VII SA/Wa 1623/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. Cz. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], po rozpatrzeniu odwołania S. Cz., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. o braku podstaw do stwierdzenia u S. Cz. choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) – Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonała w dniu [...] kwietnia 2013r S. Cz. Następnie wskazał, że S. Cz. była kolejno zatrudniona na stanowisku artystki baletu w latach 1989 do 1995, tancerki w latach 1995-1996, a od 1 września 1996 r. do 31 grudnia 2000 r. pracowała jako choreograf repetytor. Firmy, w których była zatrudniona aktualnie nie istnieją. Po przeanalizowaniu okresu zatrudnienia zarówno jednostka orzecznicza pierwszego jak i drugiego stopnia w uzasadnieniach wydanych orzeczeń lekarskich stwierdziły, iż sposób wykonywania czynności zawodowych przez S. Cz. mógł być związany z nadmiernym obciążeniem układu ruchu. W orzeczeniu nr [...][...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. wskazano, że "w oparciu o analizę dostarczonej dokumentacji oraz badanie w tut. Poradni Chorób Zawodowych nie znaleziono podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii przewlekłego zapalenie ścięgna i jego pochewki". Rozpatrujący sprawę w trybie odwoławczym Instytut Medycyny Pracy w [...] w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wskazał w uzasadnieniu: "U badanej nie stwierdzono objawów klinicznych przewlekłego zapalenie ścięgna i jego pochewki, a z analizy sposobu czynności zawodowych wykonywanych przez Panią S. Cz. należy wnioskować, że mogą one obciążać układ ruchu, jednak nie wymagają wykonywania takich ruchów, które mogłyby przyczynić się w istotny sposób do powstania objawów przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki". Odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących orzeczeń jednostek medycznych, organ powołując się na § 6 ust. 1 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stwierdził, że rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostek orzeczniczych. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie mógł wydać innej decyzji jak tylko o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej bowiem orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Analiza dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia należy do kompetencji lekarzy orzeczników. Orzeczenie lekarskie uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia ma walor opinii biegłego. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy jest rzeczowa i przekonująco uzasadniona. Gdy odpowiada tym warunkom, stanowi podstawę do wydania prawidłowej decyzji. Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie lekarze orzecznicy w sposób wyczerpujący i szczegółowy podali powody zajęcia stanowiska negującego rozpoznanie u S. Cz. choroby zawodowej. W jej przypadku nie zostały bowiem wypełnione kryteria zawarte w definicji choroby zawodowej. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie są spójne, a wyniki uzyskane w trakcie badań przeprowadzonych w obu niezależnych jednostkach orzeczniczych są w pełni wiarygodne i zawierają przekonujące uzasadnienie zajętego stanowiska. Wskazał, że zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502, dalej: Kodeks pracy) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą. W przypadku S. Cz. żaden warunek nie został spełniony. Obie jednostki orzecznicze negowały rozpoznanie u niej choroby: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki; rozpoznały inne schorzenia, które nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Ponadto w orzeczeniach lekarskich wyraźnie wskazano, że według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, w przypadku choroby zgłoszonej przez pacjentkę wynosi jeden rok, a w dokumentacji medycznej S. Cz. brak jest potwierdzenia, że objawy chorobowe wystąpiły u niej w okresie zatrudnienia lub w ciągu jednego roku od ustąpienia narażenia. W rezultacie obie jednostki orzecznicze zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji 19.1 wykazu chorób zawodowych. Organ wskazał, że lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, posiadającym kwalifikacje i kompetencje do oceny wpływu sposobu wykonywania pracy na organizm ludzki, znana jest specyfika czynności zawodowych związanych m.in. tańcem. Posiadają wiedzę i kompetencje do oceny sposobu wykonywania pracy na zaburzenie funkcji układu ruchu, co skutkować może powstaniem zapalenie ścięgna i jego pochewki. Przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi. W związku z tym subiektywne opinie, zawarte w odwołaniu, nie mogą stanowić podstawy do zanegowania orzeczeń lekarskich, wydanych przez uprawnione do orzekania sprawach chorób zawodowych jednostki służby zdrowia. Podkreślił, że procedura rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych podlega szczegółowym regulacjom prawnym, do przestrzegania których zobligowane są zarówno