenie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez ustalenie, iż sporny budynek znajduje się na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę; nakazanie rozebrania budynku pomimo faktu, iż jest ona zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego; naruszenie art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. poprzez niezastosowanie tegoż przepisu w sytuacji gdy wniosek w tym przedmiocie został złożony i nie rozpoznany; błędną interpretację miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu oznaczonego symbolem MN4 poprzez nie zastosowanie normy tego przepisu i uznanie, iż budynek którego przedmiotem jest niniejsze postępowanie nie jest zabudową gospodarczą ani garażową. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Skarga zasługuje na uwzględnienie - zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisom postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przeprowadzono z naruszeniem przepisów art.7, 77 i 107 k.p.a.. wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wskazać należy, że tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały, jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2000 r., V SA948/00 LEX nr 50114). Zgodnie z art. 107 k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ ma, zatem obowiązek dokładnie podać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Jak wskazuje się w doktrynie prawa i orzecznictwie "organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 15 sierpnia 1987 r. IV SA 385/87 GAP 1987 r. nr 21, str. 40. W niniejszej sprawie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożono wniosek w przedmiocie żądania legalizacji budynku gospodarczego. Pierwszą okolicznością, jaką organ zobowiązany był ustalić, było to kiedy doszło do wzniesienia budynku w warunkach samowoli budowlanej. Tymczasem organ pierwszej instancji tej okoliczności w ogóle nie ustalił. Organ drugiej instancji wskazał zaś na powstanie budynku w latach 80 –tych XX wieku. Powyższe wskazanie nie wynika jednak w żaden sposób z materiału dowodowego sprawy. Oparto się, jak można przypuszczać, na sformułowaniu zawartym w przedstawionym przez D.O. dokumencie prywatnym - inwentaryzacji. Ustalenie w taki sposób daty wzniesienia budynku, jest tym bardziej niedopuszczalne, że organ stwierdził, że budynek został rozbudowany o fragment, którego inwentaryzacja nie obejmuje. Rozpoznając sprawę ponownie, organ przeprowadzi postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Ustali, kiedy doszło do wzniesienia przedmiotowego budynku lub poszczególnych jego części .Jaki charakter miał budynek w dacie wznoszenia, nie można bowiem wykluczyć, że po jego samowolnym wybudowaniu doszło do zmiany sposobu jego użytkowania. Taka okoliczność także powinna być rozważona w postępowaniu legalizacyjnym. Dopiero wskazane wyżej ustalenia będą podstawą zastosowania właściwych przepisów ustawy Prawo budowlane obecnie obowiązujących, bądź też obowiązujących w dacie budowy, gdy ta miała miejsce pod rządem ustawy Prawo budowlane z 1974r. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zastosowanie powinien znaleźć pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym ocena wszystkich przesłanek uzasadniających nakaz rozbiórki obiektu budowlanego przewidzianych w art. 37 ust. 1 i ust. 2 z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) winna być dokonywana wg. stanu prawnego obowiązującego w okresie budowy tego obiektu, chyba że stan prawny w zakresie przesłanek wskazanych w punkcie 1 i 2 ustępu 1 oraz w ustępie 2 art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązujący w dacie orzekania przez organy dla inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, jest korzystniejszy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 1094/06 z dnia 26 lipca 2007, LEX nr 366799 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.)