jednostka orzecznicza, jak i organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W świetle tych przepisów brak udokumentowanych objawów chorobowych w okresie wskazanym w wykazie chorób zawodowych uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Dołączona do odwołania dokumentacja medyczna z lat 2012-2014 pozostaje bez wpływu na dokonane rozstrzygnięcie. Ponadto organ wyjaśnił, że celem prowadzonego postępowania było wydanie decyzji w sprawie choroby zawodowej, a nie prowadzenie postępowań wyjaśniających w zakresie stwierdzenia, czy nie nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia, co zarzucono w odwołaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła S. Cz. wskazując, że dysponuje dokumentacją medyczną od 2010r natomiast wcześniejsza dokumentacja dotycząca licznych kontuzji, jakich doznawała w czasie wykonywania zawodu, tj. w latach 1989-2000, została zniszczona, bowiem upłynął okres jej przechowywania. Zdaniem skarżącej, przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki zaliczane jest do chorób przeciążenia i ma związek z wykonywanym przez skarżącą zawodem. Skarżąca wyjaśniła, że uprawiając wolny zawód artystki baletu w kraju i zagranicą przez okres 11 lat dobrowolnie odprowadzała składki na ZUS, a pracę zakończyła w 2000r po urodzeniu syna. Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie występowania u niej choroby zawodowej wymienionej w pozycji 19.1 wykazu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż nie narusza ona prawa. Materialno-prawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy – za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r w sprawie chorób zawodowych - podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 rozporządzenia. W zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej u S. Cz. wskazano, iż dotyczy ono choroby wymienionej w pozycji w poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) – Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki. S. Cz. została przebadana w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...], który w orzeczeniu lekarskim nr [...], wydanym przez dwóch lekarzy nie znalazł podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki. W orzeczeniu tym powołano się na kartę oceny narażenia zawodowego z której wynika, że skarżąca przez okres 11 lat pracowała jako artystka baletu tańcząc w różnych technikach tańca. Lekarze orzecznicy przeanalizowali przedstawioną ocenę narażenia zawodowego oraz przeprowadzili konsultację ortopedyczną dochodząc do wniosku, że sposób wykonywania czynności zawodowych mógł być związany z nadmiernym obciążeniem całego układu ruchu, a w szczególności stawów kończyn dolnych oraz kręgosłupa. Zdaniem lekarzy orzeczników z analizy sposobu wykonywania czynności zawodowych należy wnioskować, że mogą one obciążać układ ruchu, jednak nie wymagają wykonywania takich ruchów, które mogłyby przyczynić się w istotny sposób do powstania objawów przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki. W orzeczeniach lekarskich podkreślono, iż S. Cz. nie przedstawiła dokumentacji medycznej świadczącej o wystąpieniu objawów chorobowych w okresie zatrudnienia i w okresie 1 roku od jego ustania. Orzeczenie lekarskie zostało wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organy sanitarne trafnie oceniły orzeczenia lekarskie jako spójne i nie zawierające sprzeczności ani rozbieżności oraz sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia do jego wydania. Organy nie miały więc podstaw do zakwestionowania orzeczeń gdyż nie są uprawnione do samodzielnego dokonywania rozpoznania choroby zawodowej. Zgodnie z art. 235 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób. Natomiast według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, w przypadku choroby zgłoszonej przez skarżącą wynosi jeden rok. Skarżąca nie przedstawiła lekarzom orzecznikom dokumentacji medycznej potwierdzającej wystąpienie objawów chorobowych w okresie zatrudnienia wyjaśniając, że taką dokumentacją nie dysponuje. Nie przedstawiła także dokumentacji która potwierdzałaby wystąpienie objawów chorobowych w okresie 1 roku po ustaniu zatrudnienia. Z orzeczenia lekarskiego wynika, że pierwsze udokumentowane, a zgłaszane przez skarżącą dolegliwości chorobowe zawarte są w dostarczonej dokumentacji medycznej prowadzonej dopiero od dnia [...] stycznia 2008 r. W oparciu o analizę dostarczonej dokumentacji oraz szczegółowe informacje dotyczące sposobu wykonywania pracy i przeprowadzone badania lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw do rozpoznania etiologii przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki. Zarzuty skarżącej zmierzające do podważenia opinii lekarzy orzeczników pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu, organ nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego, oparł swoje rozstrzygnięcie na orzeczeniu lekarskim mającym charakter opinii biegłego i przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.